Alþýðublaðið - 20.05.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 20.05.1921, Blaðsíða 1
J ' Alþýðublaðid O-efid Ht af ^ULþýOnfloldkmim. 1921 Föstudaginn 20. maí. 112. tölnbl. \ ^f by r gB ar heim ilð í r n ar. flfklseftirlft með rekstrinum. Eins og getið var um t' blað- inu í gær, er stjórninni heimilað í fjárlögunum 1922, að ganga í stórar ábyrgðir fyrir einstaka menn, eða íyrirtæki einstakra manna. Hingað til hefir þingið ekki gengið svo Iangt í því að styðja beinlínis gróð&fyrirtæki ein- istaklinganna. En það hefir oft ábyrgst ián fyrir einstök bæjar- og sveitafélög, lán, sem vitanlega -eru ætið tryggari en lán einstakra manna. Auk þess sem ábyrgðir íyrir opinber fyrirtæki eru alt ann- ars eðlis, en ábyrgðir fyrir ein staka menn. Ef nu stjórnin notar þessar heimildir s'era henni eru veittar, verður hún fyrst og fremst að gæta þess, að leggja ekki út-á neina tvísýnu. Hún verður að gæta þess, að næg trygging og — trygg- Ing sem hægt er að koma í pen- inga, ef illa fer, sé fyrir hendi Og ekki þar með búið. Hún verður að hafa nákvæmt og fullkomið -fiftirlit raeð þvi, hvernig fyrirtæk- ið er rekið. Hafa aðgang að ö!l- atn békum og sktlríkjum þess og Mnd í bagga með stj'órn þess. Þeir sem gengið verður í ábyrgð fyrir, verða að sætta sig við af- skifti ríkisins af fyr rtæki 'þeirra, því almennhsgsheill krefst þess, að allrar varúðar sé gætt. Einstakl- ingarnir geta ekki vænst þess, að ríkið hlaupi undir bagga með þeim þegar ilia gengur og taki við skellunum, ef til kemur, þegar þeir á góðu árunum hafa einir haft ágóðann af fyrirtækjunum. "Sú stema, sem þingið hér hefir tekið, mun einsdæmi, s.ð mínsta kosti f seinni tíð og það fordæmi sem það hefir gefið et óálitlegt. Landið hefir að vísu áður gengið I, svipaða ábyrgð og tapað á áienni, en þvf meiri ástæða var til þess, að fara varlega, ekki sfct á þeim tímum, sem nu eru. Það er heldur ekkert smáræðis- vald, í.em lagt er í hendur stjórn- arinnar raeð heimildum þessum og vissulega gætu þær vetið freist- andi, ef um óhtutvanda menn væri að ræða. Þjóðin verður því að vera á verði og hafa vakandi auga á þvf, sem gerist í máli þessu. Og stjóraw verður að gæta sín fyrir ágengni þeirra, sem sim ábyrgð kynnu að biðja. Sanir fil 3sian8s. Eins og í fyrra, dvelja nokkrir danskir bændasynir hér á landi sumarlangt Er það fyrir milligöngu dansk Isleazka félagsins og Bún aðarsambandsins, að þeir koma hingað. Að þessu sinni munu 26 Danir dvelja hér við sveitavinnu, 14 eru komnir ti! Norðurlandsins og von er á K2 með Gullfossi næst, sem setjasí að hér f grend og á Vest- urlandi. Hér er ekki um venjulega kaupamenn &ð ræða, eins og gef- ur að skilja, því þó Ðanir standi okkur miklu framar í búskap, eru þeir óvanir íslenzkri sveitavinnu; enda eru þeir fremur komnir hing- að tíl þess að kynnast landi og þjóð, en til þess að hafa ofara af fyrir sér. Forseti Búnaðarfélagsins gaf blaðinu þær upplýsiagar i gær, að síðastliðið haust hefðu 13 ís- lendingar farið til Norðurlanda og Þýzkalands í sömu erindum og þesssr Ðanir, og nú f haust muudu enœ allmargir landar fara utan til þess að kynnast búnaðarhittum nágrannaþjóðanna. Auðvitað er hér ekki um neinn innfiutaing útSends vinnuals að ræða, enda yrði slíkt illat tekið upp, ná þegar atvinnuleysi er eins tilfinnanlegt f landinw ©g raun ber vitni um. Helst ætti að koma þessu svo fyrir, að um bein skifti væri að ræða, þasaig, að maður kæmf í manns stað. Enda mundi siíkt 6- dýrara báðum aðiljum og útiloka óánægju atvinnulausra manna hér á Iandi. Verklýðssamtök Sú frétt stóð í blöðunuin ný- Iega, að verkamenn við ýmsar smærrí iðnstoraanir í Bandarfkjun- um séu farnir að sýna hug á að kaupa þær af eigendum þeirra og ¦raka þær undir sameigna-fyrir- komulagi. Haida auðmennirnlr í þær alt sem þeir geta, en verka- menn, vélafræðingar sérstakiega, hafa góð samtök sfn á niilli, og. hafa stundum þröngvað auðvald* inu til að láta þær af hendi. Er þar nú nokkrum stofnunum stjór»- að' af verkamönnum sjálfum. Einæ aðalhængurinn á þessu fyrir verka- memi var féleysi. Bankar vildu ekki lána þeim, Tóka þeír þá tít þeirra ráða að stofna sjálfir b».nkH með fé þvi er þeir áttu f öðruira bönkum; óx; honum svo fljótt ás- megin, ?ð hann gat farið að láns, peninga til slíkra fyrirtækja verSsa manna. Með því að draga íéð ér bönkunum sem þeir áttu bjá þessss, gátu þeir notað þ&ð sér í hag, og um leið komið í vsg fyrir að það yrði ' notað -,,£ mótl þeim og vel- ferð þeirra, eins og.nú er óspari gert. Er þv£ spáð að þess mussi' skamt að bíðs.,, að verkamannafé- lögin fari að taka upp þessa að ferð og vínna á þeim grundveMi að sameiginlegri velferð verkalýðs ins. Þar sem þetta hefir verifí byrjað hefir það gefist vel, og: brotið á bsk aftur alla keppinaute sem eins og áður viija að okif þyngist en ekki léttist á herðuœ verkalýðsins. Þetta er sama fyrif- komulagið og bæsidur fyhjja, KorsJ- félög peirra eru f þessu fólgiíi.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.