Dagblaðið Vísir - DV - 06.05.1993, Blaðsíða 15

Dagblaðið Vísir - DV - 06.05.1993, Blaðsíða 15
FIMMTUDAGUR 6. MAÍ 1993 15 Sjálf bær þróun? 9 í framkvæmdaáætlun sem 178 ríki samþykktu á Ríó-ráðstefnu S.Þ. segir að mannkyn standi frammi fyrir aukinni fátækt, hungri, heilsuleysi og ólæsi, auk þess sem ástandi umhverfisins haldi áfram að hraka. Með sam- þættingu umhverfis- og þróunar- mála og betri umhverfisvitund megi bæta aðbúnað fólks og ástand umhverfis. Slík markmið náist að- eins með samstarfi á heimsvísu um sjálfbæra þróun. Hugtakið sjálfbær þróun kemur oft fyrir í stefnu- mörkun ríkisstjórnar íslands í umhverfismálum. Þar segir m.a.: Sjálfbær þróun er nýtt viðhorf sem beinir sjónum okkar að ný- sköpun sem er samofin verndun náttúruauðlinda og aðhlynningú umhverfis og skapar þannig skil- KjaBarinn Þorvaldur örn Árnason líffræðingur og kennari „Sjálfbær þróun er nýtt viðhorf sem beinir sjónum okkar að nýsköpun sem er samofin verndun náttúruauðlinda og aðhlynningu umhverfis..." Frá umhverfisráðstefnunni i visu um sjálfbæra þróun? Rió í Brasilíu á sl. ári. - Samstarf á heims- yrði fyrir hagsæld og velmegun sem fær staðist til frambúðar. Grunnhugsun sjálfbærrar þróunar er að samræma umhverfisvernd og þróun. í sjálfbærri þróun felst samhjálp þjóða og efnahagslegur jöfnuður. Það málefni fær lítið vægi í skýrslunni. Þó skal stefnt að eflingu þróunarsam- vinnu á sviðum þar sem ísland hefur á að skipa sérþekkingu og stuðningi við aukna menntun og réttindi kvenna í þróunarlöndum. Skynsamleg nýting náttúru- auölinda Skynsamleg nýting náttúruauð- linda er meginstef sjálfbærrar þró- unar. Lítum á dæmi því tengd. Gróður- og jarðvegsvernd er brýn hérlendis og víða erlendis. Eyði- merkur aukast í mörgum löndum og er tekið á því í framkvæmdaá- ætlun Ríó-ráðstefnunnar. Talið er að gæði gróðurs og jarðvegs íslands hafi rýrnað 80% frá upphafi land- náms og ennþá er meiri gróður og jarðvegur talinn eyðast en það sem vinnst með uppgræðslu og sjálf- græðslu. Ríkisstjórnin setur það háleita markmið að stöðva gróður- og jarðvegseyðingu fyrir aldamót. Stýring beitar skal efld, landeig- endur og notendur gerðir ábyrgari fyrir meðferð lands, landgræðsla gerð markvissari og lausaganga búfjár takmörkuð. í skýrslunni segir m.a. að veiðiþol mikilvægasta flskstofnsins á ís- landsmiðum, þorkstofnsins, hafi á undanförnum árum farið minnk- andi. Það megi rekja bæði til lélegr- ar nýliðunar og aukinnar sóknar. Áætiað er að 47% af afla vinnslu- skipa (frystitogara) sé hent á rúmsjó og 15% af afla ísflskskipa. Þetta eru hrikalegar tölur. Betri nýting sjávarafla er afar mikilvægt skref fyrir íslendinga á leið sjálfbærrar þróunar og eru til- greind nokkur markmið í þá veru, svo sem að stuðla að vexti ofnýttra fiskistofna, stuðla að þróun og notkun veiðitækja sem minnka aukaafla og fara betur með vist- kerfi sjávar, bæta nýtingu hráefna - fullnýta aflann - og draga úr olíu- notkun og þar með loftmengun fiskiskipastólsins. Það segir fátt um leiðir að þessum markmiðum. Beinast lægi við að efla færa- og línuveiðar smábáta og fækka frystitogurum og væri það kúvend- ing stefnunnar sem nú er fylgt. Aukin vinna aö umhverf is- málum Ef nýju umhverfisstefnunni verður framfylgt mun atvinnulíf landsmanna glæðast. Fleiri fá vinnu við landgræðslu, umhverfis- menntun og rannsóknir. Þorvaldur öra Árnason Framsal valds í EES samningnum Skoðanir íslenskra og norskra ráðamanna stangast á um framsal valds í EES-samningnum. í álits- gerð norsku ríkisstiórnarinnar vegna staðfestingar á samningnum (Stortingsproposion nr. 1001991-92) er því afdráttarlaust haldið fram, að EES-samningurinn varði 93. grein stiórnarskrárinnar, sem fjall- ar um framsal á valdi til alþjóðlegra samtaka, sem Noregur er aðili að. Tvær tilvitnanir sýna þetta. 1) Á bls. 100; „Grein 110 geymir reglur um fullhustu í EES-ríkjum vegna ákvarðana eftirlitsstofnunar EFTA eða framkvæmdastjórnar Evrópska samfélagsins (ES) og beinast að öðrum lögaðiium en ríkjum. Slíkar ákvarðanir skulu sjálfar mynda sjálfstæða fulln- ustuástæðu. Hið sama á við sam- KjaJlarinn Björn S. Stefánsson dr. sclent „Almenningur telur EES-samninginn ekki nauðsyn. Síðast þegar leitað var álits almennings í málinu, kváðust 60 af hundraði ósattir við þá niðurstöðu, sem fékkst 13. janúar sl." svarandi samþykktir EFTA-dóm- stólsins og ES-dómstólanna. í þessu felst að vald er fært undir alþjóðleg samtök og það getur aðeins gerst samkvæmt 93. grein stjórnarskrár- innar." 2) Á bls. 327: „Eftirht með sam- keppnisreglunum: ... Á sam- keppnissviðinu eru reglur samn- ingsins framkvæmdar beint gagn- vart fyrirtækjunum. Eftirlitsstofn- un EFTA og framkvæmdastjórn ES munu í slíkum málum geta beitt reglum samningsins beint gagn- vart fyrirtækjunum. Eftirhtsstofn- un EFTA og framkvæmdasdtjórn ES munu í slíkum málum geta lagt sektir á fyrirtækin og krafist þeirra, ef þau starfa gegn sam- keppnisreglum EES. í þessu felst framsal á valdi, sem er eðlilega hjá norskum stjórnvöldum, til alþjóð- legrar stofnunar." Full ástæða fyrir Alþingi Samkvæmt áliti meirihluta utan- ríkismálanefndar Alþingis í haust var nefndinni ekki kunnugt um þetta mat norsku rudsstiómarinn- ar. Stiórnarskrár íslands og Noregs eru í aðalatriðum líkar um það, hvernig valdi er skipað, en það ólíkt, að í Noregi er mælt fyrir um sérstaka aðferð (samþykkt þings- ins með 3/> atkvæða), ef færa skal vald til alþjóðlegra samtaka, sem Noregur er aðili að. Hér á landi er hins vegar aðeins ein aðferð til að skipa valdi öðruvísi en sljórnar- skráin mælir fyrir um. Ríkisstjórn Noregs studdist í greinargerð sinni að nokkru leyti við áUt Torsteins Eckhoffs prófess- ors í stiornarfarsrétti í Ósló. Álit lögfræðinga íslensku ríkisstjórnar- innar frá í fyrrasumar, að vafi léki á því, að um framsal á valdi væri að ræða, er honum undrunarefni; það hefur komið fram í samtölum mínum við hann. Nú, meðan fjallað er um endanlegan EES-samning, er full ástæða fyrir Alþingi að at- huga betur ráð sitt með því m.a. að bera bækur sínar saman við bækur norsku ríkisstiórnarinnar í þessu efni. Nauðsyn brýtur lög Lögfræðingar ríkisstjórnarinnar bentu á, að ef svo reyndist, að EES- samningurinn stæðist ekki grund- vallarlög, þá yrði að breyta þeim. Það er tekið gilt. Grandvar maður lætur ekki bjóða sér slíka ábend- ingu frá lögfræðingi vegna ráða- gerða sinna. Hann veit, að aðrir fara með löggjafarvaldið og að ný lög eyða ekki sök, en hann kynni að vtija vita, hvaða atriði þyrftu að breytast, svo að ráðagerð hans bryti ekki í bága við lög. Nauðsyn brýtur lög. Almenning- ur telur EES-samninginn ekki nauðsyn. Síðast þegar leitað var áhts almennings í málinu, kváðust 60 af hundraði ósáttir við þá niður- stöðu, sem fékkst 13. janúar sl. með lögfestingu fyrrverandi EES-samn- ings, en 40 af hundraði sáttir. Að dómi almennings er EES-samning- urinn því ekki nauðsyn sem má brjóta lög. Björn S. Stefánsson Atvinnumála- ráðuneyð Góðhugmynd Ég tel að það komi vel til greína að koma á at- vinnumála-. ráðuneyti. Ég tel binnsveg- ar að rétti tíminn til að ákveða það sé rétt fyrir Al- þingiskosn- ingar. Þá væri kosningunum Vilhjalmur Egilsson alþingismaöur það afgreitt mál í og næsta ríkis- stjóra sem mynduð yröi væri þá mynduð útfrá þessari viðamiklu breytingu. Ég tel ekki rétt, og raunar af og frá, að gera þetta á miöjn kjörtímabíli sem einhverja lausn í hugsanSegri uppstokkun eða mannabreytíngum i sitiandi ríkisstjórn. í raun þarf að vera samkomulag milli allra stjórn- málallokka um þetta mái og það hvernig þeir vilja byggja upp stiórnkerfiö. En hugmyndin að atvinnumálaráðuneyti er hins- vegar góð aö mínum dómi, ekki sí st vegna þess að ailt atvinnulífið byggir á sömu grundvallaratrið- unum. Það er að skapa verðmæti og skUa hagnaði fyrir þjóðarbúið. Þess vegna má segja að sú hólfun aMnnulífsins sem það hefur mátt þola í gegnum árin hafi ver- ið því til ógagns. Ég tel einnig að ef sjóðakerli atvinnuveganna væri sameinað í einn sterkan sjóð þá rayndi hann gagnast atvinnu- lífinu i heild betur en margir sraásjóðir. Ekki tímabært Hugrayndin að atvinnu- málaráðu- neyti hefur ekkert verið rædd í okkar hópi. Ég er hinsvegar ekkihlynntur hugmynd- inni. Astæðan er sú að at- vinnuvegir okkar íslendinga eru, hver um sig, gríðarlega þýðingar- miklir fyrir okkar þjóðlif, sjávar- útvegur, landbúnaöur og iðnað- ur. Nú hafa iðnaðarráðuneytið og viðskiptaráðuneytið veriö sameinuð og ég tel að það sé af hinu goða og til framfara. í bili að minnsta kosti tel ég að þar sé nóg að gert Án þess að ég æth' að fallyröa að það yrði til skaða að sameina sjávarútvegs- og land- búnaðarráðuneytin, tel ég þessar greinar, hvora um sig, svo þýð- mgarmiiklar fyrir þjóðfélagið, öfugt við það sem er hjá sumum öðrum þjóðum, aö það. sé ekki tíraabært að steypa þeim saman í eitt ráðuneyti. Eg tel sterkara fyrir þessa atvxnnuvegi báða að hvor um sig hafi sitt eigið ráðu- neyti. Sú hugmynd hefur áður komið fram að sameina alla sjóði atvinnuveganna í einn stóran at- vinnumáiasjóö. Ég tel að þar sé á ferðinni athyglisverð hugmynd og að þaö sé vel þess virði að skoða það raál gauragæfilega. Ég yil alls ekki afskrifa þá hugmynd. Ég tel einnig að það sé ekkert endilega bundið því að steypa saman ráöuneytum. Það gefur auga leið aö einn atvinnumála- sjóöur yrði sterkari en margir minnl. Ég tel þó að það yrðu framkvæmdaörðugleikar á því að sameina sjóðina. Þaö er ekki ttuð^ velt og ekkert sem menn biaupa tilihendingu. :->>:-:-:-:-::::>ýw| Pálmi Jónsson al- þingismaður

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.