Dagur - 27.08.1947, Blaðsíða 2

Dagur - 27.08.1947, Blaðsíða 2
DAGUR Miðvikudagur 27. ágúst' 1947. STOLNAR FJAÐRIR „En hitt er jafnvíst, að því lengur sem slegið verður á frest að stinga við fæti og reyna að sporoa við dýrtíðarflóðinu„ því erfiðara verður að finna úrræði til úrbóta." Þessi var kenning aðalmál- gagns Sjálfstæðisflokksins 29. maí °1941. Hefði Sjálfstæðisflokkurinn þá fylgt þessari kenningu Mbl. í verki, væri hagur 'íslenzku þjóð- arinnar annar og betri en hann tiú er. En það var síður en svo, að flokkurinn færi þannig að ráði sínu. Á þessu sama ári, 1941, gerði Framsóknarflokkurinn tvær at- rennur til að sporna við dýrtíðar- flóðinu, og í bæði skiptin brugð- ust Sjálfstæðismenn þegar á reyndi og til alvörunnar kom. í síðara skiptið, á aukaþinginu 4941, þegar Eysteinn Jónsson bar fram tillögur sínar um stöðvun dýrtíðarinnar, fundu Sjálfstæðis- menn upp það herbragð aðeigna sér tillögumar. Á þenna hátt flugu- þeir um tíma á stolnum fjöðrum. Framsóknarmenn létu sig þetta litlu skipta. Þeim var efst í hug stöðvun dýrtíðarinnar, en eikki hitt, hvaða lof hvorflokk- anna ætti skilið fyrir það. Allir vita, hvernig þessar stöðv-' .unartilraunir Firamsóknarmanna enduðu að lokum. Eftir að gerð- ardómslögin voru sett, og eftir að Ólafur Thors hafði haldið hverja ræðuna á fætur annarri um ágæti og þjóðarnauðsyn þeirra Íaga, og eftir að Mbl. hafði kveðið fast að orði um það, að hverjir þeir stjórnmálaflokkar, sem snerust á móti jramkvæmd gerðardóms- laganna, væru ,,gersneyddir allri ábyrgðartilfinningu" og ættu* engan tilverurétt," báru Alþýðu- flokksmenn á Aíþingi fram breytingu á stjórnarskránni (kjördæmamálið), sem gaf Sjálf- stæðisflokknum von um sex þing manna aukningu vegna hlutfalls- ikosninga í tvímenningskjördæm- um („sex steiktar gæsir") .Við þetta girnilega tilboð töpuðu Sjálfstæðismenn fluginu. Þeir mátu meira vonina um fjölgun þingmanna í flokki sínum en að firra' atvinnuvegi þjóðarinnar bölvun dýrtíðarinnar, sem Ólaf- ur Thors og Mbl. höfðu þó lýst mjög átakanlega skömmu áður. T. d. sagði Mbl. 20. febr. 1942: „Kommúnistum er það ljóst ekki díður en öðrum, að því meiri sem dýrtíðin verður í landinu, því erfiðara verður björgunar- starf ið, og ef ekkert er aðgert, er allsherjarhrun óumflýjanlegt. En það er einmitt það, sem komm- únistar isækjast eftir, því að þá er von* til þess, að jarðvegur fáist fyrir undirróðurs- og byltinga- starf þeiraa." Allt var þetta rétt séð af Mbl. Engu að síður myndar Ólafur Thors ríkisstjórn með hlutleysi ikommúnista nokkrum vi'kum síð- ar gegn því, að ekkert verði gert til stöðvunar dýrtíðinni og því „allsherjarhrun óumflýpanlegt" að :dómi Morgunblaðsins. Að vísu sagði Ólafur síðar, eða í eld- húsumræðum á Alþingi 3. febr. 1943, að kommúnistar hefðu skyni, bæði í sveitum og kaup- stöðum, meðal annars með bygg- ingu æskulýðshaillar í Reykja- vík." blátt áfram nauðgað sér til þess að hafast ekkert að í dýrt'íðarmál- unum, og laun þeirra væru svo skammir og brigzlyrði fyrir úr- ræða- og athafnaleysi í dýrtíðar- málunum. Það þótti honum að vonum ódrengilegt af kommún- istum að fremja fyrst pólitíska nauðgun og brígzla sgr svo á eftir um, að hann hafi látið nauðg- ast. Þó gerði Ólafur Thors enn bet. ur síðar, er hann tók nauðgunar- mennina með sér í ríkisstjórn og myndaði með þeim reglulegt dýrtíðarbandalag með þeim af- leiðingum, að nú sjá allir flokkar meira eða minna hrun óumflýj- anles.t framundan. Eins og fyrr er að vikið reyndu Sjálfstæðismenn árið 1941 að fleyta sér í dýrtíðarmálunum á stolnum fjöðrum, en það flug stóð aðeins skamma stund, því miður, firá sjónarmiði Framsókn- armanna, því reiðilauist var það frá þeirra hendi, þó að Sjálfstæð- ismenn notuðu lánaðar fjaðrir, ef það gæti orðið nauðsynjamál- þjóðarinnar til gagns, en því mið- ur varð það ekki, En þess hefir oftar orðið vart, að Sjálfstæðis- menn hafa tilhneigingu til að skreyta sig með annarra fjöðrúm. Síðasta dæmið um slíkt málefna- hnupl Sjálfstæðismanna er það, að þeir eigna sér forustu fvrir löggjöfinni um félagsheimili. Upphaf'lega var það íþrótta- nefhd ríkisins, sem hratt á stað vakningu og umræðum um þörf- ina á auknum stuðningi ríkisins við samkomuhúisbyggingar, er hún nefndi félagsheimili. Ung- mennafélögin tóku málinu tveim höndum og snerust til fylgis við það. Flokksþing Framsóknarmanna gerði eftirfarandi samþykkt 17. apríl 1944: „Flokksþingið te)lur að efla beri skilyrði til heilbrigðs félags- lífs æskulýðsins og sjá honum fyrir bættum húsakosti í því Þingflokkur Framsóknar- manna tók síðan að sér að f.lytja málið á Alþingi 1946. Var Páli Þorsteinssyni alþm. falið að semja frumvarp til laga um fé- lagsheimili, senf hann og gerði og flutti síðan ásamt Bjarna Ás- geirssyni á því sama þingi. Þar með var lagður grundvöllur að málinu á þinginu. A þessu þingi dagaði frumvarpið uppi. Engu að síður vakti það mikla áhuga- öldu og áskoranir bárust víða að £rá ungmennafélögum um að samþykkja frumvarpið. Engar undirtektir fékk málið hjá Sjálf- ^stæðismönnum á þingi né í blöð- um þeirra. Það var fyrst seint í maí 1946 að fulltrúaráð „Samb. ungra Sjálfstæðismanna lét frá sér heyra um málið og taldi nauð- synlegt, að hið opinbera styrki fé- lög og félagasamtök æskunnar til að koma sér upp félagisheimilum til afnota fyrir starfsemi sína. En þá var málið líka komið á þann rekspöl, að sýnilegt var að það yrði ekki stöðvað. Mátti því hér um segja við unga sjálfstæðis- menn: Þið komið seint til þessa móts, litlu sveinar. En auðvitað er seint betra en aldrei, Hitt er ekki annað^en sögufals og tilraun til að fljúga á stolnum fjöðrum, þegar Sjálfstæðismenn eigna sér forustu málsins. Þangað til núverandi ríkis- stjórn tók við völdum, gerðist ekkert til framkvæmda málinu. En strax og Eysteinn Jónsson varð menntamálaráðherra, tók hann málið upp og að sér, jók við frv. þeirra Páls og Bjarna og gerði það að stjórnarfrumvarpi. Þar með var mál þetta lagalega séð komið í höfn undir forustu Eysteins Jónssonar. Nú er eftir að vita hvort fjárhagurinn er orð- inn svo bágur eftir eyðslu og sukk fyrrverandi stjórnar, að hann leyfi ekki verklegar fram- ikvæmdir málsins um sinn, svo að þær strandi á því skeri. Annað verður því ekki til trafala úr þessu. En við skulum vona að svo illa sé ekki komið. Mikill straumur innlendra og er- lendra ferðamanna "heim að Hólum" í sumar Fjörið, snerpan og áhuginn endist Karli frá Veisu betur en flestum öðrum samferðamönn- um okkar. Það er alltaf hressandi og örvandi að spjalla við hann, og við gripum tækifærið, þegar hann átti erindi inn í skrifstofu Dags nú um helgina, og spurð- um hann frétta. — Það er orðið býsna langt síðan, að þú hefir sézt á þessum slóðum. Hvar hefir þú alið mann inn í sumar? — Ég er nýkominn heim eftir 8 vikna dvöl vestur á Hólum. Ég hefi haft þar eins konar leiðsögu- mannsstarf á hendi í sumar — sýnt ferðafólki staðinn og skýrt fyrir því sögu hans eftir beztu getu. Þetta starf, og öll þau mörgu ómök, sem því hljóti að fylgja, hefir að.undanförnu mætt mest á Kristjáni syni mínum sem skólastjóra og Jiúsráðanda stað- arins, og hefir hann þó illa mátt vera að því að sinna slíku, sök- um allra annarra starfa, og marg- háttaðra umsvifa, sem að honum kalla. En í sumar hefir hann dval- izt erlendis, og varð það því að ráði með okkur feðgunum, að ég tæki að mér í sumar þennan þátt starfs hans. Og satt að segja hefir mér ekki fundizt af veita, að einhver væri þarna til leið- beiningar fyrir ferðafólk, svo stríður isem ferðamannastraum- urinn hefir verið „heim að Hól- um" í sumar. — Já, þaðmun hafa veriðgest- kvæmt á þessum forna höfuðstað (Framhald á 3. síðu). Yfirboð kommúnista „Verkamaðurinn" er kom út 15. þ. m., læzt vera mjög hneyksl- aður yfir því.'hvað Framsóknar-' flokkurinn sé lítilþægur fyrir hönd kaupfélaganna, þegar um innfhuningsleyfi til þeirra er að ræða. Blað ikommúnista heldur því fram, að þetta hafi berlega komið í ljós í því, að Framsókn- arflokkurinn á þingi hafi fellt þá tillögu Sigfúsar Sigurhjartar- sonar, sem hér fer á eftir: „Samvinnufélögin skulu eiga kost á að fá að minnsta kosti sömu hlutdeild í heildarinnflutn- ingi vefnaðarvöru, búsáhalda, skófatnaðar og byggingarefnis, sem þau þurfa í matvöruinn- flutningi á hverjum tíma, enda séu engar hömlur lagðar á mat- vörukaup þeirra." Ástæðan til þess, að Framsókn- armenn greiddu abkvæði á móti þessari tillögu Sigfúsar, var sú, að í lögunum um fjárhagsráð var búið að tryggja kaupíélögunum f éttlátan innflutning á fyrr- greindum vörum og öðrum fleiri með eftirfarandi greín:. Reynt verði, eftir því sem frek- SVALBARÐS- KIRKJA afhent söfnuðinum til eignar og yfirráða 13. júlí síðastliðinn. - Hafizt handa með að afla fjár til nýrrar kirkjubyggingar. Rausnarlegar gjafir hafa þegar borizt. Sunnudaginn 13. júlí sl. var haidinn safnaðarfundur Sval- barðskirkjusóknar á Svalbarði og þar endanlega samþykkt, að söfn- uðurinn tæki við Svalbarðskirkju til eignar og umráða ásamt sjóði og öðrum eignum kirkjunnar. — Sama dag og á sama stað var hald- inn héraðsfundur presta og safn- aðarfulltrúa Suður-Þingeyjar- prófastsdæmis, og samþykkti sá fundur eigendaskipti 'kirkjunn- ar. Svalbarðskirkja er orðin fullra 100 ára gömul og mjög hrörl:eg,'er því óhjákvæmilegt að byggja hana upp hið f'yrsta, en sjóður kirkjunnar lítill og aðrar eignir. í tilefni af þessu lagði sóknarnefndin til á áðurnefnd- um safnaðarfundi að kjósa 4 menn í*fjársöfnunarnefnd, sem inni með sóknarnefndinni að því að afla fjár til væntanlegrar kirkjubyggingar. Brást fundur- inn vel við þeim tilmælum og ikauis þá Jón Laxdal, oddvita, Meðalheimi, Finn Kristjánsson, kaupfélagsstj., Svalbarðseyri, Sig- mar Benediktsson, vélstjóra, Svalbarðseyri og Halldór Al- bertsson, bónda, Neðri-Dálks- stöðum tii að vinna með sóknar- nefndinni að þessum málum, en sóknarnefndina skipa: Jóhannes Árnason, bóndi, Jarlsstöðum, formaður, Benedikt Baldvinsson, bóndi, Efri-Dálksstöðum og Kjartan Magnúsison, bóndi, Mó- gili. Sunnudaginn 10. ágúst sl. sendu þau hjónin, Ingibjörg Ágústsdóttir og Sigmar Bene- diktsson-, Svalbarðseyri, form. ast er unnt, að láta þá sitja í fyr- ^rrúmi fyrir innflutningi, sem bezt og hagkvæmust innkaup gera og sýna fram á það, að þeir selji vörur sínar ódýr'ast í land- inu." Tillaga Sigfúsar var því ekkert annað en yifirboð, sem kommún- istar eru fyrir löngu orðnir al- ræmdir fyrir, tilraun til þess að koma sér í mjúkinn hjá sam- vinnumönnum og rægja um leið Framsóknarflokkinn. „Verkamaðurinn" skopast að Jagagreininni, en þykir Sigfús hrækja hrauistlega, þar sem hann heimtar hömluláusan innflutn- ing fyrir samvinnufélögin. Hins vegar vissu Framsóknarmerm það, að hömlur yrði að leggja al- mennt á innflutninginn í náinni framtíð vegna eindæma eyðslu og óstjórnar kommúnista á síð- iasta stjórnartímabili. Almenn- ingur fær nú að kenna á. óstjórn og sukki fyrrv. stjórnar, þar sem taika verður upp víðtækt skömmt- unarfyrirkomulag og strangar innflutningshömlur vegna gjald- eyrisskorts. Þetta er ill nauðsyn, en óhjákvæmileg, til þess að reyna að bjarga því, sem bjargað verður.Hróp Sigfúsar Sigurhja'rt- arsonar og annarra kommúnista um hömlulausan innflutning er ekki bjargráð, heldur Lokaráð. og tylHboð til að sýnast. Sammvinnumenn skorast ekki undan að taka á sig óþægindi um stundarsakir, ef það getur orðið til bjargráða fjárhag dg atvinnu- vegum þjóðarihnar. En þeir krefjaist jafnréttis, en ekki sér- réttinda. GEIR G. ÞORMAR kennari og tréskurðarmeistari, varð fimmtugur sl. laugardag. Fjöldi vina hans og kunningja heimsótti hann i til- eíni þessa merkisdags, ennfremur bár- ust honum góðar gjafir og hlýjar kveðj- ur úr öllum áttum. Geir Þormar er sér- lega vinsæll og vel látinn, enda ávallt glaður og reifur og fús til að leysa hvers manns vanda, ef hann getur. Hann hefir lengi stundað listgrein sína hér í bænum og kennslu bæði hér og víða annars staðar. Nú er hann/íastur kennari í smíðum og teikningu við Gágnfræðaskólann hér, en hefir auk þess um langt skeið kennt fríhendis- teikningu í Iðnskólanum. Þormar er kvæntur færeyskri konu ágætri, Hanne að nafni, og eiga þau hjón þrjú mann- vænleg börn. sóknarnefndar kr. 1000.00 til kirkj.ubyggingarsjóðs til minn- ingar um 80 ára afmæli Sesselju Tónatanisdóttur móður Sisrmars. Höfðu þau hjón áður gefið kr. 1000.00 og þannig orðið fyrst til að stof'na sjóð til að endurbyggja ikirkjuna á sínum tíma, til minn- ingar um 80 ára afmæli Bene- dikts sál. Jónssonar á Breiðabóli, sumarið 1944. Síðan hafa nokkrir sent þessum sjóði smá gjafir. Sömuleiðis tiLkynntu þau hjón, Ingibjörg og Sigmar, að þau lofuðu að gefa altaristöflu í Svalbarðskirkju, þegar hún yrði byggð. Þykir þetta rausnarlega af stað farið bg lofa góðu um það, að velunnarar kirkjunnar, nær og fjær, minnist hennar á svipað- an hátt og þessi rausnarhjón hafa gert.

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.