Alþýðublaðið - 09.07.1921, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 09.07.1921, Blaðsíða 2
ALÞYÐUBLAÐIÐ .ifgreidsla- hlaðsins er á Alþýðubúsina við íngósíssatrræít og Hverfisgöta. ðSíxni »88« Augiýsiagum sé skilað þaagað eða í Sntenberg í sfð&sta iagi kl, io áráegis, 'þ&m dags sera þær tiga að koma í biaðið. Ásiiriftargjald ein Iz r « á mánuði. Auglýsingavsrð kr. 1,50 cm. eindáikað. Útsöiumenn beðnir að gera skil tii afgreiðslunnar, að minsta kostí ársfjórðungsiega. beiðni hans hefði verið tekin til greina, en þess gulls er hann hafði áður fengið. Skaðabæturnar verða því að miðast við sölu gullsins hér á landi. í þessu efni er það uppiýst í málinu, að stefnandi hefir selt hér innanlands nokkuð af þeim 12000 kr. í gulli er hann hafði fengið bjá bankanum fyrir 12. des. 1919 með 250/0 hagnaði, og eftir að þáð var uppiýst l málinu, hefir stefnandi til vara krafist þess, að sér verði dæmdar 12500 krónur í skaðabætur, sem er 25°/o af 50000 kr., en virðist hafa átt að vera 25% af 49000 kr. eða kr. 12250,00 og,til þrauta- vara að sér verði dæmdar 25% af 24000 kr. eða 6000 kr. í skaðabætur en hefði átt að vera 25e/o af 25000 kr. eða kr. 6250,00. Að öðru leyti liggja alls engar upplýsingar í málinu fyrir réttin- um um hversu mikill markaður sé fyrir gull hér á laadi, þegar ekki má fiytja það úr landi og þegar eigi er tilætlunin að setja það í umferð sem péninga, eigi heldur neitt ábyggiiegt um verðið, þegar svo mikið var um að ræða, sem hér. Verður ekki eingöngu á því bygt, þótt nokkur hluti hinna um ræddu 12000 kr. væri seldur með nefndum hagnaði, þar sem ekkert er upplýst um hvers vegna eigi var meira selt af þessu gulli með því verði. Aðalmarkaðurinn virðist undir þeim kringumstæðum sem hér Iiggja fyrir hljóta að vera til smiða, en markaðurinn hjá gull- smiðum hér virðist hljóta að vera mjög þröngur, og mundi stefnandi sennilega hafa orðið að geyma gullið hér alllengi ef til þess eins skyldi notað og hefði þetta vald- ið vaxtamissi og ef til vill sölu- kostnaði. En eins og þegar er tekið fram liggja alls engar upp- lýsingar fyrir réttinum í þessum efnum og treystist hann því eigi til 'að ákveða bæturnar, en verður að láta ákvörðun þeirra koma und'u* rxsat dómkvaddra, óvilhallra þar um skynbærra manna, þó þannig að þær fari eigi fram úr 6250,00 kr. Eftir þessum úrslitum þykir málskostnaður eiga að falla niður. í tilefni af, að dregist hefir viku Jengur, en Iögmætt er, að kveða upp dóm þennan, er þess getið, að ástæðan til þess er ar|n- ríki dómarans, enda hefir hann síðan mál þetta var tekið undir dóm kveðið upp 50 aðra dóma, auk annara starfa. Því dæmist rétt vera: Stjórn h.f. íslandsbanka, Reykja- vik, greiði stefnanda, Jóni Dúa- syni, skaðabætur eftir mati dóm- kvaddra óvilhallra og skynbærra manna, þó eigi yfir 6250 kr. Málskostnaður falli niður. Dóminum ber að fullnægja áð- ur en 15 dagar eru liðnir frá lög- legri birtingu hans og upphæðar skaðabótanna, að viðlagðri aðför að lögum. 6engismunur. Sumir menn halda því fram, að fjárkreppan mundi úr sógunnl, ef gengismunur kæmi á íslenzka bréf- peninga. Halda þeir hinir sömu menn því fram, að kreppan stafi af gjaldeyrisleysi erlendis, og er það vitanlega rétt, en orsökin til þess, að enginn gjaldeyrir er þar til, liggur vitanlega í því, að minna verðmæti hefir verið flutt út úr landinu en inn i það. Kreppan þarf ekki að stafa af því, að atvinnuvegir landsins hafi verið reknir með tapi tvö undan farin ár, eins og verzlunarmaður einn kemst að orði í Morgun- blaðinu f gær.! Slíkt er ósannað og meira að segja alveg óvíst. Hitt er miklu sennilegra og mörg- um vitanlegt, að til kreppunnar liggja miklu fleiri orsakir, t. d. of mikill innfiutningur af „luxus'- vörum, óhentug skipakaup, gíæíra- legt gróðabrall o fl. Eitt atriði athuga þeir menm ekki nægilega, sem halda gengt allra meina bót, að það er alveg ósannað má), að íslénzkir pening- ar fengjust skráðir á erlendum kauphöllum. Og er þá lftið gagrc að því, ef seðiar íalandsbsnka væru eftir sem áður ógjaldgengir erlendis. Það er ekki nóg að skipuð væri hér nefnd til að hafa með höndum skráninguna, sú skráning verður að vera tekin gild í öllum þeim löndum sem vér skiftum við. Hér má ekkeft ef vera, ekkert hálfverk, væri Iagt út í þessa hsttulegu spekulation. Óhjákvæmiieg afleiðing þessr, að íslenzk króna félii í verði, yrðf sú fyrst og fremst, að dyrtfðin yxi sem svarar gengismuninum og þó liklega heldur meirs. Kaup- gjald yrði auðvitað að hækka að sama skapi, og má nærri geta að því yrði ekki tekið hljóðalaust af hendi vinnukaupenda, Þeir mundu rísa upp á aftutfæturna og prjóna út sínum alkunnu eiginhagsmuna> klóm, Þetta mundu verstu og til- finnanlegustu afleiðingar þess, að íslenzka krónan félli í verði; en í staðinn mundi ef til vill — það er alveg ósannað mál — vcra hægt að flytja út íslenzka seðla, sem gjaldmiðil, og mundi það, ef dæma á íslenzka verzlunarstétt eftir reynzlu fyrri ára, þó ekki þýða mikið annað en aukinn 6» þarfa inn í landið.. Þetta er þvf hið mesta vanda- mál og mjög varhugavert að ana út í það hugsunarlaust. Og þó því sé slegið fram, að það sé eina og sjálfságðasta leiðin út úr krepp- unni, þá má ekki taka slíkt aítoí alvarlega. Stjórninni er vitanlega ekkt treystandi til þess, að fara með þetta mál svo í lagi verði. Húq hefir sýnt að máttur hennar er Iítill og getan ekki altof mikil. Heppilegast væri að málið yrði rætt opinberlega í blöðunum frá öllum hliðum, og má þá vera að þau rök verði leidd að framkvæmd þessa máls, að það megi útkljá það og láta skrá íslenzka krónu á erlendum peningamarkaði.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.