Tölvumál - 01.02.1978, Blaðsíða 7

TÖLVUMÁL
7
það fjármagn, sem leggja þarf fram til að þjálfa fólk, kaupa
tæki og koma upp lager, myndi skila sér til baka. Ekki er
þetta ósvipað og gerist í sögunni um höfuðsmanninn frá
Köpenick. Til þess að geta selt nógu mikið magn af búnaði
til að tryggja fjárhagslega góða þjónustu, verður fyrst að
koma á fót góðri þjónustu. Því þjónustan þarf að vera fyrir
hendi, þegar fyrsti búnaðurinn er settur upp. Og hér á landi
skortir magnið. Þess vegna er hætta á því, að sum fyrirtækin,
sem leggja út á þessa braut, verði ekki mjög langlxf. En til
að tryggja sig gegn slíkum slysum getur kaupandinn reynt að
búa svo um hnútana frá upphafi, að fram komi í kaupsamningnum
að framleiðandi búnaðarins skuldbindi sig til að hlaupa í
skarðið, ef innlendi viðhaldsaðilinn skyldi leggja upp laup-
ana, að minnsta kosti til að brúa bilið, uns annar aðili er
fundinn í stað hins.
Venjulega kveða viðhaldssamningar svo á um að sá, sem tekur
að sér að' annast viðhald, muni gera sitt besta til að halda
búnaðinum í góðu lagi. Er það yfirleitt nægilegt? Sumum not-
endum hefur ekki þótt svo vera. Þeir hafa fengið viðhalds-
aðilann^til að ábyrgjast að búnaðurinn væri í lagi að minnsta
kosti rúm 90% þess tíma, sem hann er í notkun. Að öðrum kosti
þyrfti notandinn ekki að greiða að fullu umsamið gjald vegna
viðhalds. Þar með erum við komin að greiðslunni vegna við-
haldsins. Ég hef geymt að minnast á hana þar til síðast, því
þegar á allt er litið, þá skiptir greiðslan sjálf kannske
minnstu máli. Hún er venjulega ákveðinn hundraðshluti af
kaupverði og yfirleitt eru vinnulaun og varahlutir innifalin.
Með aukinni þekkingu og jafnframt aukinni reynslu vex not-
endum ásmegin og þeir taka að leita á nýjar slóðir. Ekki eru
notendurnir^samt einir um það, heldur hafa framleiðendurnir
fylgt fast á eftir. Samkeppnin er geysihörð og því hafa margir
helst úr lestinni. Sumir hafa þó bjargað sér í tíma með því
að hætta við eigin framleiðslu en hefja þess í stað fram-
leiðslu á búnaði til að tengja við búnað frá öðrum. Oftast
hefur þá verið um að ræða ýmis jaðartæki, sem eru svo sam-
bærileg við jaðartækin frá framleiðendum aðalbúnaðarins, að
allt, sem í raun og veru þarf að gera, er að stinga þeim í
samband við aðalbúnaðinn. Þar við bætist, að þau eru oft
verulega ódýrari. Hins vegar hefur þetta í för með sér, að
gera þarf viðhaldssamninga við tvo aðila og öll þau atriði,
sem minnst hefur verið á í sambandi við samningsgerðina, eru
áfram í gildi fyrir hvorn aðila um sig, að undanskildu einu
atriði. Þegar bilunar verður vart, getur nefnilega stundum
verið svolítið erfitt að segja til um við hvorn viðhalds-
aðilann á að hafa samband. Þetta er fyrst og fremst spurning
um tíma og peninga. Ef í ljós kemur, að bilunin var ekki £
búnaðinum hjá þeim aðila, sem kallað var á fyrst, og kalla
verður á hinn aðilann líka, þá fer ekki hjá þv£, að nokkur
t£mi fari til spillis. Vissulega er sá möguleiki fyrir hendi,
að bilunin sé hjá báðum. En það er afar sjaldgæft. Fjár-
útlát fara að gera vart við sig, þegar sá sem kallað var á fyrst,
kveðst telja, að hér sé um útkall að ræða, sem sé fyrir utan
þann viðhaldssamning, sem gerður var við hann. Þv£ sjái hann
sig tilneyddan til að leggja fram sérstakan reikning vegna
þessa.
Þar með er kostnaðurinn vegna viðhalds ekki lengur fastur
heldur breytilegur og orðinn lukkunni háður. Þv£ skal heldur
ekki leynt, að fyrir getur komið að viðgerðarmennirnir lýsi
sökinni hver á hendur öðrum og allt stendur fast. Þegar slikt