Dagblaðið Vísir - DV - 08.11.1983, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 08.11.1983, Blaðsíða 10
10 DV. ÞRIÐJUDAGUR 8. NOVEMBER1983. Utlönd Utlönd Utlönd Utlönd Umsjón: Guðmundur Pétursson Palme ætlar að þyngja skattpíninguna enn Olof Palme forsstlsráðherra grípur til sömu sparnaðarráðanna, sem hann gagnrýndi stjórn borgaraflokk- anna fyrir, og hyggst hækka skatt- ana enn f Sviþjóð. Sparnaðarf járlög þau, sem ríkis- stjórn sósíaldemókrata lagöi fyrir sænska þingiö um mánaðamótin, þykja æði ólik þeirri stefnu sem flokkurinn fylgdi fyrir þingkosning- arnar í september í fyrra, þegar hann var í stjórnarandstöðu. Halda borgaralegu flokkarnir þvi frarn að þau séu ein runa talandi dæma um kosningasvik sósialdemó- krata — nefna þó sérstaklega til- lögumar um lækkun ellilífeyris, afnám nær allra niðúrgreiðsina á matvörum og lækkun á fjárveiting- um til aðstoðar við þróunarlönd. IMýir skattar Takmark rikLsstjórnarinnar er að gæta þess að hallinn á f járlögunum verði ekki meiri en þeir 90 milljarðar sænskra króna sem hann er á núgild- andi fjárlögum. En margar útgjalda- hækkanir eru sjálfvirkar svo að stjórnin ákvað að skera niður kostn- aðarliði fjárlaganna um að minnsta kosti 5 milljarða og hækka um leið skatta um 9 milljarða. Á hlutabréfamarkaðnum gætir nokkurra hræringa vegna kvíöa manna fyrir væntanlegum nýjum sköttum. Kornið hefur til tals að leggja 1% aðstöðugjald á hlutabréfa- veltuna og ætti þaö að færa ríkissjóði 0,8 milljarða króna tekjur. Annar möguleiki, sem einnig þykir til athugunar, er að hækka skatta af arði hlutabréfa en sósíaldemókratar hafa til þess lagst gegn því. Þriðji möguleikinn hefur þótt sá að halda áfram með tekjuskattsálagninguna hjá f yrirtækjum, sem nemur 20%. Meðal annarra skattahækkana, sem liggja í loftinu, er fasteigna- skattur um 1,4% af fasteignamati, en áætlað er að hann geti gefiö rfkis- sjóði 1,5 milljaröa króna. Af minni íbúðum leiðir það til 100—150 króna útgjaldaaukningar á mánuði. — Þessi skattur kæmi fyrst til álagn- ingar 1985. Þá er einnig búist við hækkun á stóreignaskatti. Hann er i dag 1,5% af eignum á bilinu 0,4—0,6 milljónir sænskra króna en rætt er um að hækka hann um 1% á hverju þrepi þarfyrirofan. Nýr skattur af bátum á að færa ríkissjóði 0,2 milljarða króna og ný- leg hækkun á áfengi og tóbaki á að skila af sér 1 milljarði króna. Skóg- nytjaskattur á að gefa af sér 0,2 mill- jarða króna. IMiðurgreiðslur og lífeyrir Afnema á allar niðurgreiðslur af matvöru að undanskilinni mjólk. Það leiðir af sér að nautakjöt mun hækka um 5,60 krónur, svinakjöt um 0,60 og osturinn hækkar um 3,20 krónur. A því mun ríkissjóður spara um 1 miil jarð. Með því að lækka visitölubætur á ellilífeyri eiga að sparast 3 milljarð- ar króna. — Sósíaldemókratar gagn- rýndu ríkisstjórn borgaralegu flokk- anna mjög harðlega á sínum tíma fyrir að lækka vistitölubætur á ellilif- eyrí. Þegar þeir nú grípa til sömu ráða réttlæta þeir það með því að ellilaunþegar verði að taka sinn þátt í því að greiða gengisf ellinguna með hærri innflutningskostnaði. Annar sparnaður Þá er einnig gripið til niður- skurðar á sviði menntamála. Þannig veröa til dæmis læknaskólinn i Málmey og tannlæknaskólinn í Gautaborg lagðir niöur og eiga að sparast á því 0,6 milljaröar króna. I aðstoöinni til þróunarlandanna á aö spara um það bil 0,4 milljarða króna. Þar meö hefur Sviþjóð gefist upp við eitt prósent markið, sem fyrst komst inn á fjárlög 1975. Það miðaðist við að aöstoð viö þróunar- lönd skyldi vera 1% af brúttóþjóðar- tekjum. Nú er ætlunin að f járveiting- ar til þessara mála verði ekki nema 0,93%. Sá niðurskurður mun fyrst og fremst koma niöur á 'skyndihjálp vegna náttúruhamfara því mestur hluti f járveitinga til þróunarlanda er bundinn við langtima framkvæmdir. Stjórnarandstaðan Borgaralegu flokkarnir og þá sérstaklega „moderatarna" styðja í grund vallaratriðum sparnað í rikis- rekstrinum en þeir munu að likind- um greiða atkvæði á móti flestum þessum tillögum sósíaldemókrata. j Búist er við að stjórnin slíti sam- komulaginu, sem hún náði við borg- aralegu flokkana, miðflokkinn og „Folkpartiet", um skattalækkanir og er búist við því að aöalátökin sprettiútafþví. ' Samtök „friðarfólksins" á Norður- lrlandi, sem eitt sirm vöktu vonir um að einhvern tíma mætti binda enda á blóðsúthellingarnar þar, eru enn við lýði en ekki nema skugginn af þvi sem eitt sinn var. Og samkvæmt því sem forvígismenn samtakanna seg ja er það einmitt eins og þeir vilja hafa það. Þessi hreyfing varð til 1976 eftir að þrjú ung börn höfðu látið lífið þegar þau urðu fyrir flóttabifreið IRA- hryðjuverkamanna, sem orðið hafði fyrir skothrinu frá breskum dátum. Hún var stofnuð af Mairead Corrig- an, móðursystur barnanna, og vin- konu hennar, Betty Williams, ásamt blaðmanninum Ciaran McKeown. Þau vöktu aðrar konur til aðgerða og kölluðu þusundir manna heima fyrir og erlendis út á götur í kröfu- göngur, þar sem þess var krafist að róstunum linnti. — Hæst bar samtök- in 1977, þegar Corrigan og Williams var úthlutað friðarverðlaunum Nóbels. Upp úr þvi hófst ágreiningur innan hreyfingarinnar um framtíðarstefn-i una og um hvernig ver ja skyldi því fé sem að henni streymdi úr öllum áttum. Þær Mairead og Betty greindi á um hvort skoða bæri nóbels- verölaunaféð persónulega eign þeirra sjálfra eða hvort það ætti að renna í sjóði hreyf ingarinnar, eins og Mairead vildi. Hjónaband Betty Williams leystist upp. Hún var tekin f yrir ölvun við akstur og y firgaf loks N-lrland 1981 til þess að hefja nýtt lif í Bandaríkjunum. En þessar uppá- komur rýrðu samtökin trausti og sá aimenni stuðningur, sem þau höfðu hlotið, gufaði upp. Fjölmiðlar, sem í byrjun höfðu borið hreyfinguna á höndum sér, sneru við henni baki þegar hún tók að gagnrýna harðlega stofnanir og frammámenn fyrir að leggja ekki nógaðsér. En í siðasta mánuði sýndi friðar- fólkið að það er enn að verki, en þá var haldið 7. ársþing samtakanna i Belfast. Enn áréttaði það fyrri heit um að stuðla að því að brjóta niður múrinn milli mótmælenda og kaþólskra. — Fundurinn, rétt eins og flest öll önnur starfsemi samtakanna siðustu ár, vakti litla eftirtekt enda eru þetta orðin miklu fámennari samtök, aðeins milli 150 og 200 virkir meðlimir. FRIÐARFÓLKIÐ A N-ÍRLANDI STARFAR ENN Betty Williams og Mairead Corrigan viö afhendingu f riðarverðlauna Nóbels, sem þær hlutu vegna starfs þeirra að f riði á N-Irlandi. Samtök þeirra, „Friðarf óllii ð", eru enn við lýði þótt lítið fari fyrir þeim. „En ég held að við stöndum öflugri og heilbrigðari núna, með fámennan kjarna ötulla félaga, fremur en fjöldahreyfingin var, með mislitt fé innanborðs," segir Paul Smyth, einn úr st jórn samtakanna. Félagsskapurinn lætur ennfremur minna á sér bera oröiö og foröast sviösljósið eftir leiðindaumfjöllun þess tima þegar mest gekk á. Samtökin hafa einnig minna fé úr að spila. Arsveltan, um 45 þúsundir Bandaríkjadala, að mestu fengin með frjálsum framlögum frá Banda- ríkjunum. Þrír fastráðnir starfs- menn og sex sjálfboðaliðar ganga til daglegra verka í „Friðarhúsinu", sem er múrsteinshús að hruni komið í einu úthverf a Belfast. Helstu daglegu annir liggja í því að sjá ættmennum dæmdra fanga í öryggisfangelsunum Maze við Bel- fast og Magilligan hjá Londonderry fyrir flutningi til heimsókna í fang- elsin. Samtökin eru óflokksbundin og gera þaö að skilyrði að mótmælendur og kaþólikkar ferðist saman i sömu rútunni í þessar heimsóknir. Reynsla þeirra er sú að aöstandendur kynnist í þessum ferðum og t.d. opnist augu mæðra fyrir þvi að þær eigi við sömu vandamalin að glíma i uppeldi barna, sem eiga föður í fangelsi, hvort sem þær tilheyri mótmælend- um eða kaþólskum. Samtökin gangast einnig fyrir ýmsum barnaskemmtunum og íþróttaleikjum barna, þar sem blandað er saman úr beggja hópi. Einnig gefa þau út vikuritið Friður með friði sem borið er í hus tll sölu. Aðaltilgangurinn með útgáfu þessa rits er mótvægi við Lýðveldis- fréttir, rit sem gefið er út af IRA (Irska lýðveldishernum, hryðju- verkasamtökum kaþólskra) til þess að breiða út málstað hryöjuverkaafi- anna. Hreyfingin rekur einnig í Noregi sumarbúðirfyrirbörn mótmælenda og kaþólskra, en Norðmenn standa undir kostnaðinum af þeim rekstri. Sömuleiðis berjast samtökin fyrir umbótum í fangelsismálum og gegn neyðarástandslögunum, sem þau segja stríða gegn réttlæti. Efst á dagskrá hjá samtökunum sem framtiðarverkefni er að koma sér upp sveitabýli á N-Irlandi þar sem ungt fólk geti starfað saman, kaþólikki og mótmælandi hlið við hlið.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.