Dagur - 17.03.1948, Blaðsíða 8

Dagur - 17.03.1948, Blaðsíða 8
Baguk Miðvikudaginn 17. marz 1948 Hfaupið í Skjálfandafljóti á dög- unum eyðilagði brýr og vegi Bærinn Húsabakki var í mikilli hættu Vegasamband við Kalda-Kinn og Skriðuhverfi rofið Óljósar fregnir hafa til þessa borizt af hlaupinu í Skjálfanda- fljóti á dögunum, en nú hefir Baldur Baidvinsson, bóndi á Ófeigsstöðum, sent Degi ýtarlega frásögn um hlaupið. Er af henni Ijóst, að þetta hlaup er það mesta, sem orðið hefir í manna minnum ¦og hefir það valdið mikilli eyði- leggingu. Frásögn Baldurs fer hér á eftir: — Fyrri hluta þessa vetrar hlóS niður mikilli fanndyngju hér í Suður-Þingeyjarsýslu. Var um- ferð teppt svo mánuSum skipti. Laust fyrir síSustu mánaSamót brá til sunnanáttar með geysileg- um leysingum, er stóSu á aðra viku. Tók snjóalög svo ört, aS ná- lega varS alautt í byggS. AS kvöldi fimmtudagsins 4. marz flæddi Skjálfandafljót úr farvegi sínum, nokkuð sunnan við brúna, austur frá Ófeigsstöð- um. Braut þaS ísinn fljótlega norður að brúnni og hlóð þar upp stórfenglegri jakahrönn, sem tók allt að brúarpalli og lagðist með feiknaþunga á brúna. Við jaka- stífJuna óx flóðið hröðum skref- um og vall kolmórauð jökulelfan, austur og vestur yfir Fljótsbakk- ana. Um kl. 11 aS kveldi var undir- lendiS, sunnan akvegarins, allt undir vatni og steyptist vatns- flaumurinn þá með fullum þunga norður yfir veginn og fylgdi hon- um ægilegt ísrek og þungur nið- ur. Fór þá nóttin i hönd og ekki hægt að fylgjast með hamförum flóðsins vegna myrkurs. Sýnilegt er þó, að um nóttina hefur stífl- an við Fljótsbrúna brostið og sprengt ísinn norSur að eyju í Fljótinu, er Staðarbakki nefnist. Hefur þar stífla myndazt að nýju og ausið jakaspýjum á báða bóga. Umflotinn bær. Bærinn Húsabakki, er stendur á sléttunni, vestan viS GarSsnúp, en austan Skjálfandafljóts, var í mikilli hættu. Bóndinn þar, Ing- ólfur Indriðason, varð flóðsins var fyrir háttatíma og fór ekki úr f ötum um nóttina. Svall f lóSiS við bæjarhlað, hlóð þar upp ferlegum jakahrönnum og vatnaði að hús- tröppum. Var túnið allt undir vatni. Fór vatn inn í peningshús og hlöður, en þó ekki til stór- skaða, þar sem bóndinn gerði sitt til varnar. TúngirSing, er stóS austan bæjar,-sópaSist á burt. AS morgni föstudagsins 5. marz var stórfenglegt um að lit- ast. Allt láglendið, milli Garðs- núps og Kinnarf jalla, einn vatns- fjörður, það sem augað eygði. Is- borgir, hró og hey, stóðu eins og strönduð skip upp úr flóðinu. — Um hádegi tók að fjara og „setti niður" mjög ört, en mikill vöxtur var þó í Fljótinu. Laugardaginn 6. marz gekk veSur til norðanáttar með nokkru frosti og mikilli fannkomu, er stóð fram á næsta dag. Við hríð þessa krapaði Skjálfandafljót all- mjög. Vai-ð krap-stappan svo þykk, að hefti eðlilega framrás vatnsins. ASfaranótt mánudags 8. marz, flæddi FljótiS aS nýju og beljaSi yfir akveginn beggja megin Fljótsins. Steig FljótiS nú fullt eins hátt og i fyrra hlaupinu. Tók þaS þá yfir minna svæSi, þar sem hinn nýfallni snjór hlóðzt í garða og hefti framrás þess verulega. Ekki var þá heldur um ísrek að ræða. Fyrra hlaupið varaði í ca. 20 klukkustundir, en það seinna litlu skemur. Miklar skemmdir. í flóðum þessum urðu að sjálf- sögðu miklar skemmdir á svæði því, er þau náðu yfir. Á ríkisveg- inum frá Ófeigsstöðum að Húsa- bakka löskuðust verulega tvær brýr og þriSja bvúin flaut af stöplum, en náðist, án mikilla skemmda. Slitlag þvoði gersam- lega af veginum á all-löngum kafla og víða urðu meiri og minni skemmdir á undirbyggingu. Fljótsbrúna sjálfa sakaði ekki. Hefur hún nú staðizt þá prófraun, sem skapa mun henni, Árna Páls- syni verkfræðing og Sigurði Björnssyni brúasmið, langan ald- ur. Sýsluvegurinn í Út-Kinn galt mikið afhroð í flóðinu. Reif það með sér nýbyggða brú, af Polla- kíl, og færði á sæ út. Auk þess urðu gífurlegar skemmdir á veg- inum, sem var ungur og illa gró- inn. Hefur síðasta ársframlag til vegarins algerlega runnið hér út í sandinn. Sauðfjárveikivarnagirðingin, er liggur með Skjálfandafljóti, varð fyrir stórum áföllum. Er hún ger- eyðilögð frá Fljótsbrú norður undir Húsabakka. Mun það vera allt að þriggja km. vegalengd. Víða annars staðar hefur hún orðið fyrir smáskemmdum. Til viðbótar því, sem hér hefur verið frá skýrt, hafa ýmsir bænd- ur orðið fyrir meira og minna tjóni, á heyjum og girðingum og misst brýr af ám og lækjum. Vegasamband rofið. Bændur í Kalda-Knin og SkriSuhverfi eru nú vegalausir í bráð. Kemur það sér mjög illa, þar sem nú er rofið sambandið við nýju mjólkurstöðina í Húsa- vík, en þangaS var flutt mjólk áSur annan hvorn dag. Skemmd- ir á vegi og brúm væri að vísu hægt aS bæta fljótlega ef tíSarfar yrði hagstætt. En á stórum hluta vegarins, er flóðið gekk yfir, rísa nú mannháar ísborgir,. sem ekki Flytur mikilvægan boðskap Truman Bandaríkjaforseti mun ávarpa báðar deildir Kongressins í dag og flytja þingheimi mikil- væ'gan boðskap. Það er aðeins þegar um mikilvægustu atburði er að ræða, sem forsetar Banda- ríkjanna fiytja þinginu boðskap á þennan hátt. Almennt er talið að forsetinn muni ræða síðustu við- burði í Evrópu og hið hættulega ástand. verður eytt í snöggu áhlaupi, nema jarðýta kynni að leysa þann vanda. Skjálfandafljót hefur slitið fjötra sína fyrr, og síðast 11. marz árið 1945 og þá eftir viku leys- ingar. En eigi muna menn áður jafn tröllslegt hlaup sem þetta síðasta". Fjárveitingavaldið skiÍningssSjóft á málefni Akureyrarkaupstaoar Engin fjárveiting til sjálfvirku símastöðvar- innar - aðeins 75 þás* kr. til hafnarendurbóta Lítill skilningur - virðist ríkja hjá fjárveitingavaldinu á þörfum Akureyrarkaupstaðar Jyrir fé til aðkallandi framkvæmda í bæn- um. Virðist bærinn verða mjög útundan um fjárframlög ríkisins til aðkallandi, verklegra fram- kvæmda, enda málefnum hans lítt sinnt á Alþingi og linlega haldið á héðan af framkvæmdastjóra bæjarins. Það er nú vitað, að fjárveit- inganefnd Alþingis leggur til aS fjárveiting til hafnarendurbóta hér verði aðeins 75 þúsund krón- ur í stað 800 þús. króna, er bærinn sótti um til nýbygginga og end- urbóta við höfnina. Er þessi lága fjárveiting, miðað við aðrar hafn- ir, réttlætt með því, að bærinn hafi ekki látið vinna fyrir allt það framlag, er höfninni hér var ætl- að á síðustu fjárlögum, en ýmsar aðrar hafnir hafi farið fram úr áætlun um framkvæmdir og séu því í meiri fjárþörf en Akureyr- arhöfn á þessu ári. Ástæðan til þess að ekki hefir verið hafizt handa um þæv hafnarendurbætur hér, sem lengi hafa verið á döf- Forustumenn lýðræðisins í Tékkóslóvakíu: Annar pólitískur fangi - hinn fremur sjálfsmorð Síðastliðinn miðvikudag spurðust þau tíðindi um heim allan að Jan Masaryk, utanríkisráðherra Tékka, sonur Tómasar Masaryk, hefði framið sjálfsmorð með því að kasta sér út um glugga á skrifstofu sinni í Prag, aðeins nokkrum dögum eftir að kommúnistar höíðu með ofbeldi hrifsað völdin í sínar hendur. Masaryk varð 62 ára gamaH og naut alla ævi mikils álits sem víð- sýnn og drenglyndur stiórnmálamaður. — Fullvíst er talið að ástæðan til hinna hömru- legu afdrifa hans sé sú, að hann hafi ekki treyst sér til þess að lifa lengur við andlega kxigun kommúnista, og þá staðreynd, að land hans, sem hlaut sjálfstæði fyrir glæsi- lega baráttu föður hans, væri gert að mátt- lausu leppríki rússnesku stjórnarinnar. — Kommúnistar hvarvetna hafa reynt að halda því fram, að Masaryk hefði tekiðsér svo nærri aðfinnslur vina sinna erlendis vegna þátttöku hans í stjórn Gottvvalds, að hann hafi sturlast af þeim sökum og ráðið sér bana. Það er eftirtektarvert að 'íslenzku kommúnistablöðin eru engir eftirbátar ann- arra kommúnistamálgagna, að bera slíkar fjarstæður á borð fyrir lesendur sína. Er það ennþá ein ábending um niðurlægingu og andlega formyrkvun íslenzkra kommún- istaforsprakka. Með Masaryk er fallinn í valinn einn af öruggustu stuðningsmönnum lýðræðis og frelsis í Tékkóslóvakíu, en hinn aðalleiðtogi þjóðarinnar um áratugi, Euard Benes forseti, er pólitískur fangi kommún- ista og hefir hvergi komið fram opinberlega eða látið til sín heyra, síðan valdarán kommúnista hófst. — Margir sendiherrar Tékkóslóvakíu, svo og aðalfulltrúi landsins Iijá Samcinuou þjóðunum, hafa sagt af sér og fardæma ofbeldi kommúnista.. Jan Masaryk. inni, er hins vegar sú, að Vita- málaskrifstofan, sem á að hafa yfirumsjón með endurbótum og nýbyggingum og útvegun efnis, hefir haldið mjög slælega á mál- unum fyrir hönd bæjarins og lítt eða ekkert aðhafst til þess að hefja fyrirhugaða viðgerð Torfu- nefsbryggjunnar. Virðist fram- kvæmdastjóri bæjarins hafa ver- iS þolinmóður við þessa ríkis- stofnun og lítið hafa gert til þess aS halda málinu vakandi. Þá verSur heldur ekki séS aS hafn- arnefndin hafi gengiS eins ríkt eftir því aS framkvæmdir væru ] hafnar, og nauðsynlegt var til ' þesS' að koma málinu fram. — Kommúnistar hafa enga sérstöðu í þessu efni, eins og „Verkam." vill vera láta. Fulltrúar þess flokks hafa enga sérstaka rögg- semi sýnt af sér 'í þessum málum, hvorki í bæjarstjórn né hafnar- nefnd. Sú tilraun, sem gerð hefir verið til þess að koma einum þætti haf narmálanna « rekspöl — þ. e. byggingu dráttarbrautarinn- ar — var gerð aS forgöngu Fram- sóknarmanna. Afdrif málaleitun- ar bæjarins í höndum fjárveit- ingavaldsins mætti nú e. t. v. verða til þess, að framkvæmda- stjórn bæjarins rumskaSi og krefðist þess af Vitamálaskrif- stofunni, að hún hæfist þegar handa eða skilaði málinu af sér til framkvæmdastjóra eða nefnd- ar, er falið væri að hafa umsjón verksins á hendi. Augljóst er, að núverandi aðgerðaiieysi í mál- efnum hafnarinnar er stórhættu- legt öllu athafnalífi bæjarins. Símastöðin. Þá vekur það sérstaka athygli, að engin fjárveiting er ráðgerð til þess að koma upp sjálfvirku símastöðinni hér, sem nú er full- smíðuð í Svíþjóð og tilbúin til út- flutnings ef ekki stendur á leyf- um stjórnarvalda hér. Hins vegar er áætluð rífleg fjárveiting til ennþá einnar stækkunar Reykja- víkurstöðvarinnar. Er þessi af- greiðsla algjörlega óþolandi og óréttlætanleg, en jafnframt áminning.til bæjarmanna um það, hyað það getur kostað að senda úrræðalitla menn á þing. Euard Benes. Meistarakeppni í bridge lokið Meistaraflokkskeppni í bridge lauk hér ,á Akureyri síðastliðinn sunnudag, meistarar að þessu sinni.er-sveit Svavars Zóphonías- sonar,, aðrir í sveitinni eru: Jón St^grimssoiv Björrt Einarsson og Jónas Stefánsson, þeir unnu einnig., ,vMor^unblaSsskjaldinn" fyrir þetta.ár, sem er farandgrip- ,m-og^kkitvinnstJiLeignai\ .

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.