Dagblaðið Vísir - DV - 23.03.1983, Blaðsíða 14

Dagblaðið Vísir - DV - 23.03.1983, Blaðsíða 14
14 DV. MIÐVIKUDAGUR23. MARS1983. Viltu koma a fund? Einkaréttur útvarps? Lííleglína tilSvavars Gestssonarígærkvöldi Lesendur DV létu ekki á sér standa í gœrkvöldi þegar bein SigurðurPór Salvarsson og Jón Baldvin Halldórssonþurftu Itna var til Svavars Gestssonar, formanns Alþýðubanda- að láta hendur standa fram ár ermum við að taka niður þœr lagsins og félagsmálaráðherra. Blaðamennirnir Jón G. spurningar og svör sem hér fara á eftir. Hauksson, Kristján Már Unnarsson, Ólafur E. Friðriksson, -óm. Flokkur sem þorir,ekki sólskins- flokkur örlygur Pétursson í Rcykja vík sagöist hafa vænst mikilla breytinga þegar Alþýðubandalagið komst í stjórn. En nú sé sist betra að láta enda ná saman og litið eftir í launaumslaginu þegar opinber gjöld hafi verið greidd. Hann spurði Svavar hvort Alþýðubandalag- ið, flokkur launafólks, væri buið að gleyma fólkinu sínu. Svavar: „Þaö er hann nú vonandi ekki, enda myndi ég nú seint viður- kenna þaö. En staðreyndin er nú sú að þetta hafa ekki verið neitt létt ár nú aö undanförnu. En það sem við stöndum frammi fyrir núna er annars vegar það aö þú átt erfitt með að láta endana ná saman og hins vegar að ef markaðshyggjuöfl-t in komast til valda hér á Islandi þá er ég hræddur um að það yrði ennþá erfiðara ef um yröi að ræða atvinnu- leysi hér með svipuðum hætti og er í Bretlandi og Bandaríkjunum. Eg held að þetta sé ekki spurning um góðan kost og besta kost, heldur spurn- ing um hvort við getum hindrað að þessi versti kostur verði hlutskipti launamanna á Islandi. Við erum reiðu- búnir til að leggja okkur fram um það eins og við getum. Ég held að það sé betra fyrir íslenska launamenn að eiga flokk sem þorir að taka á vandamálun- um, því ég held að þeir hafi ekkert að gera með sólskinsflokk, sem bara get- ur verið til þegar sólin skín." Félagsleg íbúðabygg- ingakerfi áfram Árni Baldursson, Hafnarfirði. Hver verður stefna Alþýðubandalagsins í húsnæðismálum? „Afstaða okkar í húsnæðismálum er kunn. En í stuttu máli leggjum við til að halda við hinu félagslega íbúða- byggingarkerfi, þannig að það fái áframaðnjótasín. Þá leggjum við á það áherslu að það verði aukin lán til þeirra sem eru að byggja og kaupa í fyrsta sinn. Þar er- um við með í huga meðal annars að stofna til sérstaks átaks fyrir ungt fólk og erum tilbúnir til að afla tekna í þessuskyni." Síðan minntist Svavar á að komið hefði fram hjá Geir Hallgrímssyni á beinni línu hjá DV að lána allt að 80% út á staðalíbúð svokallaða en Geir hefði ekki getið hvar ætti að ná í þessa viðbótarpeninga fyrir Byggingarsjóð ríkisins. „Við erum með þrjár leiðir í þessu efni. I fyrsta lagi að taka meira fé af lífeyrissjóðunum. Ég væri til í að skoða þar eins og 50% af ráðstöfunarfé lífeyrissjóðanna. I öðru lagi að taka bankakerfið inn í þetta, þannig að bankarnir verði lögskyldaðir til að taka þátt i húsnæðislanakerfinu eins og gerist annars staöar. Og í þriðja lagi væri ég tilbúinn að leggja á skatta í þvi skyni að auðvelda fjármögnun húsnæðislánanna." En hefur Alþýðubandalagið ein- hverjar aðgerðir í huga til að létta greiðslubyrði þeirra sem standa í hús- byggingum eins og með vaxtakostnað og verðtryggingu frádráttarbæran til skatts? „Þetta er gífurleg byrði og þessu ástandi verður að linna. Ég vil koma meðal annars til móts við þetta fólk sem þú ert að tala um með sérstöku skuldbreytingarátaki, þannig að þessi níðþungu lán verði Iengd til nokkurra ára." Mötuneytis- málfram- haldsskóla? Haraldur Jónsson, frá Landssam- bandi mennta- og fjölbrautarskóla. Hver yrðu viðbrögð Alþýðubanda- lagsins við tillögu frá Landssambandi mennta- og fjolbrautar.skóla, ef við kæmum með tillögu um fjárveitingu 1984 til starfskrafta í mötuneytum framhaldsskóla? ,,Eg held að menn verði að reyna að átta sig á því hver kostnaðurinn yrði. En að öðru leyti held ég að þetta snúist um tvennt. I fyrsta lagi um raunveru- legt jafnræðitil náms í landinu, þannig að þeir sem eru í heimavistarskólum þurf i ekki að bera mikið hærri kostnaö en þeir sem eru á heimilum sínum og fá ókeypis aðborða. I öðru lagi er þetta svo spurning um peninga." Launabætur öryrkja skertar? Hjördís Oddgeirsdóttir, Reykjavik: Verða nokkuð skcrtar launabætur okkar öryrkjanna? „Nei, þaðstendurekkitil." Verður stefnt að því að hækka þær? „Já, að sjálfsögðu hlýtur að verða stefntaðþví." Bara miöað við vísitölu? ,,Ja, staðreyndin er nú sú að þær hafa hækkað mun meira en laun í land- inu á siðustu þremur árum. En spurningin hvað verður ræðst nú senni- lega mest af kosningaúrslitunum." Viltu koma á fund á Neskaupstað? Pétur Oskarsson, Neskaupstað. Eg vil skora á þig að koma austur til Nes- kaupstaðar á opinn f und um fyrirtækin hér. Fannst þú nefnilega til skammar í þættinum Á hraðbergi um daginn. Ætlarðuaðkoma? „Eg skal reyna að finna tíma til þess, Pétur, þó það sé orðið ansi bókað fram að kosningum. En þú safnar vonandi púðriámeðan." Skatturog skyndilegur tekjumissir? Andrés Jónsson, Reykjavik. Koma skattar á tekjur manna ef þeir verða skyndilega sjúklingar og verða fyrir tekjumissi? „Skatturinn tekur tillit til þess ef menn verða skyndilega alvarlega veik- ir og það hefur tekjumissi í för með sér. Fólk sem svona er ástatt fyrir ætti að hafa samband við Tryggingastofn- un og heimilislækninn sinn og afla sér frekari upplýsingaumþessimál." Málefni fatlaðra Hjalti Kristjánsson í Reykjavik vís- aði til að í tilefni alþjóðaárs fatlaðra hefði farið fram rannsókn á slysum, sem tilkynnt voru Tryggingastofnun ríkisins 1976 til 1980.1 framhaldi af því spurði hann hvort til stæði að kynna al- menningi niðurstöðurnar og þá hvern- ig og hvenær og hvort gera ætti eitthvað í framhaldi þessarar rann- sóknar. Svavar: „Já, það stendur til að kynna niðurstöðurnar og það verður tekin ákvörðun um framhaldið þegar þær liggja fyrir. Við höfum ékki enn farið yfir niðurstöðurnar í ráðuneyt- inu, enda hef ég ekki fengið þær til mín með formlegum hætti. En nú þegar lögin um málefni fatl- aðra hafa verið samþykkt sýnist mér sjálfsagt að samstarfsnefndin um mál- efni fatlaðra taki þessar niðurstöður slysaskýrslunnar til meðferðar og geri tillögur til ráðuneytisins á þeim grund- velli." Skattlagning á gróða fyrirtækja Helgi Björnsson, Eskif irði, ræddi um háá skattlagningu á hagnað fyrirtækja og spurði hvort hún gæti ekki verið verðbólguhvetjandi. „Fara fyrirtækin þá ekki frekar með þennan gróða í upp- byggingu á fyrirtækinu heldur en að láta ríkið taka af sér? " spurði Helgi. „Hvað er ríkið? Það er spítalinn, til dæmis, og vegurinn og skólinn. Hvern- ig á að borga þann kostnað? Það er spurningin," sagði Svavar. „Ég veit það alveg. En það eru ekki allir á því að vilja borga í ríkiskass- ann,"sagðiHelgi. „Vilja menn reka sjúkrahúsiö? Vilja menn reka skólann?Vilja menn reka og leggja vegina? Ef svo er þá verða menn að borga. Og það er ekki veriö að borga i rikiskassann þannig að það liggi þar og skemmist heldur er því eytt í annað," sagði Svavar. „Já. Ég veit það. En það er ekki það sem ég er að fiska eftir. Það er það að svo hafa fyrirtækin ekki nóg til að f jár- magna meira og þá þurfa þau viðbót- arlán. Og það er undantekningarlaust sem þessi fyrirtæki fá þessi lán. Ég hef fjó'gur dæmi hérna fyrir augunum," sagði Helgi. „ Já. Þetta er alveg sama og með ein- staklingana. Þegar þeir þurfa til dæm- is að byggja íbúð þá þurfa þeir að taka lán, jafnvel þó að þeir borgi skatta á sama tíma. Og menn borga skatt svo að segja í hvert skipti sem þeir fara í verslun vegna þess að menn borga söluskatt og vörugjald og svo framveg- is. Nema söluskattur hefur verið felld- ur niður af matvælum, eins og þú veist. Þannig að þetta er spurningin um það hvernig peningar eru teknir til sam- neyslunnar í landinu," sagði Svavar. „En er þetta ekki verðbólguhvetj- andi þegar þetta er svona?", spurði Helgi. „Nei. Þetta er ekki ástæðan fyrir verðbólgunni," svaraði Svavar. Banna innflutning áfengis? Guðmundur Bjarnason, Garðabæ, spyr: Finnst heilbrigðismálaráðherra það forsvaranlegt að auðmenn lands- ins fái að flytja inn sjúkdóma í formi alkóhóLs, óáreittir? Svavar: Það má margt um það segja en ég efast um að við leystum málið með því að hætta að flytja það inn. Ég held að áfengi sé orðinn þáttur í þjóð- lífinu, sem út af fyrir sig hefur mörg vandamál í för með sér, en við getum ekki leyst þau vandamál með því að banna það. Sama má segja um síga- rettur, sem ég tel ekki minni skaðvald en áfengi. Aðalatriðið er að koma á framfæri við fólk upplýsingum um það hve þetta er háskalegt. Barnabætur? Guðmunda Snorradóttir, Vest- mannaeyjum, spyr: Er nokkur leið að barnabætur verði eingöngu greiddar til þeirra foreldra þar sem husmóðirin vinnur heima? Svavar: Barnabætur eru í raun og veru hluti af skattakerfinu en ekki tryggingakerfinu, þannig að ég efast um að hægt sé að sameina þetta. Um kontaktinn við öreigana Hermann Kristjánsson í Garðabæ vildi vita hvort ráðherrann, sem full- trúi öreiganna, væri ekki búinn að missa kontakt við umbjóðendur sína, sérstaklega eftir síðustu kauphækkun hans. Svavar: „Það sem þú ert aö tala um eru vísitölubæturnar, eins og þær eru greiddar núna. Okkar afstaða hefur veriö sú að vísitölubætur eigi að greiða á krónutölu, þannig að allir fái sömu krónutölu en þær séu ekki greiddar hlutfallslega upp úr öllum launaskal- anum eins og nú er. Eg tel að þetta sé jöfnuður og í þessu hef ég sömu afstöðu og Verkamannasamband Islands. Varðandi það hvort ég hafi f jarlægst mina umbjóðendur og láglaunafólk í landinu, þá vona ég að svo sé ekki. Eg reyndi að leggja mig fram við að tryggja þau tengls, en vissulega er rétt að hafa þá hættu alltaf í huga fyrir mann í mínu starfi." Hermann spurði síðan hvernig á því stæði að Alþýðubandalagið kæmist í stjórn með slagorðinu um samningana í gildi, en samþykkti síðan vísitölu- skerðingu á laun. Svavar: „Alþýðubandalagið setti samningana í gildi meö lögum sem sett voru 1. september 1978. Siðan hefur margt gerst hér í þjóðarbúinu. Við fengum yfir okkur geysilegar olíu- hækkanir, síðan skerðingu á þjóðar- framleiðslu og minnkandi hagvöxt, þannig að spurningin hefur verið um það hvernig ætti að deila þessum vandamálum niður á þjóðina. Ef við hefðum ekki skert kaupmátt launa að einhverju leyti, þá hefði það haft í för með sér enn meiri erlenda skuldasöfnun og ég held að það sé það háskalegasta sem þjóðin stendur frammi fyrir núna. Þarna er spurning- in um að velja á milli tvéggjá vondra kosta." Menntunar- málefni sjúkraliða? Guörún Guðmundsdóttir, Reykjavik, spyr: Hvað líður menntunarmálum sjúkraliða? Svavar: Það hefur verið unnið í þessum málum í ákveðinni nefnd á mínum vegum, þar sem sjúkraliðar hafa haft sinn fulltrúa. Eg hef verið að reka á ef tir niðurstöðu í þessum ef num að undanförnu og ég á von á að hún geti komið fljótlega. Stefnaní vaxtamálum? Ómar Kristinsson, Hafnarfirði, spyr: Hver er stefna Alþýðubanda- lagsins í vaxtamálum? Svavar: Við erum þeirrar skoðunar að úr því sem komið er sé erfitt að hverfa aftur af þessari verðtrygginga- braut. Til þess hins vegar að gera fólki lífið bærilegt þá verður að lengja og hækka húsnæðislán og þess vegna höf- um við verið með tillögur um það í rikisstjórninni, sem ganga út á verur lega hækkun húsnæðislána. Við gerum þar ráð fyrir að lífeyrissjóðirnír komi þar inn í auknum mæli, einnig bankarnir og siðan verði lagðir á almennir skattar ef nauðsyn krefur. Það verður að knýja mjög fast á að hér verði tekið upp skynsamlegt og þolan- legthúsnæðislánakerfi. . Omar spyr: Er hægt að láta láns- kjaravísitölu og kaupgjaldsvísitölu spila meira saman í þessum málum? Svavar: I frumvarpi um húsnæðis- lán, sem ég lagði fyrir þingið í fyrra- haust, var gert ráö fyrir því að ef lánsk jara vísitalan væri hærri en kaup- gjaldsvísitalan ætti að færa mismun- inn afturfyrirþannigaðlániðlengdist sem því næmi. Eg mun flytja þessa til- lögu aftur í þinginu þegar þar að kemur.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.