Dagur - 09.11.1944, Blaðsíða 1

Dagur - 09.11.1944, Blaðsíða 1
ANNÁLL DAGS Úr Bárðardal. Þeir, sem minnast sumarsins 1944 muna það vart, að hafa lif- að nokkurt annað jafn sólríkt og blítt. Tíðargæðin hafa verið lík um allt land og er sá „Sósíalismi" máttarvaldanna með fágætum. Hér í Bárðardal ber þó einn skugga á*árgæzkuna. Grassprett- an var sein og treg og fremur lít- il. Engi og tún voru víða til skaða kalin og alveg sérstaklega sumir túnblettir með ódæmum illa farnir. Heymagnið er því, að slætti loknum, ekki að sama skapi mikið, sem heyskapartíðin vair hagstæð, þegar aldrei kom einu sinni óvæntur skúr á þurrkdegi, en heygæðin eru í fullu samræmi við sumarið. * Síðastliðið vor var kalt, svo sem kunvigt er og greri því seint. En vegna þess hve sumaiið var hlýtt, þá óx nýgræðingur lengi £ram eftir uppi í hálendinu og var sauðfé því með afbrigðum vænt í haust, það sem heilsu hafði. Mesti meðalskrokkþungi slát- urdilka var 20,4 kg. hjá nokkr- um bændum, mesti einstaklings- þungi 30,5 kg. og er það þyngsti dilkskrokkurinn, sem komið hefir á sláturhúsi K. Þ. í Húsa- vík, eigandi Kári Tryggvason bóndi í Víðikeri, og mesti kjöt- og mörþungi eftir á að meðaltali hjá einum bónda, Kjartani Tryggasyni, Víðikeri, 33,8 kg. Mæðiveikin heldur áfram sínu miskunnarlausa eyðingarstarfi. Einn bóndi hér í sveit er nú orð- inn með öllu sauðfjáflaus og tveir bændur eiga milli 10 og 20 kindur hvor, sem í lengsta lagi eiga eins-árs-líf framundan qg á flestum bæjum austan Skjálf- andafJjóts fer sauðfjárstofn bænda minnkaridi vegna fjár- pestarinnar. — Þessar staðreynd- ir tála sínu máli. Harðvirði undangengis vetrar og vors léku bárðdælska skógar- kjasrrið grátt, enda var það svart yfir að sjá fram yfir 20. júní. — Kalið til stórra skemmda. — Sumarhitarnir bættu að nokkru fyrir þá lemstrun, enda komu langir, nýjir sprotar á birkihrísl- urnar og kalla mætti hið líðandi haust: Haust hinna grænu skóga. * Tvær smábrýr voru byggðar hér í Bárðardal í sumar. Önnur yfir Stóruvallaá hjá Stóruvöllum, sem standa í miðjum dal að vest- an. Nokkrir þverlækir og smáár renna úr vesturf jallinu í Fljótið, sem oft verða ófær yfirferða í leysingum á vorin einmitt þegar voraðdrættir standa yfir. Með þessari brúarbyggingu var einn örðugasti farartálminn yfirunn- inn. Hin brúin. liggur yfir Svartá hjá Ullarfossi, þar sem áður var brúartylla er vatnahlaup skolaði burtu fyrir tveim vetrum. Nýja brúin er reist af ríki, sýslu og hreppi. Hún mun vera 9 metra löng á milli stöpla. Svartá fellur úr Svartárvatni, sameinast Suðurá nokkru neðar (FrwnhjW * 8. jftSu.) DAG Ll R XXVII. árg. Akureyri, fimmtudaginn 9. nóvember 1944 41. tbl. MÁLEFNASAMNINGUR STJÓRNARFLOKK- ANNA ER ENGIN LAUSN Á DÝRTÍDÍNNI KJÖRINN FORSETI í 4. SINN. Endanlegar tölur eru ennþá ekki komnar um úrslit forsetakosninganna i Bandaríkjunum sl. þriðjudag, en þó er þegar ljóst að Franklin D. Roosevelt hefir borið sigur af hólmi með miklum meirihluta atkvæða. Roosevelt byrj- ar því 4. kjórtímabilið o£ hefir verið 16 ár forseti er því lýkur. BjÖRGUNARSKUTA FYRIR N0RÐURLANDI F jársöf mm til þessa nauð- synjamáls með sölíi happ- drættismiða Slysavarnadeildin hér í bæn- um hefir hafizt handa um fjár- söfnun í byggingarsjóð björgun- arskútu fyrir Norðurland. Fer fjársöfriunin fram með sölu happdrættismiða. Vinningurinn er hinn glæsilegasti, vandaður bókaskápur með 300 úrvalsbók- um, bundnum í skrautband. Sjómenn og aðrir þeir, sem leggja vilja lið málefnum sjó- mannastéttarinnar, hafa þegar sýnt málinu mikinn velvilja, en betuf má ef duga skal, og björg- unarskútan á að yerða meira en draumórar einir. Til þess að koma henni á flot,. svo að hún megni að auka öryggi sjófarenda undan ströndum Norðurlands, þarf samstillt átak allra góðra manna í bæjum, þorpum og sveitum Norðlendingafjórðungs. Þennan stuðning er létt að veita með því að kaupa happdrættis- miða til ágóða fyrir skutuna. Happdrættismiðarnir eru til sölu hjá öllum slysavarnadeild- um. Hér i bænum fást þeir í bókabúðunum. Akureyringum gefst sérstakt tækifæri til þess að styðja málið og taka þátt í þessu myndarlega * happdrætti um narstu helgi. Skátar munu þá Aukin skemti- og fræðslu- starfsemi Ferðafélagsins í vetur, - Fyrsta skemmti- kvöltlið verður n. k. mánudagskvöld Ferðafélag Akiíreyrar hefir í hyggju að auka skemmti- og fræðslustarfsemi sína í vetur og hafa skemmtanir með kvikmynd- um og fræðsluerindum um séi- kennilega staði á landinu o. s. frv. Þessi starfsemi mun hefjast næstk. ínánudagskvöld með skemmtun í Skjaldborg. Þar verða fhitt erindi og sýndar skuggamyndir frá Dyngjufjöll- um og Odáðahrauni. Gefst bæj- arbúum þar kostur á að fræðast um þessa sérkennilegu og lítt þekktu landshluta. F. F. A. fór á sl. sumri í bifreiðum yfir Ódáða- hraun til Dyngjufjalladals og varð leiðangur þessi skemmtileg- ur og lærdómsríkur, þótt leiðin væri torsótt, eins og myndirnar munu bera með sér. F. F. A. fór einnig í sumar á bifreiðum yfir Vatnahjalla, allt að Þjórsá. heimsækja öll hús í bænum og bjóða miða til sölu. Er þess að vænta, að þeim verði vel tekið og allir geri þeim einhverja úr- lausn. Ef enginn skerst úr leik verður stórt skref stigið til þess að hrinda þessu rr^rkilega máli í framkvæmd. FRAMSOKNARMENN VANTREYSTA ÞVÍ AÐ STJÓRNIN GETI EFNT L0F0RÐIN UM UPPHAF NÝS VELMEGUNARTÍMABILS í LANDINU, MEÐ- AN DÝRTÍÐIN ER LÁTIN LEIKA LAUSUM HALA jyjÁLEFNASAMNINGURINN, sem er grundvöllur samstarfs þi.ss, sehínú hefir tekist um ríkisstjórn milli Sjálfstæðisflokks- ins, kommúnista og jafnaðarmanna, var birtur skömmu eftir að síða.sta tbl. Dags kom út, svo og ráðherralisti Ólafs Thors. Nýja stjórnin settist að völdum daginn eftir útkomu þess blaðs. Litlu síðar var þingi frestað um háffs mánaðar skeið, meðan stjórnin uridirbjó frumvörp, sem af málefnasamningnum leiða. Frestur þessi er liðinn á morgun og hefjast þingfundir væntanlega á nýjan leik í vikulokin. Mun þá koma í ljós, hvernig stjórnin hyggst að framkvæma einstök atriði málefnasamningsins. Stjómiria skipa tveir menn út 'tVerjurii stjórnarflokkanna. Ol- afur Thors er forsætisiáðherra og utanríkisráðherra. Pétur Magnússon, fjármála-, viðskipta og landbúnaðarmálaráðherra. Áki Jakobsson, atvinnu- og sjá- varútvegsmálaráðherra. Rryn- jólfur Bjarnason, kennslu- og menntámálaráðherra. Finnur Jónsson, félags- og dómsmálaráð- herra. Emil Jónsson, samgöngu- og kirkjumálaráðherra. Stjórnina styður allur Komni únistaflokkurinn á þingi, allur Alþýðuflokkurinn og 3/4 þing- flokks Sjálfstæðismanna. Fram- sóknarflokkurinn allur er and- vígur stjórninni og fimm þing- menn S jálfstæðisflokksins studdu ekki formann flokksins til stjórnarmyndunarinnar, og eru ekki stuðningsmenn stjórnarinn- ar: Málefnasamningurinn hefur vakið mikla athygli. í lionum. er að finna mjög margt er til vel- megunar og framfara horfir og allir frjálslyndir menn hafa lengi verið sammála um að fram- kvæma þyrfti. Síðan fjárhagur 'andsmanna rýmkaðist svo, að hægt væri að tala um slíkar fram- kvæmdir, hefir dýrtíð í landinu og óvissa um afkomtt atvinnu- vegánná af hennar völdum, stað- ið í vegi fyrir því, að hægt væri að hefja allsherjar nýsköpun. Hefir veriðtalið til þessa, að fyrst þyrfti að leysa það megin- vandamál á viðunandi hátt, en síðan ráðast í stórræðin. Þetta hefir vitanlega ekki breytzt við tilkomu stjórnarinnar, þótt hún hafi nú kosið að leggja fyrir þjóðina allsherjar „prógram" um nýsköpun, án þess að gert sé ráð fyrir lausn dýrtíðarvanda- málsins. Það er þetta megin- atriði, sem mestu veldur um það. að þeim er með alvöru hugsa um þjóðmál, þykir nú óvænlega horfa um framtíð þjóðarinnar, þrátt fyrir lofarðin um gull og græna skóga. Tilkynning samn- inganefndar utanríkisviðskipta, nú í \ikunni, þess efnis, að brezka matvælaráðuneytið hafi hafnað því tilboði íslendinga, að framlengja fisksölusamninginn óbreyttan, er fyrsta áþreifanlega sönnunin sem nýja stjórnin fær um það, að enginn barnaleikur verður fyrir hana að fram- kvæma loforðin, án þess að bót sé ráðin á dýrtíðarbölinu. Reynslan ein fær hér úr skorið, og er vonandi að betur takist til en á horfist. Meginatriði málefnasamnings- ins eru þessi: A. Stjórnin vill tryggja sjálfstæði og öryggi landsins með því m. a. að vinna að'alþjóðasamningum þár um, hlutast til um að ísland taki þátt í alþjóða samstarfi, er hinar sameinuðu þjóðir beita sér fyrir, og með þátttöku í ráðstefnum í sambandi við friðar- fundinn, svo og með nánu samstarfi við Norðurlönd. B. Taka upp samninga til þess að tryggja landinu þátttöku' í ráðstefnum um verzlun og viðskipti. C. Tryggja það, að allir landsmenn geti haft atvinnu við sem arðbærast- an atvinnurekstur. Þessu marki vill stjórnin einkum ná með því að af inn- eignum bankanna erlendis verði eigi mina en 300 millj. kr. settar á sérstak- an reikning og sé óheimilt að verJA því fé til annars en til kaupa á fram- leiðslutækjum, og skiptist þannig: 200 millj. kr. til skipa, véla og efni til skipabygginga. 50 millj. kr. til aukn- ingar og endurbóta á síldarverksmiðj- um, hraðfrystihúsum, skipasmíða- stöðvum o. s. frv. Vélar o. þ. h. til áburðarverksmiðju, jarðyrkjuvéla o. þ.1., 50 millj. kr. Ríkisstjórnin skipar nefnd til þess að gera tillögur um hvaða atvinnu- tæki skuli helzt útvega landsmönnum. Framkvæmdum innanlands í sam- bandi við öflun þessara atvinnutækja skal haga með hliðsjón af atvinnu- ástandinu í landinu í pví skyni að komið verði í veg fyrir atvinnuleysi. Fjár til þessara þarfa, að svo miklu leyti, sem það fæst ekki með skött- um, skal aflað með lántökum e. t. v. skyldulánum. D. Ríkisstjórnin leggur áherzlu á að tryggja vinnufriðinn í landinu. E. Ríkisstjórnin hefir ákveðið að (Framhald á 8. síðu).

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.