Dagur - 19.11.1958, Blaðsíða 1

Dagur - 19.11.1958, Blaðsíða 1
Fylgist með því, sem gerist hér í kringum okkur. Kaupið Dag. — Sími H66. Daguh DAGUR kemur næst út miðviku- daginn 26. nóvember. XLI. árg. Akureyri, miðvikudaginn 19. nóvember 1958 56. tbl. Bretar þverbrjóta alþjóðalög og óvirða íslendinga Brezkur landhelgisbrjótur innan 3ja mílna fékk herskipavernd og var kallaður heim. Var með ólöglegan veiðarfærabúnað 2.5 sjómílur frá landi við Látrabjarg. Herskipið Russel varnaði Þór að taka togarann. „Ef þið skjótið á togarann þá sökkvum við ykkur," sagði skipherra Russels. - íslendingar mófmæla harðlega - Með þessu atferli er sýnt, að Bretar virða enga landhelgis- línu, hvorki .3 mílur, 4 mílur eða 12 mílur, og með því hafa þeir sýnt, að ofbeldi þeirra á Islandsmiðum hefur ekki einu sinni á sér yfirskin réttarvörzlu, svo sem þeir hafa viljað vera láta fram að þessu. — íslenzka ríkisstjórnin hefur sent harð- orð mótmæli vegna þessa alvarlegasta atburðar í landhelgis- deilunni og áskilur sér allan rétt í málinu. Mótmælin. Orðsending íslenzku ríkis- stjórnarinnar, sem utanríkisráð- herra afhenti brezka sendiherr- anum í Reykjavík, og felur í sér frásögnina af atburðinum, er á þessa leið: „Herra sendiherra. Eg leyfi mér að vekja athygli yðar á atviki því, er nú skal greina og gerðist innan íslenzkr- ar landhelgi 12. nóvember sl.: Kl. 11,25 mældi íslenzka varð- skipið Þór brezka togarann Hackness FD-120 2,5 sjómílur undan strönd íslands í nánd við Bjargtanga. Kl. 11,30 mældist togarinn 2,7 sjómílur undan landi. Varðskipið Þór varð þess vart, að veiðarfæri togarans voru inn- anborðs, en ekki löglega frá þeim gengið. Augfjóst var, að Hackness var innan óumdeildrar íslenzkrar landhelgi og brotlegur við ís- lenzk lög. Kl. 11,35 gaf Þór togaranum merki um að nema staðar og var þá jafnframt ljóst, að togarinn var kominn á talsverða ferð. Togarinn nam ekki staðar. MiIIi kl. 11,38 og 11,52 skaut Þór fjórum lausum púðurskotum og mældi aftur (kl. 11,52) stöðu beggja skipanna. Með því a'ð Hackness nam eigi staðar, þrátt fyrir stöðvunar- merki og púðurskot frá íslenzka varðskipinu, skaut Þór kl. 11,58 föstu skoti rétt fyrir framan Hackness. Eftir' harðan eltingar- leik var Þór nú á hlið við Hack- ness og staða togarans 0,35 sjó- rhílur innan við gömlu (1952) fiskveiðimörkin. Kl. 12,00 nam Hackness loks staðar. Nokkru síðar kom brezka flota- skipið Russel á vettvettvang. Eftir að foringjar Þórs og Russels höfðu rætt um málið, til- kynnti hinn síðarnefndi skip- herra Þórs, að Russel myndi sökkva varðskipinu, ef það skyti á togarann. Ríkisstjórn íslands mótmælir hið eindregnasta þessu augljósa broti á alþjóðarétti og íslenzku fullveldíi, þegar brezkt herskip aðstoðar brezkan togara, sem er að brjóta íslenzk lög innan óum- deildrar landhelgi íslands, til þess að komast undan og hótar jafnvel að sökkva íslenzka varð- skipinu, þegar það reynir að taka hið brotlega skip. Geymir ríkisstjórnin sér allan rétt í þessu 'máli og krefst þess jafnframt að brezka ríkisstjórnin geri þegar í stað ráðstafanir til þess að láta færa togarann Hack- ness og skipstjóra hans til ís- lands, svo að lögfullt mál megi höfða vegna brota á íslenzkum lögum og reglugerðum. Væntir íslenzka ríkisstjórnin tafarlauss svars við kröfu þess- ari. Ríkisstjórn íslands lítur þcnn- an atburð alvarlegri augum en nokkuð annað er brezk skip hafa aðhafzt í íslenzkri landhelgi. Eg leyfi mér, herra sendiherra, að fullvissa yður um virðingu mína. (Sign.) Guðm. f. Guðmundsson." Alda réttlátrar rei'ði. Framangreindur atburður vakti reiðiöldu um allt land. Innan veggja Alþingis var málið þegar rætt opinberlega. Þar lýsti for- maður stjórnarandstbðunnar yfir fullum stuðningi við ríkisstjórn- ina í málinu, sem forsætisráð- herra þakkaði. Aldrei hefur þjóðin staðið sam- an áf meiri einhug en nú. Öll þjóðin skilur hvað í húfi er, svo að jafnvel hinir forhertustu sér- hyggjumenn og stjórnarandstæð- ingar þoka sér í varðstöðu við hlið ríkisstjórnarinnar og er það þeim til sóma. En ætla íslendingar að láta sitja við mótmælaorðsendinguna eina? Þótt við viljum þjálfa lang- lundargeð okkar til hins ítrasta í von um það, að réttlætið sigri vopnaða kúgun að lokum, mun því ærin raun að orðsendingum einum saman. Kemur því fyllilega til grcina aS kalla sendiherra okkar í London heim og losa okkur við þann brezka. Ennfrcmur að kæra ofbeldiS á alþjóSlegum vettvangi. Þetta hvort tveggja styddi mótmæli ökkar og gerði umheiminum Ijósari en ella þau afgliip Br-eta, sem þeir eru nú bcrari a'ð en nokkru sinni fyrr í þessari landheígisdeilu. Ágæif kynningarkvöld Matthías- arfélagsins á Ákureyri „Séra Matthías var skáld hinna háu tóna," sagði Davíð Stefánsson frá Fagraskógi, sem flutti eina af sínum snjöllustu ræðum Matthíasarfélagið á Akureyri boðaði til kynningar- og skemmti kvölds í Samkomuhúsinu á föstudaginn var. Salurinn var þéttskipaður. Sýnir það, að fleira er metið en dans og drykkja þeg- ar vel er vandað til skemmti- atriða. Enn á þjóðskáldið Matt- hías ítök í hugum fólksins. Hitt mun þó hafa ráðið meiru um að- sóknina, að Daví'ð Stefánsson skáld frá Fagraskógi flutti erindi Davíð Stefánsson. Helgileikurinn í Akureyrarkirkju var dýrðleg guðsþ-jónusta. en kirkjan rúmaði. — (Ljósmynd: Edvard Sigurgeirsson.) Aðsókn var meiri á mánudagskvöldið Helgileikurinn Bartimeus blindi vakti hrifningu í Akureyrarkirkju Sýning helgileiksins „Bartimeus blindi" eftir séra Jakob Jónsson er merkur viðburður í safnaðar- lífi Akureyringa. Hann vakti óskipta aðdáun og hrifningu kirkjugesta. Sóknarprestarnir á Akureyri, sem áttu frumkvæðið að því að leikurinn var fluttur hér, eiga þakkir skildar. Höfund- urinn gat ekki vei-ið viðstaddur frumsýninguna á mánudags- kvöldið, en var væntanlegur í gær. Helgileikurinn fjallar um þa'ð atriði Nýja testamentisins þegar Jesús læknar blinda manninn. Ágúst Kvaran tók að sér það vandasama hlutverk að koma sýningunni upp og það leysti hann með hinni mestu prýði. — Árni Jónsson kennari fór með hlutverk Bartimeusar blinda og fórst það svo vel úr hendi, að eftirminnilegt. mun ver'ða. Aðrir þátttakendur og ílytjendur voru: Sveri-ir Pálsson, Matthildur Sveinsdóttir, Jóhann Valdemars- son, Björg Baldvinsdóttir, Guð- (Framhald á 7. bls.) um Matthías, en á hann vilja all- ir hlusta. Kirkjukórinn söng undir stjórn Jakobs Tryggvason- ar og þau Anna G. Jónasdóttir, nemandi í M. A., og Gísli Jóns- son menntaskólakennari lásu upp úr verkum skáldsins. Bæði söng- urinn og upplesturinn voru til hinnar mestu ánægju. Marteinn Sigurðsson, formaður Matthíasarfélagsins, bauð gesti velkomna með stuttu ávarpi. — Hann minnti á, að séra Matthí- as hefði um aldarþriðjung átt heima hér á Akureyri og verið dáður, elskaður og virtur, og því væri það sómi bæjarfélagsins að halda minningu hanssá lofti. — Matthíasarfélagið ynni að því að koma upp Matthíasarsafni og fé- lagar væru nú orðnir 117. Síðan rýstt hann dagskrá. Fyrsta atriði hennar var ræða Davíðs Stefáns- sonar, sem teki'ð var me'ð miklum fögnuði. Ræðumaður sagði frá kynnum sínum við Matthías frá því að hann las kvæ'ði hans í bernsku og þar til hann skildi við þjóð- skáldið í síðasta sinni heima á Sigurhæðum, nokkru áður en Matthías andaðist. Engin tök eru á því að rekja erindi ræðumanns, slíkt yrði að- eins svipur hjá sjón. Enda var það bæði fiölbreytt að efni og skráð og flutt af þeim manni, sem er orðsins list í blóð borin. Þó að yíða gætti gamansemi í erindinu, var undiraldan djúp al- vara og aðdáun á séra Matthíasi, er ræðumaður nefndi skáld hinna háu tóna. Þess vegna hefði (Framhald á 7. síðu.) „List um landið" Svo nefnir Ríkisútvarpið og Menntamálaráð ferðalög nokk- uri'a manna, sem kynna list sína út á landsbyggðinni. Guðm. G. Hagalín, Guðmund- ur Böðvarsson, Indriði G. Þor- steinsson og Jóhannes úr Kötl- um voru hingað sendir ásamt Kristni Hallssyni. — Samkoma þeirra að Freyvangi linlega sótt og sama tregða var hér á Akur- eyri um aðsóknina. Er það illa farið. Þessi hópur listamanna hefur ekki, né heldur húsbænd- ur -þeirra, haft neitt samband við blöð bæjarins og önnur vana- leg fyrirhyggja við undirbúning- inn var í molum.

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.