Dagur - 20.12.1950, Blaðsíða 11

Dagur - 20.12.1950, Blaðsíða 11
JOLABLAÐ DAGS 11 Merkié'l í Austurdal. Sagt frá íúenzkri f)allabyggðy Austurdal í Skagafirði Þar býr tign í tindum Eftir Björn Egilsson á Sveinsstöðum J_SLANDér fáta-kt af gulli og græn- nni skógnm. Þ(') á það i fórnm sín-' uin ýmsa mikilsverða fjársjóði. Einn þeina er fegurð fjalla og dala, fegurð hirmar margbreytilegu stór- brothu náttúru landsins. Flestir íslendingar liafa séð eða heyrt get- ið um nokkra hina fegurstu staði, svo 'sem Þingvelli og Þjórsárdal. Miklá náttúrufegurð er víða að finna, bæði í byggð og óbyggð, þar seln fáir landsmánna eiga þess kost að njóta hennar, vegna þess, hvað þessif fögru staðir liggja fjarri sam- gönguleiðum. Aiisturdahir í Skagafirði er einn slíkur staður og sannarlega mii segja, að þar „býr tign í tindum". Þeir munu yera fáir nú á tímum, sem þekkja Austurdal, þegar frá er talið það fólk, sem þar býr enn- þá, eða þaðan hefur flutt og enn er á lífi. Austdælingar eru hljóð- látir uln dalinn sinn fagra. Þeim fcr sem trúuðum manni, er ógjarn- an vill opinbera innstu tilfinning ar sínar í trúmálum. Eg hef.átt þess kost, að kynnast þessum dal nokkuð. Fegurð hans hcfur vakið athygli mína og holl- vættir hans liafa greitt götu mína yfir einstigi og ár. Þess végna vil cg scgja frá honum lítið eitt. Laudslag Austurdalur er austastur af Skagafjarðardölum. Hann liggur til suðausturs, inn með fjallgarði þeim, sem er á milli Eyjafjarðar 63g Skagafjarðar. Fjallgarður þessi er einn hinn mesti og hrikalegasti á landinu. Hann er víða skorinn sundur af dölum og giljum, -en fannir stærri og smærri hið efra. Jökulsá-Eystri fellur um dal- inn og kemur luin úr Hofsjökli beggja megin Illviðrahnjúks. Hún er mikið vatnsfall og reyndist áð- ur hin mannskæðasta. Jökulsá eystri og Jökulsá vestri, sem fellur um Vesturdal, koma saman við mynni Austurdals og mynda þar Héraðsvötn. Vegalengdin frá ármótum fram dalinn að Nýjabæ, sem lengst mun Iiafa verið fremsti bær í dalnum, er um tuttugu kilómetrar.1) Dalur- inn nær mikið lengxa frameftir.. Gljúfur ei\að Jökulsánni frá ár- mótum tíu kílómetra fram í dal- in. Þar fyrir framan fellur hún ým- ist á eyrum eða milli kamba í af- mörkuðum farvcgi. Fyrir framan gljúfrið eru vöð á ánni, en stór- grýtt er hún alls staðar. í minnsta vexti tekur hún neðan á síðu, en er oft óreið yfir sumarið. Þrír dalir allstórir skerast aust- ur og suðaustur í fjöllin úr Aust urdal austanverðum. Fjallabrún- irnar eru víðast hvassar og klett- óttar og hæð þeirra á tíunda hundr- að metra yfir sjó. Merkigilsá fellur í Jökulsá eystri, svo sem fjórum kílómetrum fyrir framan árrruit Jiikulsánna. Hún kemur af dal þeim, sem norðastur er þeirra þriggja, er áður voru nefndir. Hann .heitir að norðan- verðu Gilsbakkadalur, en að sunn- an Merkidalur. Merkigilsá fellur í djúpu og hrikalegu gljúfri fram í Jökulsá, cn uppi i dalsmynninu eru klettarnir minni og þar liggur vegurinn yfir mjóum sneiðingum, bröttum og knöppum. Merkigilsá er ekki vatnsmikil, en stórgrýtt og straumhörð. Hún var brúuð fyrir nokkrum árum, en áður var húo oft hinn mesti farartálmi. Samt sciu áður getur Merkigilið verið illt . yfirferðar, þegar hjarnað er og svell- I) Vcgalengdir þ;rr, sem hér verða nefnd- ar, mumt vera nálægt því réttar, þó nákvæm- ar mælingar séu ekki ryrir hendi.

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.