Dagblaðið Vísir - DV - 15.06.1985, Blaðsíða 21

Dagblaðið Vísir - DV - 15.06.1985, Blaðsíða 21
DV. LAUGARDAGUR15. JUNH985. 21 UTVARPIÐ LEITAR AÐ 78 SNÚNINGA PLÖTUM Þorsteinn Hannesson, fyrrum tón- listarstjóri, hefur undanfarin misseri haft þann starfa meö höndum aö safna islenskum 78 snúninga hljómplötum fyrir Ríkisútvarpið. Hefur hann til þess aöstöðu i húsakynnum stofn- unarinnar viö Suðurlandsbraut þar sem hljómplötum er raðaö í hillur frá lofti niður á gólf. Þorsteinn segir að starfinu miði vel. „Því verður haldið áfram í sumar af f ullum krafti. „Við eigum æði mikið en ekki nándar nærri allt" Að sögn Þorsteins veit enginn með vissu hve: margar islenskar 78 snúninga plötur hafa verið gefnar út í gegnum tíðina. Sú fyrsta var gefin út árið 1907, og hafði að geyma lögin Eldgamla Isafold og Guð vors lands leikin af hljómsveit, en sú síðasta er talin hafa komið út árið 1956. RíkLsút- varpið á sem stendur eitthvað um 600 plötur frá þessu fimmtiu ára tímabili en mikið vantar á aö safnið geti talist fullkomið. „Við eigum æði mikið en ekki nándar nærri allt," segir Þor- steinn. Utvarpið á frá einu og upp í 45 eintök af hverri plötu. Mest er til að Okuljóði Stefáns íslandi og Karlakórs Reykjavíkur, 45 eintök, en hún er án efa sú íslenska 78 snúninga plata sem selst hefur hvað mest hér á landi. Platan er einnig athyglisverð fyrir þá sök aö tiún er auö öðrum megin og eina íslenska platan sem er þannig úr garði gerð. Þorsteinn lék fyrir okkur vel varðveitt eintak af Okuljóði, þegar við heimsóttum hann á Suðurlands- brautina á dögunum, og var ekki að heyra að þar færi rúmlega 60 ára gömul plata. Engar rispur, engir hvellir, bara ljúfir tónar, „Afram veginn..." Annars segist Þorsteinn ekki hlusta mikið á plöturnar sjálfur. „Eg gæti sjálfsagt setið heilu dagana. En það er engin ástæða til að neita sér um það stökusinnum." Og hvað hafa þessar 600 plötur út- varpsins að geyma? „Langsamlega mest söng," segir Þorsteinn. „Það er því fjarskalega gaman fyrir gamlan söngvara eins og mig að fá tækifæri til að safna þessu fyrir hönd Híkisút- varpsins." Framan af sungu menn þjóðsönginn, sálma og lög eftir íslensk tðnskáld. Siðan fóru Stefán Islandi og Maria Markan, sem verður reyndar áttræð i þessum mánuði, að syngja óperuaríur inn á plötur og undir lokin var mikið gef ið út af dægurlögum. Faldar niðri í kjallara eða uppi á hanabjálka Illjómplötusöfnunin tók kipp í fyrra- sumar þegar útvarpið ákvað að auglýsa eftir 78 snúninga plötum i eigu almennings. AlLs bárust um 1900 plötur, þar af um 60 eintök sem út- varpið átti ekki áður og 200 eintök sem einungis eitt eintak var til af fyrir. Voru plöturnar mjög misjafnlega á sig komnar, að sögn Þorsteins, en engu að síður ómetanlegur fengur. Utvarpið keypti allar plöturnar óséöar á 25 krónur stykkið. Kann sumum að þykja verðið helst til lágt en á það ber að líta að flestar voru plöturnar ónýtar eða þegar í eigu út- varpsins. Þá er markaðurinn fyrir 78 snúninga plötur lítill sem enginn. Fáir hafa aðstööu til að spila þessar plötur, til þess þarf sérstakt „pick-up" og 78 snúninga plötuspilara, þannig að i sjálf u sér eru þær einskis virði — nema fyrirsafnara. Þorsteinn segir að i f yrrasumar hafi flestir komið með þetta fimm til tíu plötur. Einn kom með 67. „Þetta kom mikið frá gömlu fólki úr dánarbúum og svo framvegis. Mest úr bænum en einnig utan af landi. Þessar plötur er víða að finna og oft veit fólk ekki af þeim hjá sér. Þær eru faldar einhvers staðar niðri í kjallara eða uppi á hana- bjálka, rykugar, týndar og tröllum gefnar. En okkur ber skylda til að finna þessar skifur og varðveita þær. Það er að minnsta kosti betra en að þær fari á haugana." Þorsteinn segist einbeita sér að því að safna og varðveita. „Það er ekki mitt að leggja mat á þessar plötur. Samt sem áður er ljóst að þær hafa mikið sögulegt gildi. Þetta er skeið semerrunniðogkemuraldreiaftur." ' Útvarpið vill kaupa plötur af almenningi ísumar Utvarpiö mun halda áf ram að kaupa 78 snúninga plötur í sumar og greiða fyrir þær það sem talist getur eðlilegt verð. ,,Fólk verður að treysta okkur," segir Þorsteinn. „Það má ekki halda að við séum að svindla á því — alls ekki. Slíkt gerir ekki virðuleg opinber stofnun." Finni fólk hjá sér íslenskar 78 snúninga plötur, sem það heldur að út- varpið hefði áhuga á, ætti þaö að hafa samband við Þorstein i sima, en meö „íslenskri plötu" á Þorsteinn við plötur gefnar út á vegum íslenskra aðila með annaðhvort islenskum eða erlendum tónlistarmönnum og plötiir gefnar út erlendis með íslenskri tónlist. Og f ólk ætti að vera alveg 6f eimið við að hringja. Flestar gamlar plötur hafa eitthvert gildi. Eða eins og Þorsteinn segir: „Þótt þaö sé ekki síðasta eintakið þá gæti það verið það besta og þannig komið að miklum notum við endurupptökur." Þessar gömlu islensku plö'tur er ekki hægt að „pressa" upp á nýtt. Menn geta því aðeins notið tónlistarinnar sem þær hafa að geyma meö þvi aö hlusta á plöturnar sjálfar eða endur- upptökur. En þegar unnið er við að taka upp gamlar plötur veltur á miklu að hafa sem flest eintök. Þá má klippa saman bestu kaflana á hverju eintaki og búa þannig til nánast fullkomna upptöku. Flestar gamlar plötur hafa því eitthvert gildi. A þeim gæti leynst kaflinn sem hvergi hefur fundist Þorsteinn Hannesson, fyrrum tén- listarstjóri, segir að Ríkisútvarpið hafi ðhuga á að kaupa islenskar 78 snúninga hljómplötur af almenningi. DV-mynd: VHV óskemmdur til þessa. Hver veit nema að árangurinn af starfi Þorsteins verði sá aö einhvern tímann verði unnt að gefa aftur út ýmsa týnda gersemi íslenskrar tónlistar?Hverveit? EA (D Bíll ársinsí Bandaríkjunum (j^ Bíll ársins í Japan ^BíllársinsíÁstralíu I Bíll ársins á Mýja-5jálandi í Bíll ársins í 5uður-Afríku V MEST FYRIR PENINGANA Þessi margfaldi verðlaunabíll er nú til afgreiðslu strax á sérlega hagstæðu verði. Tryggið ykkur því bíl strax! BILABORG HF Smiöshöfða 23 sími 812 99

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.