Alþýðublaðið - 24.08.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 24.08.1921, Blaðsíða 1
Q-eHÖ út sl! ^ULþýOuflolsknLiim. 1921 Miðvikudagian 24. ágúst. 193 tölubl. €rlení sísaskeyth Khöfn, 20. ágúst. Bjálpin til Rússa. Símað er frá Riga að samaing- ur um framhald á hjálp frá Atne- ríku til Rússa sé undirskrifaður. Meiri ner til Upp-Sehlesín. Símað er frá París, að 2 her- svéitir Frakka, Breta og ítala séu farnar af stað til Schlesíu. (Jtmnar Knuðsen. Frá Kristjaníu ér símað, að Gunnar Knudsen hafi dregið sig út úr pólitík. €fri-SchIesía., Síðustu mánuðina hefir fátt vakið aðra eins eftirtekt í hsim- Ínum eins og deilan um Efri- Schlesíu. Það var ákveðið í Versaiiles- friðarsamningunum, að i þessu héraði skyldi fara fram atkvæða- greiðsla meðal íbúanna um það, hvort þeir vildu heldur tilheyra Þýzkalandi eða Póliandi. Var mik- ill undirbúningur og spennandi undir þessa atkvæðagreiðslu, því enda þótt héraðið sé ekki stórt, er það auðugt mjög að kolum og málmum — eitt af mestu iðnaðar- héruðunum f öllu Þýzkalandi, og þótti Pólverjum því mikið undir því komið að ná svo feitum bita i sinn hlut. En Þjóðverjar, sem skyldaðir höfðu verið til þess, að grelða bandamðnnum óheyrilega háar hernaðarskaðabætur, vildu eðlilega umfram alt halda í þetta hérað, sem vitanlega er þeim líís- nauðsyn eins og á stendur, til þess að geta risið undir kröfum banda manna En pólitík sigurvegaranna hefir verið merkileg að því leyti, að þeir hafa gert nýjar og nýjar fjarstæöar kröfur til Þjöðverja, ea jafnframt af alefli reynt að svifta þá getunni til þess að fullnægja þeim. Fyrst núna á þessum allra seinustu mánuðum virðist nokkurt hik vera að koma á suma í banda- mannaliðinu, með tilliti til þess- arar framkomu gagnvart Þýzka- landi. Aðrir eru stálharðir í ráns- pólitíkinni og ekki gott að vita hve lengi vináttan helst með bandamönnum úr þessu. 20. marz i vetur fór atkvæða- greiðslan fram. Samtals greiddu 716,400 atkvæði með því að til- heyra Þýzkalandi, 471,000 með Póllandi. En meirihlutinn var ekki alstaðar í landinu jafn ákveðinn. Allra siðst og austast í Pless og Rybnik höfðu Pólverjar meirihluta, um 7o°/o atkvæða, i nokkrum öðrum stöðum vár mjög líkt um atkvæðamagnið. Höfðu Pólverjar þar stuðning sinn í sveitahéruðum, en Þjóðverjar í borgunum. Annars var í langmestum hluta Iandsins eindreginn þýzkur meirihluti. I í Þýzkalandi var óhemju fögn- uður yfir úrslitunum, enda bjugg- ust nú allir við því, að heildar- úrslit atkvæðagreiðslunmir fengju að ráða. En fljótt mátti sjá að Pólverjar yrðu tregir til að sætta sig við slíkt. Þeir vildu óvægir fá austurhéruðin, Pless og Rybnik, og jatnvel fleiri. En á þeim héruð um valt mjög mikið fyrir þá sök, að þau eru einna auðugust að kolum og málmum. En íleiri raddir en pólskar komu fram með þessar, kröfur, einkum þó og sérstaklega i Frakklandi. Pólverjar biðu þá ekki boðanna, en héldu með her manns inn í Efri Schlesiu. Var fyrir honum maður að nafni Korfanty. Þvf var neitað að pólska stjórnin ætti nokkurn þátt í þessu tiltæki, en tæpast mun því alment hafa verið trúað. Það hefir jafnvel verið aloianna mál að Frakkar hafi staðið á bak við þetta gerræðis- fulia framferði Korfantys. Að minsta kosti gerðu þeir ekkert að marki til þess að koma £ veg Brunatryggingar á innbúi og vörum hvergl ódýrarl en hjá A. V. Tulinius vátrygglngaskrlfstofu Elmsklpafélagshúslnu, -a 2. hæð. fyrír að innrásarherinn pólski legði undir sig suðausturhéruðin. Þessir viðburðir gerðust fyrrihluta maímánaðar. Þegar Þjóðverjar sáu að hverju fór, og hvernig Bandamenn sner- ust við þessu, höfðu þeir ekki önnur úrræði en að safna liði sjálfir til þess að verja Þjóðverja í Efri- Schlesíu fyrir yfirgangi Pólverja. Strax eftir 20. maí lenti i vopna- viðskiftum milli þýzka og pólska hersins og var ekki annað sýni- legt, en að upp myndi gjósa hin geigvænlegasta borgarastyrjöld í þrætu)andinu, En þá settu Frakkar Þjóðverj- um stólinn fyrir dyrnar og hótuðu að fara með her manns inn í Þýzkaland ef þýzku hersveitunum i EfriSchlesíu yrði ekki tvistrað. Var Þjóðverjum nauðugur einn kostur að hlýða, en það yarð þó að samkomulagi að báðir máls- partar, Pólverjar og Þjóðverjar, skyldú verða á brott úr landinu með her sinn, og. Bandamenn skyldu auka þar herlið sitt í þvi skyni að halda uppi friðnum, en síðar ákveða ura framtíð landsins. Nú hefir yfirráð Bandamanna komið saman í París nýlega, til þess að taka ákvörðún um Efri- Schlesiu. Þar fór eins og margir bjuggust við, að Bandamenn klofnuðu út af málinu. Englend- ingar og ítaiir vildu láta héraðið alt tilheyra Þýzkalandi og láta heildanírslit atkvæðagreiðslunnar þanaig ráða. Frakkar tóku því

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.