Alþýðublaðið - 30.06.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 30.06.1921, Blaðsíða 1
Alþýðublaði 6-efid lit af .Alþýdiaflol^Jkniaiis*, 1921 Fimtudaginn 30. Júní. 147. tölubl. 1.740.961 kr. arðnr keraur tll skifta. Reikningur íslandsbanka fyrir s. 1. ár er nú út kominn og hefir að geyma nokkurn fróðleik um rekstur bankans og þann takmarka- Iausa gróðahug, sem ríkir og ræður gerðum stjórnar hans, með Jóhi Magnússyni í fararbroddi. Jafnaðarreikningur bankans ber það með sér, að reikningslán hafa veríð 9,251,136 krónur, víxlar 32469.572 kr., séðlar f umferð hafa verið 8 586,180 kr, skuldir við erlenda banka 7,704233 kr. og við ýmsa skuldheimtumenn 2.992.238 kr„ innstæða í hlaupa- reikningi og innlánsfé rúmlega 2 milj. 140 þús. kr., varasjóður er 3,792,587 kr., hlutaféð 4Va^milj. kr„ og ágöði 1920 1,740961,73 krónur, Urh seðlana er það að segja, að mest af þeim er í umferð í september, því nær ioVa milj. kr. og í október því nær n milj. kr; og málmforðinn er 31. des. 1920: „í dönskum, norskum og sænskum gullpeningum 3,030,300 kr„ í silíri og kopar 15,715 kr„ í dönskum, norskum og sænskum seðlura 8 361 kr. og innieign hjá bðnkum ein milj. og 40 þús. kr.«, eða samtals kr. 4,094,376,00. Það sem mest stingur í stúf er sá geysilegi gróði sem kemur til skifta á þessu ári, sem verið hef- ir eitthvert erfiðasta ár, sem kom- ið hefir, antiað en það sem nú stendur yfir. Þá etu skuldirnar við erlenda banka og seðlaumferðin ekkert smáræði. Hvergi sést á jreikningnum i hverju gróðinn liggur, en gera má ráð fyrir að hann liggi aðallega í tvennu: Seðiunum og gengisgróða. A sama tima, sem alt er í kalda koli, græðir þessi peningabúð ofíjár. Er þetta heilbrigt? Er það ríkiau sæmilegt að auka hlunnindi og verðlauna rekstur þessarar stofn- unar? Almenningur svarar báðum þessum spumingum neitandi, en fulltrúar þjóðarinnar, þingmenn- irnir, játa þeim — játuðu þeim með bankalögunum nýju, sem þó eru engin l'ógt vilji bankinn ekki samþykkja þau. í stað þess að láta bankann standa reiknings- skap gerða sinna, er honum selt sjálfdæmi í sinni eigin sök. Svona er nú stjórnarfarið i því konung- holla „fullvaídaríki", íslandi, 1921. Fyrir fífidjarfar „spekulationir*', óhöpp og of litla þekkingu á brögðum erlends auðvalds hefir auðvaldið á íslandi orðið fyrir stórhnekki, sem vitanlega kémur niður á öllum almenningi, en er- lend stofuun veltir sér í allsnægt um og fleytir rjómann af baráttu innlendra manna fyrir auðsöfnun. Þetta er f sjálfu sér fullkomlega eðlilegt og alveg f samræmi við núverandi þjóðfélagsskipulag, þeg- ar sá þykir beztur, sem mest og lúalegast fiær náungann eða reitir hann inn að skyrtunni. Og auð mennirnir finna þetta vel og við urkenna villu s(na, en þeirra við kvæði er æt(ð hið sama: Svona hefir þetta æt(ð verið og svona hlýtur það ætíð að verða. Sá, sem ekki skarar eldi að sinni köku, sekkur dýpra og dýpra, unz hann hverfur i djúp örbirgðar og ve sældar. Svik, fals og prettir er kjörorð cúverandi þjóðfélagsskipu- lags. Mennirnir eru svona gerðir og þeim verður ekki breytt. » Og um jafnaðarstefnuna segja þeir: Við viðurkennum hana full komlega. Hún er fögur hugsjón, uppi í skyjunum og verður þvf miður aldrei framkvæmd, þvf við eiginhsgsmunamennirnir verðum altaf samir og jafnir, við erum í samræmi við samtíðina og sprottn ir upp af fortíðinni; Framtíðina skeytum við ekkert um. Hvað kemur oss það við þó alt sigli að lokum f strand. Það verður ekki í okkar tíð. Á þessa leið hugsa auðmenn- irnir um allan heim og aftan(ossar þeirra hanga i kjölförum þeirra og bergmála ámáttlega sama sönginn, eða þelr skrfða að knjám auðmannanna, sletta tungunni út í annað munnvikið, lygna augun- um og bíða þess, að beini verði að þeim varpað. En verið þess fullvísir, auð- menn, hvort sem i æðum ykkar rennur íslenzkt blóð eða erlent, að jafnaðarstefnan mun að Iokum fara sigurför um heim allan. Og það er einmitt ástand eitis og það, sem íslandsbanki aú upp á sfðkastið hefir stuðlað til að ríkj- andi yrði f Iandi voru, sem flýtir fyrir framgangi Jafnaðarstefnunnar. Menn finna bezt til þess, hve alt er rotið og á fallanda fæti, þegar hægt er, með eins skýrum og talandi tölum og hér er um að ræða, að sanna hið ramvitlausa fyrirkomulag þjóðfélagsins. í sömu andránni og. stórtap er á útgerð landsmanna, að sögn útgerðar- manna sjálfra, græðir helsta pen- ingastofnun . landsins,' sem þó er erlend, óhemju fé, einmitt á þess- um sama atvinnuvegi. Úr þessum og öðrum éjöfnuði verður aldrei bætt, fyrir en alþýð- an, — öreigarnir — hafa tekið við völdunum og beitir sér fyrir gerbreyting núverandi þjóðfélaga- skipulags. Og þvf fyr sem hún gerir það þess betra. landbúnaðarkTÍkmyndir frá Svfþjóð voru sýndar í Nýja Bíó í gærfcvöldi fytir búnaðarsýning- una og þótti mikið til koma. Þær verða sýndar aftur f kveld kl. 7. í Þingrallaförinni bilaði mesti sægur bíla og vesaiings farþeg arnir uröu margir annaðhvort að setjast um kyrt og biða iangan tíma eða þá að arka gangandi marga tugi kílómetra til þess að kemast aftur til höíuðbofgatinnRr,

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.