Vísir - 08.07.1968, Blaðsíða 8

Vísir - 08.07.1968, Blaðsíða 8
8 VISIR . Mánudagur 8. júlí 1968. VISIR Útgerandi: Reykjaprent tit. Framkvæmdastjóri: Sveinn R. Eyjólfsson Ritstjóri: Jónas Kristjánsson Aðstoðarritstjóri: Axel Thorsteinsson Préttastjóri: Jón Birgir Pétursson Ritstjórnarfulltrúi: Valdimar H. Jóhannesson Auglýsingastjóri: BergþÓr Olfarsson Auglýsingar: Þingholtsstræti 1. Simar 15610 og 15099 AfgreiSsla : Hverfisgötu 55. Simi 11660 Ritstjórn: Laugavegi 178. Sími 11660 (5 línur) Askriftargjald kr. 115.00 á mánuði innanlands í lausasölu kr. 7.00 eintakið Prentsmiðja Vísis - Edda hf. Skoðanakannanir IJér á landi getur almenningur ekki nema að tak- mörkuðu leyti komið skoðunum sínum á framfæri. Ritfærir og hugrakkir menn geta komið skoðunum sínum á framfæri í blöðum og útvarpi, en þeirra skoð- anir gefa að sjálfsögðu ekki heildarmynd af skoðun- um fólksins í landinu. Aðrir koma skoðunum sínum á framfæri með því að taka þátt í starfi stjórnmála- flokkanna, en sú leið virðist ekki vera við hæfi nema lítils hluta kjósenda. í alþingiskosningum á fjögurra ára fresti fær hinn almenni borgari tækifæri til að dæma í heild um stjórnmálin með því að velja milli fjögurra stjórn- málaflokka. Og hann getur einnig á f jögurra ára fresti haft sams konar áhrif á gang sveitarstjórnarmála. Dómur borgaranna í kosningum er aðeins um heildar- mynd mála, en segir að sjálfsögðu lítið um afstöðu borgaranna til einstakra mála. Að vísu felur kjósand- inn með atkvæði sínu þeim flokki, sem hann treystir bezt, umboð til að taka afstöðu fyrir sína hönd. Og þessi óbeini háttur hefur jafnan þótt skapa meiri festu í lýðræðisskipaninni. En mörgum þykir samt hlutur almennings vera of lítill í þessu dæmi. Sagt er t. d., að flokkakerfið og hlutfallskosningarnar fjarlægi stjórnmálamennina frá þjóðinni. Þetta getur leitt til þess, að stór hópur manna fái beinlínis óbeit á stjórnmálamönnum almennt. Sú þróun er ekki aðeins slæm fyrir stjórnmálamennina, heldur lýðræðiskerfið í heild. Þess vegna er nauðsyn- legt að finna leiðir til að auka þátttöku almennings í þjóðmálum og öðrum málum, án þess að festu lýð- ræðiskerfisins sé fórnað um leið. Margt er hægt að gera til úrbóta í þessum »~fnum, einkum í uppbyggingu flokkanna og í framkomu stjórnmálamanna gagnvart almenningi. Hér verður ekki farið út í að ræða þessi atriði nánar, en getið einnar leiðar, sem er vinsæl erléndis, en hefur ekki náð fótfestu hér ennþá. Það eru skoðanakannanirnar. Vandaðar skoðanakannanir gefa :il kynna hug þjóð- arinnar í heild. Þær binda ekki hendur ráðamanna, en hafa mikil áhrif á gerðir þeirra. Að minnsta kosti er það reynslan erlendis. Þær hindra líka skrumara í að slá fram fullyrðingum um, að þeir tali fyrir munn þjóðarinnar. Dagblaðið Vísir hefur í vetur og vor riðið á vaðið með tiltölulega vandaðar skoðanakannanir. Þær hafa ekki verið nógu nákvæmar til að kafa djúpt í málefn- ra. en margt fróðlegt hefur komið í Ijós. T. d. er greini- legur meirihluti manna andvígur minkaeldi, fylgjandi Keflavíkursjónvarpi, breytingum á landsprófi, þegn- skylduvinnu og aðild að NATO, — álíka margir eru með og móti áfengum bjór, og flestir hafa enn ekki gert upp við sig, hvort aðild íslands að EFTA sé æski- leg. Vísir telur þessar kannanir þarfar og mun því halda þeim áfram. 11. SKOÐANAKÓNNUN VISIS: HÆGRI-BREYTINGI HEFUR REYNZT VINSÆL Tjl'yrir hægri-breytinguna voru uppi miklar óánægjuraddir meðal fólks, og tvær af fyrri skoöanakönnunum Vísis leiddu f ljós, að þetta nýmæli átti furðu litlu fylgi að fagna hjá almenn- ingi, jafnvel meira en helmingur aðspurðra var breytingunni mót fallinn. Nú er liðinn meira en mánuð ur síðan hægri-umferð var tek- in upp hér á landi. Menn eru farnir að venjast þvl að aka á „vitlausum kanti". og vegfar- endur, sem ekki stýra ökutækj- um, eru búnir að læra, úr hvaða átt helzt má búast við hætt- unni. Vegna þessa þótti vel til fund- iö að kanna, hvort afstaðan til þessa hitamáls heföi breytzt, nú þegar breytingin er um garð gengin, en það var einmitt breytingin sjálf, sem margir 6tt- uðust. Skoðanakönnunin var fram- kvæmd á þann hátt, að hún næði til allra landsmanna, þann ig að hún endurspeglar afstööu allrar Islenzku þjóðarinnar í heild. Spurningin var lögð fyrir tæplega tvö hundruð manns, jafnmargar konur og karla. Haft var samband viö fólk úr öllum sýslum, og niðurstaöan var þann ig reiknuð, að fuilkomnu jafn- vægi var háldiö milli þéttbýlis og dreifbýlis, svo og milli lands hluta. Hringt var í fólk á fyrirfram ákveðnum stöðum í síma- skránni og spurningin borin upp við þann. sem svaraöi, ef við- komandi hafði náð kosninga- aldri. Ekki var unnt að leita á- lits þeirra, er ekki hafa síma en þaö mun vart hafa haft til- finnanleg áhrif á niöurstöðuna. Þegar niöurstööurnar lágu fyr ir, vakti það nokkra athygli, hversu lítill skoðanamunur var t. d. milli íbúa Reykjavíkur og Tafla yfir niðurstöðu í 11. skoðanakönnun Vísis: Já.......56% Nei......22% Óákveðnir • • 22% « Með tölu þeírra, sem afstöðu tóku, lítur taflan svona út: Jri.......71% Nei......29% þeirra, sem búa í sveitum lands- ins. Alls staöar var yfirgnæf- andi fjöldi þeirrar skoöunar, að hægri-breytingin væri til bóta. Svörin voru mjög á eina lund. Margir, sem svöruöu spurning- unni játandi, sögöu: „Þetta hef- ur allt farið miklu betur en ég þorði aö vona, og ég held, að þessi breyting sé til bðta." Nokkrir sögöu: „Ég var alla tíð á móti þvl aö fara að taka hér upp hægri-umferð, og ég er það enn". Aðrir kváöust margir hafa frá upphafi veriö hlynntir þess- ari framför, enda heföi hún nú sýnt ágæti sitt. Þrátt fyrir aö svo margir teldu þessa breytingu jákvætt skref, voru ýmsir áhyggjufullir, vegna þess að þeir töldu, aö þegar fram liöu stundir, mundu menn hætta aö gæta varúðar, telja sig algerlega örugga, og valda þanníg slysum. Nokkru fleiri konur en karlar höföu ekki myndað sér skoðun á málinu, og má það teljast eðli- legt, þar sem konur hafa minni skipti af umferðarmálum en karlmennirnir. Einnig bar dálítið & þvl, að þeir sem ekW aka bfl, teldu sér breytinguna ekki koma jafnmikið við og ökumönnum. 1 heild er það um málið að segja, að það er heillavænleg þróun, þegar fðlkið hefur breytt ' afstöðu sinni, og er nú þeirrar skoðunar, að með hægri- breytingunni hafi verið stigið, spor 1 rétta átt, burtséð frá því aö fyrir H-dag hafi sú skoðun virzt ríkjandi, að nú væri verið' að ana út I eina vitleysuna enn, eins og einhver sagði þá. En víst er um það, aö breyt- ingin hefur tekizt giftusamlega og ekki er ástæða til þessaðætla annað en framtíðin verði jafn- snurðuiaus. Margir töldu H-breytingunni það til gildis að umferðarmenning hefði mjög batnað með til- komu hennar, þar sem gott tækifæri gafst ti 1 alls kyns umferðarfræðslu ng áróðurs. Þarna hefði verið gott tækifæri til að endurskóla landslýðinn í umferðarmálum, tækifæri, sem halda verður áfram að nýta til hins ýtrasta.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.