Vísir - 02.10.1965, Blaðsíða 9

Vísir - 02.10.1965, Blaðsíða 9
1V1SIR . Laugardagur 2. okíóber 1965. 9 Minning: Guðmundur Vilhjálmsson framkvæmdastíóri T dag er til moldar borinn Guð- mundur Vilhjálmsson, fyrrv. framkvæmdastjóri Eimskipafé- lags Islands. Með honum er í valinn fallinn einn þeirra manna, sem hæst hafa borið á hinu mikla framfaratímabili síðustu 20 ára á Islandi. Sem e'inn þeirra, er um langt skeið störfuðu undir stjórn hans, og nutum góðra kynna við hann og lærðum að virða hyggindi hans og drengskap, langar mig til að minnast hans og hans merka ævistarfs með nokkrum línum. Guðmundur fæddist 11. júní 1891 að Undirvegg í Kelduhverfi í N.Þingeyjarsýslu. Foreldrar hans voru hjónin Vilhjálmur Guðmundsson og Helga ísaks- dóttir, sem þar bjuggu. Guð- mundur fluttist til Húsavíkur 10 ára gamall og gerðist brátt starfsmaður hjá Kaupfélagi Þing -"eyinga og var farinn að vinna að af greiðslu þar innan f erming- araldurs. Það er auðséð að hús bændur hans þar hafa snemma veitt eftirtekt hinum óvanalega miklu hæfileikum Guðmundar og borið traust til hans þegar á unga aldri. Árið 1917, þegar hann var ekki nema 26 ára sendi Samband ísl. Samvinnufé laga hann til New York til að sjá um sölu á íslenzum afurðum. Að því starfi vann hann til árs ins 1920 er hann fluttist til Leith og setti á stofn skrifstofu Sam- bandsins þar. Þar dvaldi Guð-. mundur til 1930, er hann fluttist til Reykjavíkur og gerðist fram- kvæmdastjóri Eimskipafélags Is- lands. Það var ekki vandalaust fyr- ir Guðm. að taka vi3 því starfi. Félagið var kallað óskabarn ís- lenzku þjóðarinnar og hún vænti sér mikils af því. Þetta var á þeim árum, er heimskreppan stóð sem hæst. Eimskipafélag Islands var þá ekki vel statt og svo mátti segja að væri um flest gufuskipafélög stór og smá. En hinn nýi framkvæmda- stjóri gekk að starfi sínu með festu og hyggindum og kom þá strax í ljós hin meðfædda ,.for- retningsgáfa" hans, og hann vann sér traust allra viðskipta- manna f élagsins, og með sparn- aði og þrautseigju tókst að halda í horfinu þar til hagur fé- lagsins batnaði eft'ir 1940. Á stríðsárunum, í samvinn- unni við varnarliðið, kom þessi gáfa Guðmundar einnig mjög skýrt I ljós. Hann var mjög fljót ur að átta sig á hinni nýju áf- stöðu og að grýpa tækifæri, sem gafst til að vinna að hags- munum félagsins ,og einnig að sjá úrræði sem aðrir komu ekki auga á, til að leysa vandamálin. Eimskipafélag Islands auðgað- ist töluvert á strfðsárunum og átti við stríðslok myndarlegan varasjóð, sem meðfram var því að þakka, að Guðmundi hafði tekizt að koma þvl í kring hjá Alþingi og ríkisstjórn, að Eim- skipafélag íslands skyldi vera skattfrítt, en nota ágóða sinn til að byggja upp flota félagsins, sem líka var mikil þörf á. Fé- lagið hafði misst 2 skipa sinna í stríðinu, og hin voru farin að eldast og ganga úr sér. En nú lá heldur ekki stjórn og fram- kvæmdastjóri félagsins á liði sínu. Strax og stríðinu lauk var farið að vinna að því aðbyggja ný skip, og á árunum 1S47<—50 lét það byggja 3 fyrsta flokks frystiskip, 2600 smál. hvert og svo farþegaskipið GuIIfoss. Skip in voru öll sérlega vðnduð, ís- styrkt og miklu kostað til að íbúðir skipverja og öll starfs- skilyrði væru sem bezt. Þessi skipakaup voru hið mikla happ- drætti Eimskipafélags Islands. Þegar Kóreustríðið skall á, skömmu eftir 1950. hækkuðu öll skip gífurlega í verði, og mér er nær að halda, að 4 sams konar skip og þau fyrrnefnu myndu kosta um 500 milljónir nú í dag. Eimskipafélag íslands hélt á- fram að kaupa og láta smíða skip, þar til það hafði eignazt 10 skip 1962. É'g hefi orðið svo margorður um endurnýjun flota Eimskipa- félags Islands af þv£ að ég tel það verá svo snaran þátt í ný- sköpunarsögu þjóðarinnar, og það var einmitt Guðmundur Vil- hjálmsson, sem átti svo stóran hlut þar að. Þegar ég fyrst kynntist Guð- mundi í New York 1917, tók ég strax eftir því, að hann hafði tileinkað sér staka siðfágun, og það var einmitt sá eiginleiki hans, sem kom fram 1 öllu starfi hans. Ég heyrði aldrei reiðiorð koma yfir hans varir, og hann virtist einlagt hafa tíma til að hlusta. á það, sem undirmenn hans höfðu fram að færa. Mér kom Guðmundur fyrir sjónir sem hinn raunverulegi „Gentlemaður", og þegar ég heyrði' „Gentleman" nefndan datt mér hann £ hug. Og þegar ég á þessum degi hugsa til hins heillarika ævistarfs Guðmundár, þá slær þeirri hugsun niður mér i brjóst: þar hefir gæfusmiður gengið um; ekki einungis sinn ar eigin gæfusmiður, heldur og lfka gæfusmiður þjóðar sinnar. Guðmundur Vilhjálmsson var giftur Kristinu, dóttur hins al- kunna athafnamanns Thor Jen- sen. Hún hefir staðið við hlið manns sfns f hamingjusömu hjónabandi, og stjórnað sfnu stóra heimili með sinni alkunnu rausn og höfðingsskap. Þeim hjónum varð 5 barna auðið, en urðu fyrir þeirri miklu sorg, að missa ungan og efni- legan dreng, sem var að kom- ast af barnsaldri. 2 synir og 2 dætur eru giftar og búsett í Reykjavfk. Ég votta frú Kristfnu Vil- hjálmsson og börnum hennar mfna dýpstu samúð, og ég er viss um að ég má lfka gjöra það fyrir hönd starfsbræðra minna hjá Eimskipafélagi ís- lands. , \ Pétur Bjornsson. HERBERT GUÐMUNDSSON: UM SVEIT, BÆ 0G BORG Einkamáli varpað á torg ¦fjann 17. þ. m. gerðu þrjú morg unblaðanna málefni lögregl- unnar i Kópavogi að umtalsefni. Tvö þeirra gerðu það á þann hátt, að augljósanlega var efnt til miður heppilegra umræðna um þau mál, eins og sfðar hefur komið í Ijós. Tilefnið var það, að bæjarfó- getinn i Kópavogi, sem jafn- framt er lögreglustjóri, hafði 10 dögum áður leyst annan af aðal varðstjórum lögreglunnar frá störfum um stundarsakir, vegna framkominnar kæru frá aðilum innan lögregluliðsins um meint brot varðstjórans í starfi og væntanlegrar framhaldsrann- sóknar setudómara. Þessa ráð- stöfun hafði bæjarfógetinn til- kynnt bæjarráði Kópavogsbæj- ar á fundi ráðsins 7. þ. mán., enda eru lögreglumennirnir starfsmenn bæjarins. Allt fram til 17. þ.m. var málið ekki til umræðu utan þess hóps, sem málið snerti. þ. e. innan embætta bæjarf'ógeta, bæjarstjórnar og dómsmálaráð- herra, nema ef eitthvað hefur kvisazt út til kunningjahóps eins hverra viðkomandi aðila Mál þetta varð ekki almtenningi kunnugt fyrr en blaðaskrifin hófust. Ekki er Ijóst hver hefur stað- ið fyrir fréttaflutningi þeirra þriggja dagblaða, sem að fram- an getur. Það er þó ekki óvið- komandi aðili, eins og fréttirnar báru með sér. Aðeins eitt blað- anna ber þær undir bæjarfó- getann og fær hjá honum upplýs ingar, sem nægja til annarra á- lyktana en hin tvö draga. Það liggur fyrir, að á bak við fréttir Alþýðublaðsins og þó sér staklega Tímans þann 17. er ekki traust á ísienzku réttarfari né hollusta við löggæzluþjón- ustu Kópavogsbæjar. Þaðan af sfður er að finna hjá ofangreind um blöðum þjónustulund við lesendur, þar sem t. d. Tíminn gerir hvort tveggja £ senn, að halla réttu máli um það litla Viðbygging við Gagnfræðaskóla Kópavogs, 2 handavinnustofur, var eitt helzta viðfangsefni f skóla byggingum Kópavogsbæjar í sumar. Vegna skipula£,sleysis bæjarframkvæmda og lélegs undirbún- ings þessa máls hófust framkvæmdir við skólann seint og enn er verið að slá upp fyrir útveggjunum. Sama er að segja um nauðsynlegt viðhald á skolanum, sem nú fyrst er verið að vinna, þannig að kennsla mun ekki hefjast fyrr en 10 dögum siðar en í gagnfræðaskólunum í Reykjavfk. Handavinnu- kermsla mun dragast saman um sinn og dýrmæt áhöld liggja undir skemmdum í óupphituðum kjallara heilsuverndarstöðvar, sem verið hefur i byggingu þetta kjörtimabil. sem fram var komiS og lætur jafhframt í veðri vaka, að bæj- arfógetínn hafi misbeitt valdi sfnu við skyldustörf, þó hins vegar að blaðið viðurkenni að það^sfcorö*Tq>plýsingar, sem það gerir enga tilraun til að afla sér hvorki frá bæjarfógetanum eða kærendum. Þessa málsmeðferð dagblað- anna ber að harma, sérstaklega Tímans, sem haldið hefur áfram á sömu braut og vitað er að hann er tengdur pólitiskt þeim aðilanum, sem hann hyglir. Slík ur fréttaflutningur dagblaða, sem hér um ræðir varðandi per sónuleg dómsmál; er ekki til þess fallinn að skerpa réttarvit und fólks, heldur hreint niður- rifsstarf. Það er greinilegt, að sé islenzku réttarf ari ekki treyst andi til þess að komast að rétt- látustu og sársaukaminnstu nið- urstöðu f þessu máli, þá verður það ekki Tfminn sem nær þeim árangri. Til fyrirmyndar? TVrýjasta uppátæki Tímans f áróðri fyrir Framsóknar- flokkinn í Reykjavík er að ut- mála framtaksemi flokksbræðr- anna 1 Kópavogi varðandi fram- kvæmd fræðslumálanna þar, en þeir stjórna Kópavogsbæ í sam- vinnu við kommúnista. Sigldi Tfminn f kjölfar Þjóðviljans í Framh. á bls. 6. lí

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.