Vísir - 26.07.1968, Blaðsíða 9

Vísir - 26.07.1968, Blaðsíða 9
r VíSIR . Fðstudagur 26. júlf 1968. Fulltrúar ólíkra hugmynda. Til hægri: Jækubovskí marskálkur æðsti herforingi Varsjárbandalagsins. Til vinstri: Dubcek for- ingi tékkneska kommúnistaflokksins. Myndin var tekin, er hann íór að heilsa upp á foringja hernámsliðsins. HERNAM D Fá ár eru liðin síð- an þeir merkilegu atburð ir gerðust, að Frakkar ákváðu að draga sig út úr hernaðarsamvinnu At lantshafsbandalagsins. D Þessi ákvörðun dundi eins og reiðarslag yfir hin vestrænu varnarsam tök. Hún haf ði þau áhrif, að allar vamaráætlanir og yfirhöfuð allt skipu- lag hinna vestrænu ríkja virtist hrynja til grunna. Tjað þurfti ekki annað en að líta á landabréfið af Evrópu til að sjá í einu vetfangi, hve alvarleg hernaðarleg áhrif brott- för Frakka gat haft. Skelfing virtist lítið eftir af landsvæöi til að verja, ef í hart slægi. Og þó var ákvörðun þeirra kannski enn alvarlegri fyrir þann fleyg og þann glundroða í varnar- kerfinu sem hún olli. Frakkland hafði veriö þunga- miðja hinna vestur-evrópsku varna. Þar voru höfuöstöðvar allrar herstjórnar og eftirlits. Þangað lágu allar símalínur frá útstöövum víðsvegar um álfuna og sendileiðir ratsjárkerfisins úr öllum áttum, sem nota skyldi til að fylgjast með grunsamlegum herflutningum andstæðinga. Og þar voru margir helztu flugvell- ir, bensín og birgðastöðvar þess víðtæka aðvörunar og öryggis- kerfis, sem komið hafði verið upp. Margra ára óþrotlegt starf, milljarðafjárveitingar, — öllu var þessu kastaö fyrir róöa. Ákvörðun Frakka var skýr, allar erlendar hersveitir, flokkar og foringjasveitir, sem dvalizt höfðu í landinu á vegum heildar- samtakanna urðu að verða á brott fyrir tiltekið tímamark; 1 augum forstööumanna bandalagsins virtist þetta svo óskiljanlegt og óframkvæman- legt, að þeir fóru að leita eftir að fá brottflutningnum frestaö. En þeir náðu varla að ljúka við setninguna. Frakkar voru svo eitilharðir, að þeir kröfðust þess skilyrðislaust, að allt hið er- lenda liö yrði skilyrðislaust á burt. — Ami go home. — ZEnii það hefði orðið uppi- stand þá, í vestrænum löndum, ef til dæmis bandaríska liðið hefði neitað að fara á brott úr landinu? Ætli þaö heföi ekki þótt bera vitni um bandaríska heimsvaldastefnu, ef þeir heföu þráazt við að framfylgja ósk landsmanna? Eða hvaö skyldu menn hafa sagt, ef hinu handa- ríska herliði hefði verið beitt til þess að hafa bersýnileg áhrif á innanlandsstjórnmálin í Frakklandi. Ef þeir hefðu byrj- að margra vikna taugahernað við frönsk stjórnarvöld, jafnvel hótaö að senda skriðdreka inn í Parísarborg, skjóta þar allt í rúst og bæla niður gaullistana? Ætli það heföi ekki þótt-saga til næsta bæjar? En auðvitað er slíkt fjarstæða og ómöguleiki. Ameríkanarnir höfðu sig burt, og síðan eru það aðallega bandarískir skemmti- ferðamenn, sem hafa hefnt sín á de Gaulle með þvl aö hætta að heimsækja París og eyða þar peningum. i~kg svo kemur samanburöur- inn. Hann er svp óraun- hæfur, aö það er eins og hann komi út úr öðrum heimi. Ég veit ekki, hvort hann líkist fremur lélegum brandara, smásögu eftir Jaroslav Hazek eöa er kominn beint út úr ótrúlegum heimi Franz Kafka. Þaö er eig- inlega ekki tíðindavert, og það er ábyggilega mjög slæmt ef það ætti nú að fara að skyggja á sjálfar fréttirnar frá Víetnam. að hið rússneska stórveldi hefur farið algerlega öfugt aö við Bandaríkjamennina. Það hefur sent, svona hljótfr og þegjandi, án þess aö nokkur tæki eftir því, um 40 þúsund manna lið inn í Tékkóslóvakíu og beitir því nú til að kúga og klekkja á þessari vesalings smáþjóð. Nei, það eru ekki mikil tíð- indi, fólk kippir sér ekki mikiö upp við það, og þó er saman- burðurinn einkennilegur. Tékkar eru, eins og Frakkar aöilar að öðrum varnarsamtökum, hinu svokallaða Varsjárbandalagi. En hið fjöllótta og torfæra land þeirra var nú samt ekki álitið mikilvægara fyrir samtökin en svo, að þar var ekkert erlent herlið staðsett. Ekki voru þeir heldur að valda neinu raski með því aö draga sig eins og Frakk- ar út úr þessu austræna hern- aðarbandalagi. Þeir hafa þvert á móti heitið því, aö halda trú- fast áfram þátttöku I því. Ekki er vitað um neina atburöi sem bendi. til hernaðarhættu á þessu svæði. Þar var allt einstaklega friðsamt. Tjað eina sem Tékkar gerðu, var að framkvæma heima hjá sér nokkurs konar vorhrein- gerningu. Það var orðið svo margt rykfallið eftir tuttugu ára skuggaveldi bak við lokaða hlera. Hún var orðin löng áþján- in I hinum stallnska ógnar- heimi. Átti skuggi þessa geð- veika einræðisseggs að halda á- fram að grúfa yfir litla landinu á bökkum Moldár og það þð 15 ár væru liðin frá burtkalli hans úr heiminum. í tuttugu ár hafði ríkt þögn og ðtti I landinu. Stalinistinn Novotny var enn við vðld og leppstjórn hans svo gerspillt. að sá veruleiki er enn ótrúlegri en fjarstæöukenndustu frásagnir Kafka. Þegar ráðherrafundum hjá honum lauk var umslögum með stórfé úthlutað meöal ráð- herranna, þeir áttu að nota pen- ingana til að skemmta sér um kvöldið. Á meðan sátu 50 þúsund póli- tískir fangar I kvalafangabúöum í landinu, skoðana og málfrelsi var bannað/ lögregla handtók menn I stórum stfl fyrir móðg- anir við forsetann, þ.é. Novotny sjálfan. Þeir höföu I ógætni lát- ið einhver óviröingarorö falla I veitingahúsinu, eins og góði dátinn Svejk talaði á sínum tíma um það að flugurnar hefðu skitið á myndina af blessuðum Frans Josef keisara. Munurinn var sá, að þetta var engin skáld- saga, heldur hinn ótrúlegi veru- leiki. En nú var komið nóg. Nú reis þjóðin, jafnvel flokksmenn og félagar upp gegn Novotny. Með- al þeirra sem risu upp til aö fordæma aðferöir hans, var gamall samráðherra hans. Novotny hlýddi á mál hans um sinn, svo þokl'* hann ekki lengur við: — Að þú skulir voga þér að snúast gegn mér, — ég gæti þó , sagt margar kvennafars- sögur af þér. En ræöumaður lét ekki slá sig út af laginu, heldur teygði hendurnar fram og sagði: — Ég veit það aö þessar hendur hafa faðmað marga konuna, — en, þær eru þó ekki blóöugar! Ctjórn Novotnys var svo of- ~ boðsleg, að Tékkum ætti að fyrirgefast þó þeir vildu nú loksins losna undan stjórn hans. Þaö hefur til dæmis veriö tekin ákvörðun um að rannsaka að nýju mál þeirra pólitískra sakborninga, sem voru saklausir dæmdir til kvala I hinum aum- ustu dyflissum og munu þeim verða greiddar skaðabætur, sem talið er aö muni nema um 20 milljörðum íslenzkra króna, svo mikil upphæð, að ríkið verður að fá margra ára greiðslufrest, svo það fái risið undir þessum af- leiðingum af ógnarstjórninni. Já, flestir venjulegir rrienn myndu telja það eðlilegt, að Tékkum hafi verið þörf fyrir að losna við þennan kúgara sinn. ¦p'n ekki voru allir sammála um það. Ekki hinir rússn- esku verndarar hans og vinir. Þeir litu þetta svo alvarlegum augum, aö síðan hafa þeir gripið til hVers konar ráða til að styðja hann og efla. Þeir heimtuðu að fá að senda öflugt herlið inn 1 Tékkóslóvakíu, fyrst að því er þeir sögðu til heræfinga á vegum Varsjárbandalagsins, og sem góðir meðlimir þess banda- lags gátu Tékkar auðvitað ekki »-">¦ 10. =íða VÍSIR SITO Eins 0£ flestum er eflaust kunn ugt er öllum bifreiðastjórum skylt að hafa bifreiðir sínar búnar ökuljósum fyrir H-umferð eftir 1. iífuist n.k. Þess vegna spuröum við nokkra bifrelða- stjðra eftirfarandi spurningar. Hafið þér breytt Ijósa- útbúnaði bif reiðar yðar? Sigurður Brynjólfsson, bflamál- ari: Já, ég lét skipta fyrir H-dag eða um leið og ég lét skoða bif reiðina. Þetta er alveg nauösyn legur hlutur. r'r'^iMÍii'í'r Guðmundur Kr. Jó"sson, verzl- unarmaður: Já, já. Ég er löngu búinn. Þetta er alveg skylda og ég lét gera þetta strax. Pálmi Ágústsson: Já ,ég lét breyta i júní. Það er alveg ógjörningur aö aka án þess að láta breyta ljósunum. ns* Kjartan Björnsson, rafvirki: Nei, ég er alveg nýbúinn að kaupa mér nýjan bíl og er stað- ráðinn í því að skipta fyrir 1. ágúst. Jakob Jónsson. Nei, en ég var að kaupa allt ti) þess og verð örugglega búinn að skipta tímanlega, þvl að ég 1 þarf að fara 1 langt ferðalag og þá er eins gott að hafa allt í lagi.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.