Dagur - 12.08.1959, Blaðsíða 4

Dagur - 12.08.1959, Blaðsíða 4
DAGUR Miðvikudaginn 12. ágúst 1959 Bagur Sfcrifstofíi i Haftiarstrætt !>() — Sítni UOG UlTSTJÓUl: ERLING V R D A V I D S SO N Auírlýsiiigastjói h .. J ÓX S \ MÍ ELSSO N ,í rgangurinn kflslar kr. 75.00 IMaðið kemur út á mtfSvikuclögum og iaugardfiguni, þcgar efni ntantla til Gjalclciagi cr !• ]'"'¦' PUENTVEUK OODS BJORXSSONAR H.F. Óttinn þokar þríflokkunum saman ÞRÍFLOKKARNIR svonefndu þóttust hafa fund i8 ráð til að bæta hina miður góðu pólitísku tafl- stöðu sína, þegar manntetur eitt, sem um svipað leyti varð eitt af rannsóknarefnum lögreglunnar, benti þeim á að breyta kjördæmaskipun landsins. Þríflokkarnir þóttust hver um sig geta hagnazt drjúgum á þessu heillaráði, einkum og sér í lagi þar sem svo stóð á, að þeir stóðu málefnalegahöll um fæti í stjórnmálabaráttunni og höfðu enga von «m að auka fylgi sitt meðal landsmanna, nema nýj um brögðum væri beitt. FRAMHALD þessa máls er öllum kunnugt, leggja skyldi niður 20 kjördæmi landsins, eða öll kjördæmi utan Reykjavíkur, en 7 stofnuð í þeirra stað. Sterk mótmælaalda reis í landinu og áður en iangt leið flýðu þríflokkarnir málefnalegar rökræð- \ax en báru í þess stað fram þær fáheyrðu og ©svífnu blekkingar í samanlögðum blaðakosti sín- rnn, svo og á mannfundum og jafnvel í útvarpsum- :ræðum, að málio' væri þegar afgreitt samkvæmt ;afgreiðslu þess á hinu reglulega Alþingi í vetur, <en kosningarnar 28. júní sl. væri, alls engin þjóð- aratkvæðagreiðsla um breytingu á stjórnskipunar- ilögum landsins, heldur aðeins venjulegar almenn- ;ar alþihgiskosningar. Framsóknarflokkurinn einn Mlt sig að skýlausum fyrirmæium stjórnarskrár- innar og mótmælti kröftuglega hinum flokkslega <ag óheiðarlega áróðri. FRAM að þessu hefur verið gengið út frá því, að 'himi almenni kjósandi gæti neytt kosningaréttar rsíns frjáls og óháður af flokkslegum áróðri, þegar ibreytingar á sjálfri stjórnárskránni kæmu á dag- skrá. Síðustu kosningar sanna þó ótvírætt, að svo ©r ekki. Þríflokkunum tókst í sameiningu að tílekkja kjósendur til fylgis við flokka sína að jtniklu leyti á þeim lognu forsendum að kosning- arnar snerust um stjórnmálin almennt en væru æskki þjóðaratkvæðagreiðsla um kjördæmamáUð. Þannig gátu þessir þrír flokkar ruglað dómgreind íólksins og sært það til fylgis við flokka síria. Þrí- ílokkarnir vissu það mæta vel, að það þurfti að fela hina óvinsælu kjördæmabreytingu á bak við •venjulegt stjórnmálaþras. ÞAÐ var auðvelt að láta sérstaka atkvæða- greiðslu fara fram um stjórnarskrárbreytinguna jafnhliða almennum þingkosningum. Það þorðu jþríflokkarnir ekki. það var líka auðvelt að láta hér- aiðin segja til um það í almennri atkvæðagreiðslu, Shvort þau æsktu þess, að kjördæmabreytingin Ikæmi til framkvæmda. Þetta þorðu þríflokkarnir tíkki heldur. ' ÞJÓÐARVILJINN í þessu stórmáli hefur alls dkki komið fram. En hið stóraukna fylgi Framsókn arflokksins í síðustu kosningum gefur þó glögga foendingu um hina miklu andúð fólksins á tilræði príflokkanna við byggðir landsins. Svifta á héruð- :In sérstökum, ábyrgum fulltrúum sínum og auka llokksvaldið. Hin nauðsynlegu áhrif byggðanna ceiga að lúta flokksvaldinu í Reykjavík. Svo sem "lil að kóróna hin stjórnmálalegu afglöp og ein- :stæða málflutning sinn hafa svo þríflokkarnir, að kosningum loknum, fullyrt með yfirlæti, að auð- yitað hafi kosningarnar hinn 28. júní snúizt um kjördæmamálið og þá hafi kom- ið í Ijós, að meira en tveir þriðju hlutar þ'jóðarinnar óski kjör- dæmabreytingarinnar eins og hún liggi fyrir. En þessir flokk- ar vita, að enn segja þeir ósaíl og enn óttast þeir að flokksbönd- in bresti í rikara mæli en í síð- ustu kosningum. Æ fleiri kjós- endur skilja það líka til fulls, hvernig þeir voru blekktir og þeir eru litlir karlar ef þeir minnast þess ekki í kosningunum í haust. Bréfkorn til Ingimars Eydals. Mér hefur borizt svar vegna greinar þeirrar um útisamkomu Matthíasarfélagsins, er ég birti í Degi, 31. júlí s. 1.. Þetta svar er ágætlega orðað og hefði vel fallið til birtingar, ef sá hængur væri ekki á, að það kemur grein minni harla lítið við. Ætla mætti af andanum í svarinu að höfundur þess sé stjórnarmeðlimur í umræddu félagi og hafi borið ábyrgð á þessari forkastanlegu útisam- komu. En nú er því ekki til að dreifa, þar sem hann var aðéins verkfæri í höndum forráðamanna skemmtunarinnar. Höfundur svarsins, Ingimar Eydal, setur hvað mest út á grein mína, þar sem hún fjallar um leik danshljómsveitar, er hann stjórnar. Um leikhæfni hennar sagði ég ekkert hnjóðsyrði. Hún leikur með ágætum í Alþýðuhús- inu, þar sem hún á heima og mundi sjálfsagt sóma sér einkar vel á Hótel Borg. Hins vegar geri ég ekki ráð fyrir að Ingimar hafi sett það sem skilyrði, við margnefnt tækifæri, að hljóm- sveit hans léki rock á undan há- stemmdum orðum um séra Matthías. (Áður en lengra er haldið vil ég nota tækifærið og leiðrétta villu, sem slæddist inn í fyrri grein mína, en þar er talað um danspar, sem sungið hafi með hljómsveitinni. í stað orðs- ins „danspar" átti að standa „söngpar".) Ingimar Eydal segir og, að þarna hafi verið „blandað saman ýmiss konar fróðleik um skáldið og skemmtiefni". Það var ein- kennileg blanda, þyí eins og fyrr getur voru orð Hannesar J. Magnússonar eina viðleitnin til að minna á skáldið, þó þau yrðu aðeins formáU að erindi, sökum hlálegs tímasparnaðar. Ingimar ætlaref til vill að halda því fram að leikþátturinn, sem fluttur var við þetta tækifæri hafi verið fróðleikur um skáldið sr. Matt- í stuttu máli sagt Matvæla og LandbúnaSarstofnun S. Þ. gengst fyrir áðstefnu 14.—25. september n. k. um sardínur, með- ferð þeirra, veiðiaðferðir, verndun stofnsins, líffræði hans og alþjóða- samvinnu um rannsóknir á þessu á þessú sviði. í Danmörku verður haldið nám- skeið dagana 26. júlí til 25. ágúst með þátttöku 16 ríkja frá Afríku, Asíu, Mið- og Suður-Ameríku. Námskeiðið fjailar um vandamál samvinnustefnunnar og er undir- búið af dönsku stjórninni í sam- vinnu viS Sameinuðu þjóSirnar, Alþjóðasamvinnumálastofnunina (ILO) og Matvæla- og landbúnaðar- stofnunina (FAO). hías Jochumsson og veitt mönn- um innsýn í skáldverk hans. — Matthíasarfélagið er stofnað til þess að halda minningu skálds- ins á lofti. Því má gera ráð fyrir, að félag, sem ætlar sér jafn virðulegt verkefni, boði ekki til útisamkomu, til þess að kynna erlenda slagara og útúrsnúning á skáldverkum.! Ingimar tekur það skýrt fram' að þetta hafi ver- ið skemmtisamkoma til fjáröfl- unar og þess vegna hafi hún ver- ið höfð með þessu sniði. Leiða má getur að því, að hann telji, að ekki hafi verið ráð, að minn- ast um of á séra Matthías eða þá að gefa mönnum kost á að hlíða á verk hans, þar eð það hefði fælt þá frá útiskemmtun- inni. Ef Ingimar Eydal vill halda því fram, að Akureyringar séu á því menningarstigi, að þeir taki rocktónlist og innantóma gamanþætti fram yfir ljóð, leik- rit og sögur þjóðskáldanna við slík tækifæri, þá væri sennilega réttast að hætta við safnstofnun þessa og byggja nýtt og veglegt Alþýðuhús á Sigurhæðum. Bolli Gústavsson. Drottningarnar Ekki er trútt um að sum göm- ul og virðuleg heíti séu misnotuð í seinni tíð. Ekki eru þær fáar drottningarnar nú til dags og hefur þeim hrað fjölgað með hinum svokölluðu fegurðar- samkeppnum kvenna. — Síðan þessar keppnir náðu hingað til lands, höfum við eignast alís- lenzka drottningu, ekki aðeins eina, heldur eina á hverju ári. Og nú er svo komið, að okkar ágætu dagblöð (vikublöðan fara sér hægar í því efni) birta greinar og myndir í vikur og jafnvel mánuði af þessum furðu- verkum. Þessar konur, sem síðan eru sendar til annarra landa til sýn- inga og frekari samkeppni á feg- urðarsviðinu, fá hvorki kvef né kveisu, án þess að þess sé getið alveg sérstaklega, og ekki gleyma hinir áhugasömu fréttamenn að segja frá því, hvað þær leggja sér til hins fagra munns, hve- nær þær fari að sofa og jafnvel hvernig þær liggi (fari) í rúmi. Ekki er þó enn svo langt gengið, að dæma fegurðardísirnar eftir því, heldur eftir nákvæmu máli hinna einstöku líkamshluta, hreyfingum, framkomu, ásamt andlitsfegurð. Fegurðarsamkeppnirnar eru í raun réttri skemmtilegur fífl- skapur, sem drottningarnafnið kórónar að síðustu. Meistaranafnbót hljóta bæði piltar og stúlkur fyrir það að hlaupa hart, stökkva yfir slá, varpa kúlu eða sína aðra líkam- lega frækni á íþróttamótum. Þar væru þó önnur nöfn betur við hæfi. Þó er ekki saknæmt að byggja skúr og nefna höll. AVARP j frá Styrktarfélagi Vangefinna Eins og mörgum mun kunnugt, var fyrir nokkru stofnað Styrktarfélag Vangefmna. Heimil þess er í Reykjavík. Tilgangur Félagsins er að vinna að því: 1) að komið verSi upp nægilegum og viSunandi hælum fyrir vangeliS fólk, á öllum aldri, sem nauSsynlega þarf á hælisvist aS halda, 2) aS vangefnu fólki veitist ákjósanleg skilyrSi til þess aS ná þeim þroska, sem hæfileikar þess leyfa, 3) að starfsorka vangefins fólks verSi hagnýtt, 4) aS einstaklingar, sem kynnu aS vilja afla sér menntunar, til þess aS annast vangefið fólk, njóti ríflegs styrks í því skyni. Samkvæmt skýrslum, sem fyrir liggja, munlt vera um eðá yfir 400 einstaklingar vangefnir í landinu, og ertt þó þessar skýrslur ekki tæmandi. Flestir þessara ein- staklinga munu enn dvelja á heimilum ættingja, þar sem vistheimili, sem til eru í landinu, fyrir vangefiS f<»lk, geta ekki tekið til dvalar nema einn fjórSa hluta þeirra, er áður voru nefndir. Þó mun ætlunin sú, að viffbótarhúsnæði við Kópavogshæli, verði tekið til notkunar á hausti komanda. Hækkar þá tala vist- manna eitthvað frá því, sem nú er. Það er því augljóst, aS mikiS er enn vangert f þessum efnum, þörfin brýn til úrbóta og mikil eftir- spurn um hælisvist, af hálfu aSstandenda hinna van- gefnu. Vonir standa þó til, aS fyrr en síSar verði hægt að^ hefjast handa um nýbyggingu hælis eða heimila fyrir vangefið fólk. En slíkar framkvæmdir kosta mikið fé. Mikið þarf því að vinna, ef duga skal, og framkvæmdir á þessu sviSi eiga éi að þurfa að standa yfir, alltof mörg ár, þar til markinu er náð, og fullkomið hæli, er rúmaS gæti alla, sem hælisvistar þyrftu nauðsynlega að njóta, er risið af grunni. Að vinna aS því í orði og verki aS þessi hugsjón geti orSið aS veruleika, sem allra fyrst, er tilgangur og markmiS Styrktarfélags Vangefinna. Jafnframt því, sem: félagið, eftir því sem möguleikar eru fyrir hendi á h\erjum tíma, vill aðstoða þá, sem hér eíga hlut að máli, hyggst það og verja kröítum sínum til fjársöfn- unar ár hvert, til styrktar möefnimi; og heitir á alla landsmenn til samstarfs og samhjáipar. Fclagið hefur á þessu ári efnt til happdrættis, og erut þegar umboðsmenn fengnir víða um landið, er sjá unx sölu happdrættismiðanna. Er sala happdrættismiðanna þegar fyrir nokkru hafin. Enn fremur hefur félagið: látið gera minningaspjöld, sem einnig er hægt aS fá, keypt hjá umboðsmönnum hajjpdrættisins. Merkjasölu hefur félagiS og haft meS höndum, i Reykjavík og út um land, og mun gera eftirleiðis. Hefur sú reynsla orð- iS félaginu hagstæS. Yfirleitt virSist starfsemi félagsins- hafa mætt velvild og skilningi landsmanna, og margir þegar sýnt fórnfýsi í störfum. FélagiS hefur opnað skrifstofu í Tjarnargötu 10 C, Reykjavík, sem veitir all- ar mögulegar upplýsingar um félagiS, svo og aSra fyr- irgreiðslu. Á skrifstofu félagsins eru happdrættismiðar til sölu, svo og minningaspjöld, sem einnig má fá keypt á eftirtöldum stöSum í Reykjavík: Blaða- og sælgætis- verzlun, Laugaveg 8, Bókaverzlun Braga Brynjólfsson- ar, Hafnarstræti 22, og hjá Birni Stefánssyni, Kvist- haga 9. Góðir landsmenn. MuniS eftir Styrktarfélagi Van- gefinná. Gerizt sem flestir meðlimir félagsins. Ársgjald- ið er kr. 50.00. Ævifélagsgjald er kr. 500.00. Minnumst þess að andvirði hvers selds happdrættismiða, hver minningagjöf um látna vini og ástvini, andvirði hvers merkis, sem keypt er, er skerfur IagSur í byggingarsjóð" félagsins, framlag til styrktar hinum vangefnu, á einrt og annan hátt. Minnumst öll, að það sem vér á oss leggjum, til stuðníngs þessu góða og nauðsynlega mál- efni, er hjálp þeim til handa, sem vér megum nefna meðal hinna minnstu og mest þurfandi bræðra vorra og systra. Fjáröflunarnefndin. BERJASPRETTAN Utlit er fyrir allgóða berjasprettu í sumar og mun þess ekki langt að bíða að berjafólk fari á stjá. Er þá ráð fyrir húsmæður að fletta upp í matreiðslubókum til að afla sér sem beztra upp- lýsinga um meðferð berjanna. En áður en haldiS er af stað í berjamó, ættu menn ekki að gleyma því, að fá leyfi til berjatínslu.

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.