Dagblaðið Vísir - DV - 18.04.1984, Blaðsíða 10

Dagblaðið Vísir - DV - 18.04.1984, Blaðsíða 10
10 DV. MIÐVIKUDAGUR18. APRIL1984. Utlönd Utlönd Útlönd Útlönd Khomeini leiötogi íraná hefur ekki veriö þekktur fyrir að vera í sér- stöku vinfengi viö Israelsmenn. Engu að síður hafa þeir selt honum hergögn. ^upahe'fg,,a1 ifísrad: Ovenjuleg rannsókn á vopnaút- flutningi Israels hefur leitt í ljós aö búast megi við að nú dragi úr vopna- sölu Israels á erlendum vettvangi eftir að hún náöi hámarki sínu 1982. Þá seldu Israelsmenn vopn fyrir einn milljarð dollara. Rannsóknin er óvenjuleg fyrir þá sök að mikil leynd hefur hvílt yf ir þessum vopnaútflutn- ingi. Rannsóknin var gerð af Aharon Klieman prófessor i alþjóöa sam- skiptum viö háskólann í Tel Aviv. 1 niðurstöðum hans kemur fram að Israel hefur selt vopn til 25 þjóöa og fjögurra heimsálfa á síöastliðnum fimm árum. I hópi þeirra þjóða sem Israel hefur selt vopn til eru Mar- okkó, Indónesía, Iran og Malasía. Dregur úr her- gagnasölu ísraels I niöurstööum rannsóknanna kem- ur f ram að hergagnaútflutningi Isra- els kunni aö vera hætta búin vegna þess hversu Israelsmenn eru háðir Bandaríkjunum í hergagnafram- leiðslu sinni. Þá hafa og þjóðir þriðja heimsins aukið eigin hergagnafram- leiðslu auk þess sem reiði gætir víöa vegna stefnu Israelsmanna í Miðausturlöndum. Þetta þrennt gerir það að verkum að prófessor Klieman telur að búast megi við að nú taki að síga á ógæfuhliðina í þess- ari mikilvægu útflutningsgrein Isra- elsmanna. I upphafi þessa áratugar voru Israelsmenn í hópi tólf efstu þjóða hvað varðaði hergagnaútflutning. Á síðastliðnu ári dró úr. hergagnasölu Israels um sex prósent og telur öí-Pin israeisi»i ^^__ - ««2»*22££ prófessor Klieman að það sé merki um það sem koma muni. I viðauka við rannsóknarskýrslu þessa er að finna lista yfir öll helstu hergagnaviðskipti Israels á síðast- liðnum árum. Þar er meðal annars getið um sölu á skriðdrekum og brynvögnum til Marokkó og sölu á nýuppgerðum herþotum til stjórnar Khomeinisílran. Háðir Bandarikjamönnum „Það er þriðji heimurinn sem Isra- el snýr sér einkum að og þar hefur hergagnaútflutningurinn reynst árangursríkastur," segir Klieman. „Hinn dæmigerði kaupandi er þjóð sem stendur utan við hóp vestrænna ríkja með hægrisinnaða herforingja- stjórn sem er meðvituð um nauðsyn tryggra varna," segir hann ennfrem- ur. A síðastliðnum ánun hafa Israels- menn mætt vaxandi samkeppni frá þjóðum eins og Brasiliu, Suður- Kóreu og Singapore. Það veldur Israelsmönnum ekki síst erfiðleikum aö Bandaríkin hafa sett hömlur á sölu hergagna sem hafi að geyrna bandaríska hluta. I skýrsl- unni eru nefnd fjölmörg dæmi þess að Bandaríkin hafa stöðvað fyrirhug- aða hergagnasölu Israels. Sem dæmi israelskir hermenn i Sýrlandi. Stöðug bernaðarátök við nágrannaþjóðirnar hafa gert það að hreinni lifsnauðsyn fyrir ísraelsku þjóðina að geta framleitt hergögn. Nú er sú framleiðsla orðin svo umfangsmikil að israelsmenn eru í hópi tólf efstu þjóða á lista yfirhergagnaútflytjendur. má nefna að Bandaríkin stöðvuðu fyrirhugaða sölu Israels á Kfir-her- þotum til ýmissa þjóða Rómönsku Ameríku. Von ísraelsmanna: Lavi-herþotan Hergagnaframleiðsla Israels- manna á rætur að rekja til tímans fyrir sjálfstæði landsins 1948 er þeir tóku að smiða létt vopn og fallbyssur til að nota í baráttunni við Araba og Breta sem þá réðu yfir Palestínu. Síðan hefur hergagnaframleiðslan aukist jafnt og þétt og orðið sifellt fullkomnari en það var ekki fyrr en á síðasta áratug sem hergagnaút- flutningur fór að veröa dýrmæt tekjulind fyrir Israelsmenn. Árið 1975 seldu þeir vopn fyrir 50 miUjónir dollara og árið 1979 var sú tala komin upp í 600 milljónir dollara. I israelska hergagnaiðnaðinum er nú unnið að stærsta verkefninu tU þessa og því sem mestar vonir eru bundar við. Þar er um að ræða fram- leiðslu á Lavi-herþotunni svökölluðu sem einnig verður búin bandarískri vél. Klieman heldur því fram að vafasamt sé að þessi framleiðsla muni skila hagnaöi vegna hættunnar á samkeppni frá bandarískum her- gagnaframleiðendum og myndi það hafa í för meö sér alvarlegar afleiðingar fyrir efnahag Israels sem má þó síst viö áföllum eins og al- kunna er. Hann segir að efnahagsuppbygg- ingu Israels sé mikil hætta búin vegna ofuráherslunnar á hergagna- útflutninginn. Arið 1981 fluttu Israelsmenn út meira en helming hergagnafram- leiðslu sinnar og útflutningur her- gagna nam rúmlega tuttugu prósent- um af öllum útflutningi iðnaðarvara. I skrá yfir hergagnaútflutning Israels kemur fram að 150 fyrirtæki vinna að hergagnaframleiðslu á einn eða annan hátt og að 60 þúsund manns vinna viö hergagnaiðnaðinn. Aðstoðuðu Svíar Þýska- land nasistatímans? Sænska ríkisstjórnin var reiðubúin að veita Þýskalandi nasismans aðstoð vorið 1941, að því er þýskir sagnfræðingar halda nú fram. Aðstoð Svíþjóðar var þó ekki hugsuð sem vopnuö aðstoð fyrst og fremst vegna þess að Þýskaland hafði gert árás á Sovétríkin. Þetta kemur fram í niðurstöðum þýskra sagnfræðinga sem rannsakað hafa „Barbarossa- áætlunina" svonefndu. Eins og alkunna er hóf Hitler stríð sitt gegn Stalin sumariö 1941 og þá hafði þýska herstjórnin fengið vil- yrði fyrir stuðningi Svia og aðstoð. , Ao minnsta kosti lítur út fyrir að Þjóðverjarrúr sjálfir hafi talið sig hafa fengið slik loforð," sagði Hans Villius, sænskur dósent í sagnfræði, er norska dagbiaðið Aftenposten bar þessar niðurstöður þýsku sagn- fræðinganna undir hann. I grein sem Villius skrifaði um þetta mál í Svenska Dagbladet á dög- unum segir hann upplýsingar þessar mjög athygUsverðar. Þær eru hluti af miklu rannsóknarverkefni sem sagnf ræðingar í Freiburg hafa unnið að síðustu ár. Þær upplýsingar sem varða Svíþjóð eru aðeins óverulegur hluti af verkef ninu en samkvæmt þvi sem VUUus segir hafa þær verið öldungis óþekktar f ram að þessu. Þjóöverjar reiknuðu með aðstoð Svía Eftir samningaviöræður í Helsinki kom þýski sendifulltrúinn Karl Schnurre til Stokkhólms í lok maí þetta ár á vegum Hitlers. Tilgangur- inn var að fá endanlegt svar við þvi hvaða afstöðu Svíþjóð myndi taka í styrjöld Þýskalands og Sovétríkj- anna. Hinn 24. mai hitti Schnurre að máli Per Albin Hansson utanríkis- ráðherra og Christan Gunther utan- ríkisráðherra og um fund þeirra segir í verki þýsku sagnfræðing- anna: „Sænska stjórnin hafnaði því að taka þátt í styrjöldinni kæmi tU árásar Þýskalands á Sovétríkin en eftir að styr jöldin hafði brotist út var hún reiðubúin að veita stuöning og hjálp á öllum sviðum" Samkvæmt því sem ViUius segir níðurstöður úr rannsóknum þýskra sagnf ræðinga benda til þess Þýskir hermenn halda inn í sovéskan bæ árið 1941. Nutu þeir aðstoðar hinnar hlutlausu Svíþjóðar? þá átti þýski sendifuUtrúinn fundi sitt í hvoru lagi með sænska utanríkisráðherranum og forsætis- ráðherranum. Utdráttur sem liggur fyrir frá fundinum með Per Albin Hansson bendir tU þess að Svíar hafi . verið samningsfúsir. En ekki er þar sagt neitt um vilyrði um aðstoð og hjálp Svía. Giinther utanríkis- ráðherra hefur aldrei gefið tU kynna að f undurinn með Þjóðver junum hafi haft neina þýðingu. En hvernig sem túlka ber afstöðu Svía þá er það ljóst að mati VUUusar að Þjóðverjar reiknuðu með sænskri aðstoð. I „Barbarossa-áætluninni" frá 5. júní 1941 hefur þýska yfirher- stjórnin lagt á ráðin um að þýskar hersveitir verði fluttar með járn- braut frá Noregi til Finnlands yfir sænskt landsvæði. Það var hinn um- deUdi flutningur Engelbrecht-deild- arinnar en samkvæmt hinum þýsku heimUdum átti hann sér stað „með sérstaklega vingjarnlegum stuðningi sænska hersins og starfsfólks járn- brautanna." Umsjón: Gunnlaugur A. Jónsson

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.