Dagblaðið Vísir - DV - 11.01.1984, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 11.01.1984, Blaðsíða 10
10 DV. MIÐVHCUDAGUR11. JANUAR1984. Utlönd Útlönd Utlönd Utlönd Umsjón: Guðmundur Pétursson BSB&s&x: :Mla&B8SÍ mmmmmmmmmmmmi Shehu Shagarí forsetí situr í fangelsi og á öriög sín undir nýju vald- hófunum. Mohammed Buharí hershöfðingi viðurkennir að herforíngjaráðið hafi ekki leitt hugann enn að þvíhvenær borgaraleg stjórn verði endurreist i Nígeriu. BUHARIVEKUR TRAUST LANDSMANNA SINNA 'Hinn nýi leiötogi Nígeríu, Mohammed Buhari hershöfðingi, hefur vakiö traust meöal margra landsmanna meö öruggri framkomu og hreinskilnislegum ummælum um ríkisstjórnina sem hann bylti og framtíðaráætlanir þeirrar sem hann siöan hef ur sett á laggirnar. Þessi 41 árs gamli hershöföingi hefur síðan korniö fram í útvarpi og sjónvarpi og kemur flestum fyrir sjónir sem alvarlega þenkjandi, maður, en enginn hernaðarfuni, og hreint ekki sneyddur skopskyni, Erlendur diplómat í Lagos, sem átti viðtal í síðustu viku við Buhari, sagði um hann eftir fyrsta blaða- mannafundinn, sem Buhari efndi til og var sjónvarpað: „Hann viröist vita nákvæmlega hvað hann er að gera og reynir hvergi að blekkja sjálfan sig eöa þjóöina varðandi vandamálin sem við er aö glima." Buhari er enginn viövaningur við valdstjórn. Hann gegndi trúnaðar- störfum og valdaembættum í tiö fyrri herforingjastjórnar á siðustu árunum áður en borgaralegri stjórn var komið á eftir kosningarnar 1979. Hann var ráðherra olíumála Nígeriu og var forstjóri oU'ufélags ríkisins. Olían er alger hornsteinn efnahags- lifs Nígeríu. 95% útflutningstekn- anna eru frá olíunni. Olíuiönaöurinn fagnaði valdatöku Buharis og væntir góös af forystu manns sem er jafnþaulkunnugur öllu varðandi málefni olíuiðnaöar og olíuverslunar eins og Buhari er. Enda fór þaö orð af Buhari í olíuráö- herraembættinu aö hann væri maður skarpgreindur og blátt áfram sem auðvelt væri að eiga viðskipti við. Hann þykir opinn fyrir skynsamleg- um tillögum og haldgóðum rökum og reiðubúinn tU að viðurkenna hafi honum einhverstaöar skjátlast. Margir telja sig sjá í Buhari þann aga og þá stefnufestu, sem Nígería einmitt þurfi með tU þess að komast út úr því efnahagslega öngþveiti, sem bagaö hefur land og þjóö, og sem ríkisstjórn Shehu Shagari for- seta þótti einmitt skorta. Fyrsta forgagnsverkefni Buhari sýnist því tUtölulega auðunnið, en þaö er að vinna traust landa sinna, þrátt fyrir aðferðina sem höfö var við valdaskiplin. Hafa margir þeirra enda strax sýnt feginsviöbrögö við að sjá á bak ríkisstjórn, þótt borgaraleg væri, sem að þeirra mati var skipuð af auðmönnum til þess fyrst og fremst aö gæta aö hag hinna auöugri. FéU þaö víöast í góöan jarð- veg á blaðamannafundinum þegar Buhari vék sér hvergi undan að svara spurningum, þótt óþægilegar væru sumar, og veitti hrein og bein svör, og ósárast var mönnum um að heyra hann fordæma fyrri stjórn fyrir spiUingu og óráðsíu. Enda höföu kjör almennings farið hríðversnandi undir stjórn Shagari. Upp hafa komið vangaveltur um þaö hvort Buhari hafi í raun veriö aöalhvatamaður valdaráns hersins. Sjálfur fer hann þó ekkert dult með að hvað sem því líði ætU hann ekki aö draga af sér við aö „moka úr stíun- um", eins og hann kaUaöi þaö. — Löndum hans líkar betur slíkur hressileiki á móti hinu miklu dauf- legra yf irbragöi Shagaris. Þeir sem best telja sig þekkja til segja að Buhari hafi verið vaUnn af öörum foringjum hersins sem sá, er þeir mátu mest og treystu best fyrir bæði fyrri reynslu hans á stjórnunar- sviðinu og eins framgöngu í hernum. Þeir segja, aö Util hætta sé á því, aö Buhari verði hernaöarlegur einræöisherra, heldur verði stjórn hans samráö margra jafningja, þar sem Buhari veröi einn af hópnum en um leið andlit hópsins út á viö. Nígería er margskipt af fjölda ætt- bálka og eins eftir trúarskoðunum. TU þessa hefur þó engum andmælum heyrst hreyft hjá hinum kristnu íbú- um suðurhlutans þótt enn einn músliminn úr norðurhlutanum veröi þjóðarleiötogi. Flestir hinna voru það líka, en Buhari er sá sjöundi síðan Nígería öðlaðist sjálfstæði 1960. Buhari er talinn í hópi íhalds- samari músUma, en ekki öfgaf ullur. Þaö þykir óUklegt að hann muni ráðast í aö hrófla mikið viö olíuverð- inu fyrsta kastiö. Fremur muni hann einbeita sér aö vandamálum innan- lands og halda á meöan fullum friði viö samherjana innan sölusamlags olíuframleiðsluríkja (OPEC). Hann er persónulega kunnugur flestum oUuráðherrum hinna OPEC-rikj- anna og vegna þekkingar sinnar og reynslu á olíumálum vel í stakk bú- inn tU aö taka fyrirvaraUtið ákvarðanir í oUumálunum, ef nauðsyn krefði. Buhari hefur þegar lýst því yfir aö Nígería muni áfram undir hans stjórn verða í OPEC. Buhari er atvinnuhermaöur sem hlaut þjálfun sína hjá Bretum. Hann var um hrið hérðasstjóri her- foringjastjórnarinnar i norðaustur- fylkinu Borno og átti sa'ti i her- foringjaráðinu sem fór með æðstu stjórn landsins fram aö kosningum 1979. Hann gat sér gott orð sem lier- stjórnandi þegar hann var yfir- maður landamærasveitar sem lenti í átökum við Chad á síðasta ári. Hann fæddist 17. desember 1942 í þorpinu Daura í Kadunahéraði og sótti ýmsa skóla áður en hann fór í foringjaskóla Nigeríu þar sem hann vakti athygli breskra hernaðarráðu- nauta sem greiddu götu hans til kadettaskólans í Aldershot í Eng- landi. Buhari er kvæntur og á tvær dætur. Jólin 13 dögum á eftir í Rússlandi Jólin eru aðeins einu sinni á ári, jafnvel í Rússlandi þar sem þau eru þrettán dögum á eftir. Þar hefjast þau nefnilega á þrettándanum þegar þau eru að renna út hjá okkur. En þar er aftur á móti tvisvar nýárs- dagur. Því var það að miðnæturmessa var sungin 6. janúar í Jeolkhovsky-dóm- kirkjunni í Moskvu þar sem patríarkinn, æðsti maður rétt-' trúnaðarkirkju kaþólskra í Sovétrikjunum, situr. Var það jóla- messan. Þótt þetta væri einn heitasti miðsvetrardagur sem komiö hefur á þessari öld í Moskvu var jólasnjór og logndrif a sem kom þó ekki í veg fy rir að kirkjan væri troðin af f ólki. A meðan hinn 73 ára gamU hvít- skeggjaði patríarki stjórnaði messu- söng biðu framan við kirkjuna hvítir og bláir lögreglubílár og sjálf- boðaliðar með rauð armbönd til auökennis á hverju horni til þess að tryggja að lögum og reglum væri fylgt. Hugmyndafræði kommúnista í Sovétríkjunum letur menn tU trúar- bragðaiðkana en rétttrúnaðarkirkj- an russneska og sovéska ríkiö hafa lært aö umbera hvort annað í sam-, búö sem útlendingum kemur kannski skringilega fyrir sjónir. Og þessi víxl á dagsetningunum er afkvæmi þess- arar einkennilegu sambúöar. Bolsó- víkar tóku upp gregóríanskt tímatal áriö 1918 en kirkjan hélt í júUanska tímatalið. Munurinn birtist svo í því að rétttrúnaðarkírkjan heldur sinar hátíðir þrettán dögum á eftir gregoríanska almanakinu og kristnum mönnum á Vesturlöndum. I almanakinu, sem rétttrúnaöar- kirkjan gefur út fyrir 1984, og er eitt af fáum ritum sem henni leyfist aö ' gefa út, er málum lítils háttar miölaö , með því að tilgreina bæöi „gö'mlu daga tyllidagana" og „nýrri dag- setningarnar", en það almanak tekur til 379 daga (því að 1984 er hlaupár). Almanakiö er rétttrúnaðarsöfnuð- inum í Rússlandi mikUvæg bók. Þar eru tUgreindir aUir dagar helgaðir dýrlingum, aUir dagar sem ber að fasta og allir kirkjulegir tyllidagar. Þetta áriö prýöa hana dýrlinga- myndir sem margir rétttrúaðir kUppa út og lima á tré til að hengja upp á heimilum sínum því aö öðrum trúarlegum myndum er ekki að dreifa. Aöur var alsiða aö hver þorpskofi væri skreyttur máluðum dýrlingamyndum úr tré. Venjulegir jólasiðir, eins og skreytt barrtré, kertaljós og rauð- klæddur karl meö poka troöinn af gjöfum, eru orönir hluti af nýárs- fagnaðinum í Sovétrikjunum. 31. desember kemur „Frosti" karlinn meö gjafir sínar til þægu litlu sovéskubarnanna. En kirkjualmanakið gefur kærkomiö tUefni tU hátíðarbrigöa öðru sinni, nefniléga þann 14. januar þegar mæta má „gamla, nýja árinu" meðgleðskap. Hitt er fátítt, sem gerist núna árið 1984, aö páskahátíöina, þá mikUvæg- ustu í rétttrúnaðarkirkjunni, ber upp á sama dag, 22. aprU, og páskahátíð kristinna manna á Vesturlöndum. Að því voru menn þó ekkert að leiöa hugann í Yelokhovsky-dóm- kirkjunni 6. janúar þar sem and- rúmsloft var mettað reykelsi og kertin brunnu í risavöxnum kerta- stikum. Sæti eru engin í rússneskum kirkjum, svo að allir stóðu, og kertin voru látin ganga hönd úr hendi um allan söfnuðinn til tveggja eldri kvenna sem höfðu þann starfa að bæta nýjum kertum í stjakana, þegar hin fyrri voru útbrunnin, og hreinsa burt bráöið vaxið. Konur á fimmtugsaldri eða eldri eru í yfirgnæfandi meirihluta meðal kirkjugesta. Karlpeningurinn í þess- ari kynslóð entist illa i síðari heims- styrjöldinni. Rétttrúnaðarkirkjan höfðaði mjög til ættjarðarástar Rússa og varö það ööru fremur til þess að Jósef Stalín breytti grimmdarstefnu sinni gagn- vart henni í síðari heimsstyrjöldinni þegar hann sá með því möguleika tU þess aö bæta liðsandann meöal her- ' manna og auka einhug þjóðarinnar. En á árunum upp úr byltingunni 1917 haföi veriö litið á kirkjuna sem hand- bendi keisarans. Prestar voru fangelsaðir og kirkjur Moskvu, sem eitt sinn voru kallaöar „þriöja Rómaborgin", voru niöurlægöar. En með skUningi á því aö kirkjan skuU aUs ekki blanda sér í málefni ríkisins hefur síðan veriö látið kyrrt Uggja þótt hvorugum aðUanum Uki kannskivel. Framundan eru merkileg tímamót í kirkjunnar sögu í Rússlandi. 1988 veröur þúsund ára afmæli kristni- tökuíRússlandi.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.