Vísir - 31.05.1967, Blaðsíða 9

Vísir - 31.05.1967, Blaðsíða 9
VÍSIR. Mi&vikudagur 31. mai 1967. Lítil gufuaflsvirkjun hagkvæm- ari en storvirkjun vatnsails ¦ . Rætt v/ð Svein S. Einarsson, verkiræðing um gj'órbyltingu á virkjunarm'óguleikum úr jarbhita Tslendingar hafa ávallt talið sig vel í sveit setta varöandi rafvæðingu landsins vegna allrar hinnar óbeizluðu orku, sem í vatnsafli landsins felst. — Aöeins örlítiö brot af orku vatns- fallanna hefur verið nýtt og það er ekki fyrr en nú með virkjun Þjórsár, að hægt hefur verið að ráöast í verulega hag- kværna virkjun. — Markaður hefur ekki verið fyrir hendi fyrir stóra vatnsaflsvirkjun fyrr en með álbræðslunni í Straumsvík, sem fyrst og fremst gerir kleift að reisa virkj- unina við Búrfell, en með fyrsta áfanga hennar tvöfaldast raforkuframleiðsla landsins. Oft hefur verið á það minnzt, að einnig sé hægt að virkja jarðhitann á íslandi til raforku- framleiðslu, en hingað til hefur a.m. k. almenningur aðeins litið á þaö sem fræðilegan möguleika, sem ef til vill yröi hægt að gera að veruleika, þegar megnið af virkjanlegum vatns- föllum hefði verið fullnýtt. Fæstum hefur verið kunnugt um, að ítalir, Bandaríkjamenn og Nýsjálendingar framleiða þegar mikla raforku úr jarðhitanum. Italir einir framleiða meira en þrisvar sinnum meiri raforku úr jarðhitanum einum en allri raforkuframleiðslu Islands samanlagðri nemur, eða um 370 þús. kw, og það sem meira er um vert, - raforkan þann- ig fengin er ódýrari en jafnvel frá hagkvæmustu vatnsafls- virkjunum. Þetta eru mikil tíðindi fyrir íslendinga, því jarð- hitinn á Islandi býður upp á a. m. k. jafnmikla virkjunar- möguleika og vatnsaflið. % Cveinn S. Einarsson, verk- fr^eðingur, sameigandi dr. Guniiajcs íjB^ðyarssonar, jarö- eðlisfraaðings. að Vermi s.f. er sá maður hérlendis, sem gerst hefur fylgzt með þróun þessara mála erlendis. Hann er einmitt . nýkominn heim úr kynningar- ferð til Larderello í Toscanahér- aði á Italíu, þar sem raforku- vinnslan úr jarðhitanum er mest. — Sveinn fór þessa ferð til aö kynna sér allar kostnaðar- tölur varöandi gufuaflsvirkjanir, en á grundvelli þeirra er hann nú að skila áætlunargerö til Raforkumálastjórnar með tilliti til slíkra virkjana hérlendis. — Camkvæmt vreynslu ítala, hefur nú kojniö í ljós, aö hægt er að reisa gufuafls- virkjanir fyrir minna en helming þess stofnkostnaðar, sem þarf til .að,;.reisa ,,.yatos.a.flsyirkjanjr„, sagði Svemn víð tíðindamann- Vísis nú í vikunni, þegar viö heimsóttum hann á skrifstofu hans. — Italir hafa nú framleitt rafmagn úr gufuorku frá jarð- hita í tæplega hálfa öld, en upp úr 1930 hófu þeir að virkja jarð- hitann í stðrum stíl. — Gufu- aflsstöövarnar voru í fyrstu stórar, en í þeim voru notaðar svokallaöar eimþéttitúrbínur, sem útheimtu mikil mannvirki vegna þéttingar gufunnar. — Um 1960 tóku þeir upp nýja tækni, þegar þeir tóku í notkun útblásturstúrbínur, en gufan fer nú beint út I andrúmsloftið eftir að hafa farið í gegnum túrbín- urnar. : :¦?.< Þessi gufuaflsstöfi í Larderello á ítalíu framleiðir jalnmikiö rafmagn og Andakilsvirkjunin, eða um 3500 kw. Stærð hennar er ekki nema brot af stærð Andakílsvirkjunarinnar eins og þeir sjá, sem til þekkja. Notkun þessara nýju túrbína hefur valdið því, að stofnkostn- aöur.p yið. eufuaflsstöðvarnár hefúr'- snarniihrifeáð og stærð þeirrá að sama skapi. — Eru þessar stöövar örugg- ar í rekstri? — T>aÖ er vandfundin önnur gerð af aflstöðvum, sem sýnir sambærilegt rekstrar- öryggi. — Þær hafa verið rekn- ar með svo miklu öryggi, að hægt hefur verið að láta þær ganga með fullu álagi allt árið, nema 3—4 daga meöan unnið hefur veriö að almennu viðhaldi. — Frost hefur engin áhrif á rekstur gufuaflsvirkjunar, sem auðvitaö hefur meira gildi á Is- landi en á Italíu. — Hér verða oft truflanir á vatnsaflsstöðvun Sveinn S. Einarsson vifi uppdrátt af þverskurfii gufuaflsstóðvar. — Ef myndin prentast vel, má gera sér grein fyrlr hvernig gufuorkan er notuð til raforkuframleiðslu. Til vinstri er borholan. Leiðslan, sem tekur við gufunni sg vatninu, Uggur í gufuskllju, sem skilur gufuna frá vatninu. Vatnifi er leitt i burtu, en gufan leldd inn á turbínurnar í stöðvarhúsinu til hægrl á myndinni. af völdum frosts, t. d. vegna krapamyndana. — Er' komin nægjanleg reynála af þéssum ný.ju ! gufu- aflsyirkjunum? — Ttalir skýrðu fyrst frá þess- um stöðvum á ráðstefnu, sem haldin var á vegum Sam- einuðu þjóðanna i Róm árið 1961, um nýjar orkulindir. — Þá var ekki komin endanleg reynsla af stöðvunum. en ítalir lögðu sérstaka áherzlu á, hvað þær voru hagkvæmar í rekstri. — Gufuaflsstöðvarnar vöktu þegar mikla athygli á ráðstefn- unni, sem ég sótti ásamt fleiri íslendingum Hafa þær vonir sem menn bundu þegar í stað við þessar stöðvar sízt brugðizt. Sveinn skýrði tíðindamanni "frá ráðgjaíarstarfsemi Sþ £ þró- unarlöndunum vegna hagnýt ingar iarðhitans, en þar sem viðtal birtist hér i biaðinu við Guðmund Pálmason sl. mánudag þar að lútandi er ekki ástæöa til að rifin 1>5.3 upp aí'tur. — Hyernig hefur reynsla Ný- sjálendinga og Bandaríkjamanna verið af gufuaflsvirkjunum? — f>eir hafa' ekki verið éins. umfangsmiklir i virkj- unurti og 'ltaHr, en annars er ekki hægt að segja annað en að reynsla þeirra hafi verið mjög jákvæð. — Nýsjálending- ar byggöu mjög stóra og vel- heppnaða aflstöð árið 1958, sem hefur nú verið stækkuð upp í 180 þúsund kw og sér veruleg- um hluta Nýja Sjálands fyrir rafmagni. — Þessi eina stöð framleiðir næstum því jafnmikið og báðir áfangar Búrfellsvirkj- unarinnar munu framleiða. — Bandaríkjamenn byrjuöu með litla stöð skammt fyrir noröan San Fransisko á stað, sem nefn- ist The Geysers. Það er þegar búið að stækka hana, en áætlað að hún verði um joo þús. kw, — Hvernig er orkuveröið frá þessum virkjunum? — Samkvæmt því sem mér reiknast til væri hægt að reisa stöö, sem framleiddi um 3500 kw fyrir 30 milljónir eða minna. en þá er allt innifaliö, — borholur, aflvélar, gufuleiösl- ur og stöðvarhús. Þetta er sam- bærileg stöö og Andakílsvirkj- unin. — Stærri guíuaflsstöð, segjum 6—10 þús. kw væri með orkuverö, sem væri sambæri- legt viö eða lægra en orkuver frá stórum vatnsaflsvirkjunum eins og t.d. virkjuninni við Búr- fell. — Enn stærri stöðvar yrðu svo að sama skapi ódýrari. — Hvers vegna hafa þessar stöðvar ekki verið kynntar fyrr? F • VIÐTAL iDAGSINS — Á llif hlutir hafa sinn meö- göngutíma, en þessari spurningu ma;tti að öðru leyti svara "með ahriarr: spurningu: Hvers végria byggði Ford gamli ekki þegar; í staö 1967-módelið af ÍFbrd í'stað T-módelsins? — Hitt er svo annað mál að ég get ekki forsvarað, að íiggja inni með þennan fróöleik, þegar nú stendur fyrir dyrum að gera virkjanir fyrir Norður- og Aust- urland. Að mínu áliti er jarðhit- inn miklu álitlegri til virkjunar eins og nú er ástatt, en eðlilega eru margir fullir efasemda. — Vegna þeirra fyndist mér, að reisa ætti stöð fyrir Norður- eða Austuriand. sem litið yrði fyrst og fremst á sem tilraunastöð. — Ef menn þora ekki að treysta á þessa einu 'stöð gætu þeir byggt upp aðra eins til vara og slyppu samt með minni stofn- kostnað en ef reist yrði vatns- aflsstöö. — Þetta segi ég auðvit að meira til gamans. Framhald á bls. 10.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.