Alþýðublaðið - 26.05.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 26.05.1921, Blaðsíða 1
Albv Gefidút stat .Alþýdwflok&raiuin. adið igzi Fimtudaginn 26. mat'. 117 tölnbl. Xolaverkfallil í Englandi. Fregniraar, seei borist haía faingað af kolaverkfallimt í Eog- landi, hafa verið ákaflega ógreini- Segar, og vikum saaaan hefir lítið sða ekkert af því frézt. Það er engum efa undirorpið, að þetta verkfall er einn hinn al- varlegasti árekstur, er orðið hefir isaeð auðmönnum og verkamönn um f Englandi, og það er heldur ekki að ástæðulausu, að kolanem- , arnir halda fast á sínu máli. Þeir hafa, eins og yfirleitt allir verka- menn í ófriðarlöndunum, verið leiknir gráít á þessum siðustu ár- una. Meðan styrjöldin stóð yfir, fóru auðmennirnir til þeirra með falsi og fagurgala og hvöttu þá til að berjar.t og leggja á sig ó- þolandi erfiði ti! þess að takast mætti að sigra Þjóðvetja. Verka- mennirnir létu gincast og fóru að vilja auðmannanna og stjórnarinn- ar { þessum efnum. Þeir fórnuðu sfaum íélagsskap, strikuðu út allar skuldbindingar sia i milli um vinn- unu og unnu ótakmarkaðan tíma i námunum til þess að hjálpa til sigursins á Þjóðverjum. En nú er það ijóst orðið, hvers virðí þeim var þessi sigur. Jafn- Miða sigurvegurunum frá frönsku herstöðvunum hélt neyðin og at- vinnuleysið innreið sfna í England. Styrjöldin var sigur ensku auð- msnnanna, en ósigur ensku verka- mannanna. Viðburðirnir, sem hafa verið að gerast í Englandi tvo síðustu mánuðina, eru full sönnun þess. Kolanemarnir fengu að finna það, að atvinnurekendurnir og námaeigendurnir aetluðu sér en ekki verkalýðnum ávexti sigursins. Jafnhliða "atvinauleyiinu hafa farið tilraunir atvfcmurekendanna easku tii þess að setja niður laua verkamanna. 1 engri atvinnugrein bafa verið gerðar eins alvarlegar tilraunir til þessa eins og í kola- vinsluael. Námuesgeadur hugðust að setja niður íranp kolanemanna &ð stótum murt. Heíðu þeir fengið tiilögum sínum framgengt, eins og þær voru í vetur upphaflega, myndi það hafa skapað kolanem uuum gersamlega óþolandi lífskjör. Sumstaðar, eins og t. d í Suður- Wales og Northumberland, sem eru ein mestu kolahéruðinn, áttu launin að lækka alt að helmingi. Það var ætlast til þess, að kola- nemamir í þessum bétuðum ynnu fyrir 40—50 shillings á viku og er iftt skiljanlegt hvernig fjölskyldu- feður ættu að geta haldið lífi í sér og sínum með slfkum sultar- launum. Námumenn neituðu gersamiega að vinna fyrir slík laun|og afleið- ingin varð sú, að námaeigendur gerðu verkbann 31. marz. Vcrkfall hefir það aú samt verið kallað, enda leið ekki á löngu að náma- mennirnir voru orðnir sækjendur í þessu máli. Svo eicarðlega komu þeir fram ttí þvf fyrsta. Krafá námamanna var sú, að jöfn laun væru ákveðin í námun- um um land alt, og að rfkið legði fraat fé til þess, ef tii þyrfti. Ett bak við þessa kröfu liggur önnur merkilegri, sem sé að námumar komist f hendur hins opinbera og verði framvegis starfræktar — ekki til þess, að einstakir mena raki saman fé á þeim — heldur til þess, að fulinægja þörfum almenn- ings. Þegar f upphafi var ófriðlegt útlit í Englandi út aí þessum mál- nm, Verkameanimir lögðu gersam lega niður vinnu í námunum og hættu jafnvel að dæla vatninu vír þéim, og var því fyrirsjáanlegt að tjónið af verkfaHinu gæti orðið afskapiegt. Ekki verður þó nteð nokkurri sanngirni hægt að leggja ensku námamönnunum þ'etta tii lasts, þvf að þeir vissu hvers var að vænta hjá auðmönnunum ef verkfallið mistækist. Verkfailssjóð- irnir voru ekki miklir og þess vegita var sjálfsagt fyrtr þá að taks ííi hinna skörpustu tíðsts,(m* til þess að íá kröfum sfnum full- nægt hið aMra fyrsta. Við þessa fyrstu viðburði sló felmtri miklum á stjómina. Hon fékk hejmitó ffá þinginu til þess, að taka til hverra þeirra ráðstas'. ana er til þyrfíi, til þess að ekki yrði neht alvarlegra úr þesssi verkfalli. Hins vegar hefir húu ekki getað leynt því, hversu fylgj- andi hún hefir verið námaeigend-> unum f þessu máii. Hún kallaði saman varaliðið og bjóst til þess að beita mámamenn hörðu, ef ó- spektir yrðu, og er það jafnae þrautaúrræði auðmannanna, að siga rfkisvaldinu á verkalýðinn, ef hana ekki vill sitja og síanda eins ©g þeim syaist Fyrrihluta aprilmánaðar var al& útlit á því, að Sutninga- og jám- brautarverkamesn ætluðu að tafc-. þátt í verkíalliau líka, enda mun þeim hafa verið það Ijóst, að ó- sigur kolanemanna í þessu máli myndi hafa alvarlegar afleiðingar fyrir fleiri verkamenn en námu- menn. En þatr að auki lá sérstöl: skylda á þessum verkamönnnm feil þess að styðja koianemana, vegna þess að með verkamönnum í þessura þremur atvinnugreinum, hafði verið myndað baudalag (triplealliacce) ti! sóknar og vara- ar gegn auðvaldskúguninni. Eq þegar á átti að herða reyndust foringjar fiutninga- og jámbrautar- verkamanna, eínkum Albert Tho- mas, ekki ötuggtr, og sftir hálfs- mánaðar samningaumleitanír miIH stjórnarinnar og verkamanna^, gugnuðu þeir og iétu námumens eftir eina sfas liðs. Þessi fram- koaia verkaraasnaleiðtogannavakti ákaflega greí) ju« ekki eingöngtr hjá koianemunumt heídur einnig hjá flutninga- og jámbrautarverka- mönnum og kom það víða ber- lega í Ijós i kröfum þeirra um aðv samúðarverkfallið yrði hafið. NámumeunknEr sátu samt serc áður fastif við sinn keip. Foríngi 'þekra Frank Hodges átti i sffelle fundi við Lloyd George og fleirf

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.