Dagblaðið Vísir - DV - 15.06.1985, Blaðsíða 9

Dagblaðið Vísir - DV - 15.06.1985, Blaðsíða 9
DV. LAUGARDAGUR15. JUNl 1985. tslendingar halda upp á þjóðhátíö- ardag sinn í roki og rigningu ef að lflcum lætur. Eg man satt að segja ekki eftir öðru veðri sautjánda júní og kynni því illa ef nú þrygði út af reglunni. Maður þarf að sanna ætt- jarðarást sína með því að berjast gegn slagveörínu í sparífötunum og mestu föðurlandsvinirnir taka börn- in sín á herðarnar þegar hátíðarhöld- in standa hæst til að unga kynslóöin fái sem best notið þeirrar veðráttu sem við erum að halda upp á. Mér eru minnisstæðar skrúðgöngurnar þar sem berleggjaðir skatarnir marséra bláir af kulda með rokið í fangið og leikarastéttin fer með Kardemommubæinn til að minna á Islandssðguna. Og svo kemur forsæt- isráðherra og flytur ræðu sem eng- inn heyrir fyrir ískrinu í hátölurun- um og allt í einu er kórinn farinn að syngja: Eg vil elska mitt land og þá fara börnin að heimta blöðrur og ís. Það elskar enginn landið fyrir minna en eiiin skammt af blöðrum og ís þeg- ar þjóðhátiðin er annars vegar. Stundum gera karlakórar tilraun til að syngja 0, Guð vors lands, enda er það eflaust ofvaxið kvenfólki að komast svo langt niður i tónstefinu sem þjóðsöngurinn gerir ráð fyrir. Þess vegna eru þaö bara karlakórar sem fá að spreyta sig á þessum guðs- sálmi, sem á að vera þjóðsöngur þó enginnkunnihann. ó, Guð vors lands Eg hef tekið eftir þvi erlendis, á knattspyrnulandsleikjum, þegar þjóðsöngvar eru leiknir, að allur mannf jöldinn tekur undir sinn þjóð- söng og veit hvað hann syngur. Hér heima við slík tækifæri rikir slík grafarþögn meöan grammofónar skælast á þjóðsöngnum, að maður getur haldið að einhver nákominn haf i dáið og verið sé að minnast hans með einnar mínútu þögn. Þögnin stafar hins vegar af því að hér hefur engum dottið i hug að læra textann og veit ekki hvað hann á að syngja og getur það ekki heldur. Það er heldur engin þjóð nema Islendingar sem lætur sér til hugar koma að gera kirkjusálm að þjóðsöng, hversu fall- egur sem textinn annars er. Og nú má enginn halda að mér sé í nöp viö Guð vors lands, enda bæði trúrækinn og þjóðernissinnaður. Ég hefði hins vegar haldið að það væri ákjósan- legra fyrir landslýðinn aöhúrra fyrir fósturjörðinni eftir að hafa kyrjað löggiltan þjóðsöng upp í veður og vind. Þjóðin hefði allavega betri samvisku á þessum hátiöisdegi að bregða sér á videoleiguna um kvöld- matarleytið, eftir að hafa gert skyldu sina i skrúðgöngunum og þjóðsöngnum, og lagt það á sig að út- skýra fyrir börnum og barnabörn- um, h ver Jón Sigurðsson hafi verið. ISLAND LENGI LIFI, HÚRRA, HÚRRA aö styttan fyrir framan alþingishús- ið er af manni sem heitir Jón Sig- urðsson, en meðan hann er hvorki í landsliðinu né í poppinu og fæst ekki á videoleigum, þá kærir hún sig koll- ótta um sögu þessa manns. Og Fjöln- ismenn, hverjir voru nú þaö? Þrillertil tilbreytingar Einu sinni var ég viðriðinn þ jóðhá- tíðina í Reykjavik og við létum semja leikþátt um Fjölnismenn og tróðum upp með hann á sundlaugar- barminum í Laugardal. Þá var Ás- geir Asgeirsson forseti og við sátum þarna tveir, auðvitað í grenjandi rigningu, vegna þess aö hinn helm- ingurinn af þjóðinni var ekki inter- Skuldunautunum fyrirgefið 1 fyrra eða hittiðfyrra var Is- lendingum gerður sá grikkur að spyrja þá um deili á Jóni. Sumir héldu að hann væri togari, aðrir myndastytta og svo voru þeir sem héldu að hann hefði verið stjórn- málamaður og má telja það síðast- nefnda nokkuð góða söguþekkingu. Aö minnsta kosti myndi hún duga á stúdentsprófi, þar sem menntaskól- arnir útskrifa nemendur sina meö þrjá i lágmarkseinkunn ef þeir gata ekki á krossaprófum. Það teljast nefnilega mannréttindabrot i þessu góða landi, að vera f elldur á prófum, rétt eins og það er mannréttindabrot að selja íbúðir á nauðungaruppboð- um. Þetta er Ríkisútvarpið búið að f inna út og f er nú herf erð gegn því ill- þýði, sem selur íbúðir ofan af sak- lausu fólki. Skitt veri með þá sem hafa lánað peningana, enda er það ekki skerðing á mannréttindum að tapa fé sem maður hefur lánað. Sam- kvæmt þeirri skilgreiningu eru skuldunautar gott fólk en lánar- drottnar vont f ólk, enda segir í faðir- vorinu að maður skuli fyrirgefa „sín- um skuldunautum". Þar er ekkert minnst á lánardrottna. Hvað varð um lýðveldið? Bn ég var að tala um Jón Sigurðs- son og sautjánda júní. Jón f orseti var aö visu enginn Bolivar eða Che Guevara eða Zorro, sem drápu mann og annan og urðu þjóðhet jur í skylm- ingum. Hann lenti heldur aldrei í þeim barningi að halda afmælisdag sinn hátíðlegan eins og nú er orðin venja hjá okkur, afkomendum hans. En Jón var aftur á möti haldinn þeirri áráttu að Islendingar ættu að berjast fyrir sjálfstæði sínu og gat gert það sjálfur án þess að gerast skæruliði i óþyggðum. Hann hafði dyggan stuðning Fjölnismanna og sameiginlega lögðu þeir grunninn að því lýðræði sem kemur saman á Austurvelli einu sinni á ári i tilefni af afmæli Jóns. Stundum veltir maður því f yrir sér hvað verði um þetta lýðveldi hina daga ársins. Unga kynslóðin veit jú Ellert B. Schram skrif ar: essaður i „svona þungu efni". Mig minnir að Gunnar Eyjólfsson hafi leikið Jónas Hallgrímsson og gerði það vel eins og hans er von og vísa. En sennilega hefði ljóðskáldinu þótt það dapurlegur vitnisburður um þjóðina sem hann orti sín ástarljóð til að horfa upp til okkar Asgeirs af sundlaugarbarminum, eina og yfir- gefna í rigningarsuddanum. Hvert er þá orðið okkar starf i sex hundruð sumur? Menn eru fljótir að gleyma og það á skemmri tíma. Ekki eru liðnir nema þrír mannsaldrar síðan Jónas Hallgrimsson sá ekki sólina fyrir þeirri þjóð, sem nú má ekki vera að því að lesa ljóðin hans. Og svo erum við, minni spámenn, að gera okkur breiða út af dægurmálum og gera grein fyrir atkvæðum okkar til að sagan geti dæmt okkur réttlát- lega! Við erum kannski dauð á morgun og okkar er kannski saknað fram yfir helgi. En hvað svo? Þjóðin heldur að vísu áfram að sanna ætt- jarðarást sína með þvi að láta rign- inguna lemja sig sautjánda júni, en ekki meir, ekki meir. Húsameistari ríkisins, presturinn og moldin sjá til þess. Minningin hverfur í blámóðu sögunnar og geymist ekki einu sinni í myndastyttu. Saga kynslóðanna, saga þjóðarínnar biður sin endalok í sjoppunum þar sem hægt er að kaupa blöðrur og ís, af því á þjóðhá- tíðardeginum er gefið frí til að viðra sig í rigningunni. Og svo förum við á videoleiguna um kvöldið og leigjum okkur þriller til tilbreytingar! Hræðileg ímynd Og hvað er það svo annað sem þjóðin hefur f yrir stafni 106 árum eft- ir dauða Jóns Sigurðssonar? Jú, niðri á alþingi snýst sjálfstæð- isbaráttan um bjór og þ jóðarmetnað- urinn fær útrás inni á Laugardals- velli, þegar landinn tapar fyrir óheppninni. Unga f ólkið kemst lengst i söguskýringum meö þvi að benda á að harða rokkið hafi tekiö við af diskóinu og karlpeningurinn fær f æð- ingarorlof, þegar konan verður ólétt. Af kvenfólkinu er það að frétta að nú er það á móti f egurðarsamkeppn- um, vegna þeirrar hræðilegu ímynd- ar sem hefst upp úr því að konur séu fallegar í augum karla. Ekki veit ég hvernig færi fyrir mér, ef mér verð- ur bannað aö segja að f alleg kona sé falleg, en sjálfsagt á það fyrir þess- ari þjóð að liggja aö neita sér um þann munað. Að minnsta kosti væri það í stil við þá sjálfspíningu sem felst í hátiðarhöldunum sautjánda júní, þegar veðurbarin skrúðgangan marsérar framhjá. Égeríslenskur Þetta er nú myndin sem við blasir. Og við því verður sjálfsagt lítið gert. Þeir eru að visu búnir að samþykkja það i þinginu að skylt sé að þýða all- an erlendan texta upp á islensku, þegar gervihnettirnir og aðrir en rík- isstarf smenn f á að sjónvarpa til okk- ar. Þannig ætlar alþingi Islendinga aö viðhalda tungunni og arfleifðinni frá Jóni forseta og Fjölnismönnum. Bráðum fara þeir að skylda þjóðina til að ganga með merkimiða framan á sér: ég er íslenskur. Ef hún hefur týnt tungunni og tilfinningunni og sögunni, þá verður vitaskuld ein- hvern veginn að auðkenna þjóðina. Ef menn eru svo hræddir um aö frelsið, sem Jón forseti barðist fyrir, hafi þær hryggilegu af leiðingar að nú verði að texta íslenskuna, þá er ekki úr vegi að selja merkimiöana um þjóðernið sautjánda júní. En þeir verða að vera vatnsheldir. Það gerir þjóðhátíðarrigningin. Og ef allir eru rækilega merktir þarf engan þjoð- söng og ekki hlómsveig að leiði Jóns Sigurðssonar. Og þá má jafnvel leggja niður frelsið, því hvað þarf þjóð að gera við frelsi, sem hefur texta og merkimiða og misnotar f relsið þar að auki til að velja sér f eg- urðardrottningar? Island lengi lifi, það lifi, húrra, húrra. EUertB.Schram

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.