Alþýðublaðið - 23.05.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 23.05.1921, Blaðsíða 1
Alþýð laðið GtefiO tit a.f .AJ^ýðuflok&cnwm. 1921 Mánudaginn 23. maí, 114. tölobl. Peningarnálin, Undanhald þings og stjórnar. íslandsbanka selt sjálfdæmi. Þegar, er það var ljóst, að 8 þingmenn í efrideild hefðu látið negla sig á sama staurinn í banka- málunum, var auðséð hvernig fara mundi um þau mál í höndum hinna atkvæðalitlu þingmanna í neðrideild. Tilraun var að vísu gerð í neðrideild til þeas að breyta írumvarpi áttmenninganna, eða öllu heldur til þess, að koma fram álitlegra fruravarpi. En sú tilraun mishepnaðist svo gersam- íega, að ef nokkuð var, þá voru þær breytingar, sem neðrideild gerði við frumvarpið, til skaða. Svo að samanlögðu varð frum- varpið, eins og það var afgreitt írá þinginu, það lélegasta úr öllu því, sem fram kom í málinu. íslandsbanki hefír fengið vilja smuin framgengt fyrir hugleysi og vanþekkingu þingmanna í pen- ingamáiuaa. Og dugar ekki að æðrast þó svo hafí farið, að þessu sinni. Undanhald þings og stjórn- ar er auðséð, enda varla við öðru að búast, eftir því, sem á undan var gengið. Tíunda grein frumvarpsins bcr þess ljósastan vottinn. Þar er ís- iandsbanka selt sjálfdæmi. Hagur einstaklingannn — hluthafa tslands- banka — metinn meira en hagur þjóðarinnar. Ef þeim (hiuthöfunum) fiust sér betur borgið með því, að samþykkja ekki frumvarpið, þá Iiggur þeim Ieiðin opin. Þeir hafa valdið til að hafna eða velja, enda þótt viðurkent sé af öllum, sem vit hafa á, að íslandsbanki hafi brotið svo mjög í bága við skyidur sínar, að þau brot nægðu til að svifta hann öllum réttindum. Lagabrot erlendra fjárgróðamanna eru verðlaunuð á íslandi! Ekki -furða þó þeir sæki hingaðl Líklega á þetta niðorhigsákvæði frumvarpsins að vera t:I þess, að ýta undir hluthafana, að láta iand- ið bjarga bankanum En hví þessi skriðdýrsháítur? Var ekki eðlileg- ast og sjálfsagðast að iandið, úr þvf sem komið er, gerði bankan- um tvo kosti, annaðhvort að þyggja hjálpina strax, eða missa að öðrum kosti öll réttindi, og verða settur aigerlega undir eftirlit ríkisins, meðan hann drægi inn seðla sína og skuldir viðskifta- mannanna? Nei, það þurfti að taka mjúkum höndum á hluthöf- unum. Styggja þá ekki. Það getur verið hættulegt að egna afarmenn'- ini „Hlutafé íslandsbanka skal auka um 100%, á þann hátt, að ríkis- stjórnin leggur hlutafjáraukann fram úr ríkissjóði", segir í 5. gr., og „verð hlutabréfa þeirra, sem ríkissjóður tekur, skal ákveðið af 5 mönnum". í sanieinuðu þingi á laugardag- inn voru þeir tveir menn sem þingið kýs kosnir af miklum minni- hluta þingsins. Sýnir það bezt hve afar óákveðnir og sundraðir menn ere um þessi mál, og ætti að réttu lagi að skilja það svo, sem þessi meitihluti vildi ekkert vera riðinn við þessa nýtízku fjármálapólitík þingsins. Eitt írægðarstryk vann Jón Þor- láksson í þessu máli, en það var þegar hann kom inn ákvæðinu í niðurlagi 1. greinar. Var upphaf- iega ætlast svo til, að 1. maí 1922 skyldu seðlarnir ekki meiri en 8 miljónir, en það ákvæði var íslandsbanka í óhxg, og þá var sjálfsagt fyrir skósveina hans að fara á stúfana og bfsrga fyrir hann nokkrum þúsundum króna. Og það tókst. Þingmenn bitu á agnið. Geta þingmennirnir, seni bjáip- uðu bankanum, nú snúið heim glaðir í huga og með gullgljáa á andiitinu yfir sigri góðs málefnisi Bankinn hefir enn vafið þeim um fíngur sér. Ktésir €rUdi stmskeytu Khöfn, 22. maí. Bandftiríktn og England. Símað er frá London, að hinn nýi sendiherra Bandaríkjanna, Nar- vej, hafi lýst yfir því, að þau vilji engan híut eiga í þjóðaráðinH. í umboði Hardings viil hann óslífc- andi samvinnu við England, og álíta margir að samkomulag sé um það, að stofna til enskame- ríkskrar heimspólitíkur. Bretár lána Norðmonnnnt fé. Ehskir bankar buðu út 4 milj. sterlingspunda lán til handa norskst ríkinu og var komið inn meira en nóg fé á tveimur tímum. 8trí«8afbrotin. Sfmað er frá Berlín, að á mánu- daginn hefjist réttarrannsókn út af stríðsafbrotunum við ríkisréttinn í Leipzig. JfýjK iankalogin. Svo mönnum gefist kostur á að kynnast afrekum þingsins í fjár- málunum, birtum vér hér frum- varpið sem híaut fulla náð fyrir augum meirihluta þess. Fruravarp til laga um seðlaút- gáfu tsiandsbanka, hlutafjárauka o. fl. I. gr. Til 31. okt. 1922 fer íslands- banki með seðlaútgáfu í ríkinu, að undanteknum þeim 3/4 miljóa- ar, sem ríkissjóður gefur tit aí' seðlum. AEiir þeir seðlar, sem bankinn gefur út} skulu málm- trygðir á þan« hátt, sem fyrir er mælt í löguœ nr. 66, 10. nóv. 1905- Hinn 31. okí;,. 1922 roá baak- /

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.