Alþýðublaðið - 19.07.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 19.07.1921, Blaðsíða 1
Alþýðubla O-efia lit at .AlþýOuflokiraiame 1921 Þnðjudaginn 19. júlí. 163 tölubl. Ríkislánið. Betra ekkert lán, en með afarkostum. Ennþá heyrist ekkert áreiðan- 3egt um það, hvort Jón Magnús- son fær iánið, sem hann var að bera víurnar í í Danmöiku fyrir konungskomuna, en þurfti að ihlaupa frá til þess að gera sig að stórkrossriddara af „ránfuglinum". Sagt var að hann mundi fara után þegar konungur væri farinn og gera þá út um þessi mál Sum dönsk blöð gefa það lyllilega í -skyn, að lánið muni ekki fást, og hæðast að íslendingum, að þeir skuli leita til Danmerkur eftir iáni. En hér fullyrða ýmsir að iánið sé þegar fengið með þeim skilyrðum, að það verði fyrst og fremst notað til þess aö borga upp skuldir einstakra mánna og íslandsbanka við dönsk firmu. Hér skal ekkert um þstð fullyrt, hvort ián þetta er feogið. t blað- inu hefir áður verið bent á það, hvert glappaskot stjórnin gerði, er hún leitaði fyrst þangað er sízt skyldi; ekki vegna þess, að ísland eigi sem minst að skifta við Danmörk, heldur vegna hins, að Danir eru nýbnnir að taka stórlán og eru raunverulega ekki sflögufærir. Það kom líka strax í Ijós, í umræðum danskra blaða um lán þetta, að þau töldu óráðlegt að lána oss fé öðruvísi en óbeinlínis; sem sé þannig: að lánsféð verði notað til greiðslu íslenzkra einka- skulda í Danmörku, með öðrum orðum, að ríkið gerðist skuldu- nautur Dana í stað íslands- banka og annara einstaklinga. Byrðinni, sem hvílir á ísiands- banka, átti að velta yfir á ríkið. Það á að taka við skellunumsem einstakir gróðabrallsmenn að réttu lagi áttu að fá, fyrir iila og iieimskulega meðferð þéss fjár, er þeir, á s' rfðsárunum höíðu rakað saman nseð ýmsum þeim ráðum, sem almenningi eru kunn. Það mun einsdæmi í sögu nokk- urs Iands, sem talið er sjálfstætt, að svona lán, eins og sagt er að fengið sé handa íslandi, hafi ver- ið tekið. Lán, sem skilyrðislaust verður til þess eias, að steypa landinu í enn meiri yandræði, á alSar lundir. Afleiðingarnar af þv( ef lán með nefndum skilyrðum yrði tekið yrðu þær, að skuldirnar við þetía eina land yiðu að vísu greiddar, en þar með búið, ekkert vœri eftir til þess að halda áfram viðskift- um við útl'önd, og ekki eimt eyrir fengist tilframkvœmda innanlands. En til framkvæmda innanlands vantar tilfinnanlegast fé. — Eftir skamman tíma yrði því að íá lán af nýju, því bankinn sem annast á yflrfærzlur á fé til útlanda gæti það ekki og mundi þá annaðhvort neita að innheimta fé fyrir erlenda viðskiftamenn, eða safna skuldum aftur, á sama hátt og hann hefir nú gert. Þetta lán væri því aðeins að bæta gráu á svart ofan, eitt axarskaftið i viðbót, við axar- skaftahlaða stjórnarinnar.' En ætlar þá stjórnin að taka þétta lán? Það veit enginn. Og sennilega ekki hún sjálf. Þó virðist það benda til þess að lánið muni tekið með umrædd- um skilyrðum, að vis banki hér á staðnum hcfír borið fyrir sig, að ýmis dönsk firmu sitji fyrir yfirfærsíum á peningum, þegar hægt verður að yfirfæra. Hver verða svo úrslit þessa máls, ef svo illa tækist til, segj- úm næsta sumar, að þá verði aftur að taka helmingi stærra lán, en það fáist ekki? Aðeiðingin verður sú, og engin önnur, að gengið yrði að hankannm og landið tapaði ollu þyí fé, sem það hefir lagt i hann og meiru til, það tapaði iíka því fé, sem notað yrði til að greiða skuldir einstakra manna. Lán með umræddum skilyrðum væri því betur ótekið. Betra væri að láta alt velta strax, en að auka skuldirnar fyrst stórkostlega og velta svo. a En þetta er lifandi fmynd auð- v%ldsfyrirkomulagsihs: Alt látið veka á reiðanum, unz í ófeni er komið, og glappaskot einstakling- anna þ& látin lenda á herðum almennings. Alþýðunni látið blæða. Hún þolir það, veslingurinn ( RAsslanð og fimmfa. Ummæli ameríkska senators- ins France. Fyrir nokkru siðan fór mikils- metinn amerískur þingmaður, Frán- ce i\ð naíni, meðlimur í öldunga* deiid Bandaríkjaþingsins, tii Rúss- lands í því skyni að kynna sér möguleika á viðskiftum milli Rúss« lands og Ameriku. í Rússlands- förinni átti hann tal við starfs- mann blaðsins „Novyj Mir", og eru ummæli þau er hann haíði við hann um Rússland svo merki- leg, að rétt þykir að setja hér að- alinntakið úr þeim. „Almenningu? < Ameríku", sagði senator France, „veit ekki sann- leikann um Rússland. En eg veit hann og hefi lika í hálft fjórða ár gé't mér a!t far um að fletta of- an af þeim ómerkilegu ósannind- um, sem Amerikubiöðin hafa flutt um Rússland. Eg veit að Rússland hungrar og að iðnaður þess hefir lagst f kalda kol og blöðin okkar hafa heldur ekki sparað að segja frá því. Rússland er statt i sárustu neyð. En hver á sökina á því? Eg er þess fullviss, að bolsivíkar eiga ekki sök á því, heldur heints- -styrj'óldin, innanlandsstyrjaldirnar. og hafnbannið. Hvernig getum við ásákað bolsivika fyrir það, sent við sjálfir eigum sök &í Það em

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.