Alþýðublaðið - 28.07.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 28.07.1921, Blaðsíða 1
OefiLð út &t .AlþýdullolJicniMnu 1921 Fimtudaginn 28 júlí. 171 tölubl. logaradpitðssrmr og alþýían. Hvað eru togaraeigendurnir ís- lenzku annað en snikjudýr, sem lifa á okkar þjóðfélagslíkama ? Á öiíum tímum lifa þeir við gaótt allra gæða, sem sjómenn og aðrir verkamenn hafa fært þeim upp í hendurnar. Sjálfir hafa þeir aídrei nema að litlu leyti unnið íyrir því. Þeir aftur á móti, sem hitann °K þungann hafa af vinnunni á íogurunum — sjómenn og aðrir alþýðumenn hafa aldrei nóg af öðru en því, sem ailra brýnust nauðsyn er á til þess að geta framfleytt lífinu, og ærið oft verða þeir líka að þola skort á því. Þegar góðu árin voru hér og togaraútgerðin gekk sem bezt, rökuöu eigendur togaranna saman stóríé. — Það var fyrst og fremst arðurinn af vinnu sjómanna og verkamanna. Togaraeigendurnir íhöfðu gróðann, verkamennirnir íengu ekki 'nema það sem þsir nauðsynlegast þurftu með. Nú eru góðu árin liðin og tog- araútgerðin er ekki eins arðvæn- 3eg eins og áður. Hvað gera tog- araeigendurnir þá? Þeir leggja togurunum upp og hætta að reka sjávarútveginn. Aldrei hefir það ^komið berar i Ijós, að togara- útgerðin — einn af álitlegustu atvinnuvegum íslendinga — er og hefir verið rekinn til hagsmuna fyrir "órfáa menn, sem gera kröfu til þess, að verkalýðurinn þræli fyrir sultarlaun, þegar þeim sýnist, en kasta honum út á kaldan klak ann þegar þeir óttast að ekki sé hægt að græða á vinnu hans. Nú álíta þeir hepþilegast fyrir sig, að Iáta togarana ekki starfa, . og eru sem óðast að leggja þeim upp. Var ríkinu heimilað að ganga í samtals 2 milj. króna ábyrgð íyrir eina 10 togara tií þess að þéir gætu legið aðgerðalausir i sumarí Reynslan er þessð,' að togara- eigendurnir eru ekki einasta sníkju dýr á almenningi, þegar þeir láta skipin fiska, heldur einnig þegat' þau Hggja aðgerðalaus. Þeir láta ríkissjóð hiaupa undir bagga með sér — sameiginlegan fjársjóð al mennings — Og til þess að ríkið geti verið til taks að halda við þessum óþörfu mönnum, leggur það háa tolla á nauðsynlegustu vörur, sem almenaingur geiur ó- mögulega án verið. Undir öllum krÍBgumstæðum reynist það svo, að alþýðan verður að halda spe- kúlöntunum uppi Togaraeigendurnir standa alþýð- unni þvi ávah meira og minna fyrir þrifum. Hagsmunir þeirra eru ósamrýmanlegir almennings- heill. Áfleið'mgin verður sú, að alþýð- an gerir kröfu til þess að gerður verði endi á þá ósvinnu að fá- mennur flokkur manna hsfi tog araútgerðina í sínum höndum til þess að geta svælk undir sig meira og minna af því, sem sjómenn og verkamenu vinna fyrir. Alþýðan gerir kröfu til þess að ríkið taki togarana f sínar hendur og reki þá fyrir almenningsfé með almenningsheill fyrir augum Krafan er því réttmætari sem það er nú sýnilegt orðið að ef nokkuð blæs á móti leggjast tog- araeigendurnir á ríkissjóðinn. Almenningur getur ekki þolað þáð að einstakir menn noti ríkis- sjóðinn til spekulatiOna fyrir sig. Og ef rfkið á annað horð verð- ur að leggja fram fé til stuðnings atvinnuveginum, hví skyldi það þá ekki taka hann alveg í sínar hend- ur, reka hann í umboði þjóðfé lagsins sem heildar og láta það hafa af honum bæði gróðann þeg ar um hann er að ræða — engu síður en skaðann. Togaraútgerðina má ekki stöðva. Slíkt tiltæki er bein tilraun til þess að leiða hina sárustu neyð ef ekki fullkomið hungur yfir. sæg af fjöl- skyldum hér í Reykjavík. En togaraútgerðin og aðrir slík- ir atvinnuvegir mega ekki vera framvegis i höndum einstakra manna, sem, eins og nú er áþreif anlega sannað — reka þá með það eitt fyrir augum að græða sjálfir og hika ekki við að gera fjölda verkamanna atvinnulausa, ef þeim virðist að það megi verða til þess að bjarga þeim gróða sem þeir hafa áður hlotið af vinnu þessara sömu verkamanna. Svo ótrygga aðstöðu getur verkaiýðurinn ekki sætt sig við. Shkt ranglæti getur alþýðan ekki unað við. Þess vegna krefst hítn þess, að rikið taki í taumana — dð framleiðslug'ógnin og auðlind- irnar verði teknar hið allra bráð- asta til þjbðnýtingar. Að þrjóskast við því, að taka tillit til svo réttmætrar kröfu, getur ekki leitt til annars en að alþýðan sannfærist um, að þing og stjórn féu henni mótsnúin og að hún því verði að taka til sinna eigin ráða fyr eða síðar tii þess að bj*rga, þeim sem verst eru settir. ÞúfnsLl^aniiui. Stóryirkt jarðyrkjutæki. Sigurður Sigurðsson forseti Bún- aðarfélagsins hefir komið því stór- virki í framkvæmd, að hingað hefir verið flutt frá Svfþjóð land búnaðarvél mikil, hin stærsta sem nokkurn timan hefir verið tii landsins fiutt. Ferlíkan þetta er fullar 7 smálestir og vinnur bæði fljótt og vel að þvf, að bylta sundur jörðinni og gera hana rennislétta. Fá át eru siðan farið var að flytja vél þessa frá Þýzkalandi, þar sem húa er fundin upp, end- urbætt og smfðuð, t. d. kom fyrsta vélin til Danmerkur í fyrra, svo

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.