Dagblaðið Vísir - DV - 15.07.1994, Blaðsíða 14

Dagblaðið Vísir - DV - 15.07.1994, Blaðsíða 14
14 FÖSTUDAGUR 15. JÚLÍ 1994 Frjálst,óháö dagblaö Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Stjórnarformaöur og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON Ritstjórar: JONAS KRISTJÁNSSON og ELllERT B. SCHRAM Aðstoðarritstjóri: ELlAS SNÆLAND JÓNSSON Fréttastjórar: JÓNAS HARALDSSON og GUÐMUNDUR MAGNÚSSON Auglýsingastjórar: PALL STEFANSSON og INGÓLFUR P. STEINSSON Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLTI 11, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14, 105 RVlK. SlMI (91)63 27 00 FAX: Auglýsingar: (91 )63 27 27 - aðrar deildir: (91 )63 29 99 GRÆN NÚMER: Auglýsingar: 99-6272 Askrift: 99-6270 AKUREYRI: STRANDG. 25. SlMI: (96)25013. BLAÐAM.: (96)26613. FAX: (96)11605 Setning, umbrot, mynda- og plötugerð: PRENTSMIÐJA FRJÁLSRAR FJÖLMIÐLUNAR HF„ ÞVERHOLTI 11 Prentun: ÁRVAKUR HF. - Askriftarverð á mánuði 1400 kr. m/vsk. Verð í lausasölu virka daga 140 kr. m/vsk. - Helgarblað 180 kr. m/vsk. Dávaldurinn Alþjóðastjórnmál eru öðrum þræði einkennilegur samkvæmisleikur. Þegar Kim n Sung, einvaldur í Norð- ur-Kóreu, félTfrá í vikunni sendi forseti Bandaríkjanna, stærsta lýðræðisríkis heims, syni hans og arftaka, Kitn Jong n, samúðarkveðjur. Áreiðanlega hefði mörgum þótt nær að skjóta upp flugeldum. Kim n Sung var enginn venjulegur einvaldur. í hálfa öld var hann dávaldur heillar þjóðar sem telur tuttugu og tvær milljónir manna. í hálfa öld var nafn hans aldr- ei nefnt í ríki hans nema við væri bætt „hinn mikh, elsk- aði og virti leiðtogi". Vald hans var algjört. Þegar andlát hins áttatíu og tveggja ára gamla stjórn- anda alræðisríkisins varð kunnugt þyrptist fólk út á göt- ur og torg í höfuðborginni Pyongyang. Sagt er að konur og börn hafi grátið en karlmenn borið harm sinn í hljóði. Sefjunarmáttur dávaldsins náði yfir landamæri lífs og dauða. í landi Kim II Sung eru fimmtíu þúsund líkneski, sum stærri en Sigurboginn í París. Þau eru stöðug áminning um Sólkonung 20. aldar. Frá blautu barnsbeini hefur þegnunum verið kennt að virða hann og hlýða honum. Hinir örfáu sem undan því hafa vikist, einhverjir tugir þúsunda manna að mati Amnesty International, eru í þrælabúðum stjórnarinnar. í höfuðborg Norður-Kóreu og á nokkrum öðrum stöð- um í ríkinu hefur verið komið fyrir gríðarmiklum leik- tjöldum, himneskum torgum og trjágörðum, skýjakljúf- um og stjórnsýslusetrum og risastórum alþýðublokkum. Víðast annars staðar blasir við fátækt og eymd vanþró- aðrar þjóðar. Leiktjöldin eru sá þáttur sefjunarinnar sem snýr ekki síður út á við en inn. Þau eru sýningarnar og slóðirnar sem nytsamir sakleysingjar frá útlöndum, einkum blaða- menn og stjórnmálamenn frá Vesturlöndum, eru leiddir um til að meðtaka dýrðina og missa sjónar af raunveru- leikanum. Sósíahsminn í Norður-Kóreu hefur verið kaUaður heiladauði heiUar þjóðar. Hann er eitthvert kynlegasta fyrirbæri múgsefjunar sem þekkist á þessari öld sem þó hefur upplifað kommúnismann í Rússlandi og nasismann í Þýskalandi. Harmur og grátur í Pyongyang er ekki uppgerð heldur fullkomnun hins vísindalega marxisma. Svo öfugsnúin er þessi veröld að naumast var alræðis- herrann lagstur á banabeðið en ráðamenn lýðræðisþjóð- anna sögðu hver við annan: „Gat hann ekki beðið!" Kim n Sungs var þá vænst til fyrsta leiðtogafundar kóresku ríkjanna frá lokum styrjaldarinnar. Umræðuefnið var nýjasta leikfang gamla mannsins: kjarnorkusprengja. Menn vonuðu að vitinu yrði komið fyrir leiðtoga Norð- ur-Kóreu og framleiðsla gereyðingarvopnsins stöðvuð. Það var skynsamlegt að reyna það. Og þeirri viðleitni þarf að halda áfram. Nógu margir brjálaðir menn eru að bræða plútoníum þótt leiðtogi Norður-Kóreu bætist ekki í hópinn. Sonur sólarinnar virðist hafa erft ríki fóðurins, þótt það sé ekki nákvæmlega eftir uppskrift hinnar sögulegu efnishyggju Marx og Leníns. King Jong n þykir maður dulúðugur og enginn veit í rauninni hvers vænta má af honum. Spurningarnar, sem brenna á vörum umheims- ins, eru: Tekst honum að halda þjóð sinni áfram í fjötrum dáleiðslunnar? Hvenær lýkur dásvefni tuttugu og tveggja miUjóna manna? Guðmundur Magnússon „Kim II Sung var Noröur-Kórea, eftir hans dag verður ekkert sem fyrr." - Leiötoginn mikli kominn undir kristallshjúp í sinni hinstu förfrá syrgjandi þjóö. Simamynd Reuter Kim kemur í Kims stað Aö minnsta kosti þriðjungur allra íbúa Kóreu, Norður- og Suð- ur-, ber eftirnafnið Kim, svo ætla mætti að ekki sæi högg á vatni þótt fækkaði um einn af þeim millj- ónum af samanlögðum íbúafjölda 70 milljóna með' þessu nafni. En dauði Kim II Sungs er meiri héraðs- brestur en ætla mætti. Með honum líður heilt sögutímabil undir lok. Kim II Sung átti upphafið að Kóreu- styrjöldinni 1950, sem er enn ekki formlega lokið og er annað af tveimur stórmálum sem enn eru óafgreiddar, leifar síðari heims- styrjaldarinnar. Hitt er formlegt stríðsástand sem enn ríkir milli Sovétríkjanna (eða arftaka þeirra) og Japans vegna Kúrileyja. Kim II Sung var Norður- Kórea, eftir hans dag verður ekkert sem fyrr. - For- seti Suður-Kóreu heitir líka Kim. Syngmann Rhee Menn sjá gjarnan Kóreu í ljósi árásar heimskommúnismans á allt vestrænt vegna þess sem gerðist 1950. Þá var staðan sú, eftir alda- langa áþján undir japanskri stjórn, að Rússar höfðu með samkomulag- inu í Jalta 1945 hertekiö norður- hlutann en Bandaríkjamenn suð- urhlutann, sunnan 38. breiddar- baugs, og átti þetta að vera bráða- birgðafyrirkomulag. Eins og annars staðar á þeim tíma var komið upp járntjaldi og alger- um aðskilnaði; kommúnismi ann- ars vegar, hinn „frjálsi heimur" hins vegar. Bandaríkjamenn voru uppteknir af endurreisn Japans á þessum árum og skeyttu ekki meira um Suður-Kóreu og lepp sinn Syng- mann Rhee en svo að ástæða þótti til að draga í efa að þeir mundu verja landiö. í trausti þess reyndi Kjallarinn Gunnar Eyþórsson blaðamaður raunverulegi þjóðaróvinur Kóreu- manna, hvaða fornafni öðru en Kim sem þeir nefnast. Japan er undirrót alls ills í Kóreuríkjunum báðum, en ekki Sovétríkin sálugu, Bandaríkin né heldur Kína. - í því ljósi ber að Uta á það sem gerst hefur að undanförnu. Kjarnavopn, raunveruleg eða ímynduð, í Norður-Kóreu eru ætl- uð Japan að þjóðernishugsunar- hætti landsfólksins, ekki banda- ríska herhðinu. Þjóðaróvinur Suð- ur-Kóreumanna er líka Japan, ekki norðurhlutinn eða Kína. Þannig hafa málin staðið í kyrr- stöðu allt frá vopnahléinu í Pan- munjon 1953, sem var í raun mesti hernaðarósigur Bandaríkjanna fyrir Víetnamstríðið og hefur mót- að alla afstöðu Vesturlandamanna hingað til. - Með dauða Kim II „Kjarnavopn, raunveruleg eða ímynd- uð, í Norður-Kóreu eru ætluð Japan að þjóðernishugsunarhætti landsfólks- ins, ekki bandaríska herliðinu." fyrrgreindur Kim að sameina alla Kóreu undir sinni stjórn og á þeirri tilraun, beint í framhaldi af bylt- ingu Maós í Kína, hefur kalda stríð- ið nærst og þrifist á þessum slóðum allt fram á þennan dag. Japan Af öllu þessu er mikil saga sem Vesturlandamenn hafa reynt að gera að sinni með hliðstæðum við Austur- og Vestur-Evrópu. En á bak við liggur að Japan er hinn Sungs verða þáttaskil. Ef menn láta stríðsæsingar ekki villa sér sýn blasir það við að með þessum Kim er Norður-Kórea brátt úr sógunni ásamt öðrum leifum kalda stríösins, hvaða fornafn sem sá Kim ber sem við tekur. Nú er að bíða og sjá hversu langan tíma það tekur Norður-Kóreu að sam- lagast samfélagi þjóðanna. Gunnar Eyþórsson Skoðanir annarra Vítahringur ríkisúf gjalda „Meira en tíunda hver króna sem ríkissjóður fær í skatttekjur af almenningi og fyrirtækjum fer í vaxtakostnað af lánum ríkisins. Þetta samsvarar því að hver fjögurra manna fjölskylda greiöi hölega 170 þúsund krónur til ríkisins á þessu ári vegna vaxta... Þegar þessar tölur eru hafðar í huga og hversu stór hluti ríkisútgjaldanna er í raun sjálfvirk- ur þarf ekki að koma á óvart þótt ekki takist betur til í ríkisfjármálunum. Út úr þessum vítahring verður ekki komist fyrr en sjálfvirknin er rofin." Úr forystugrein Viðskiptabl. 13. júlí. Bjartsýni og bölsýni á víxl „Forsætisráðherra og aðrir stjórnarhðar hafa bent á að viðskiptajöfnuður sé nú jákvæður. Það er jákvætt, en þó er ekki allt sem sýnist í þessum efn- um... Það er skylda stjórnmálamanna að segja þjóð- inni satt um efnahagsástandið og draga ályktanir af marktölum sérfræðinga, sem byggðar eru á raun- sæi. Bjartsýni og bölsýni á víxl, sem hentar flokks- hagsmunum hverju sinni, er ekki boðleg. Veröldin er ekki í svarthvítu, og efnahagsmáhn eru það ekki heldur." ÍJr forystugrein Tímans 13. júlí. Lögmál tekna og útgjalda „Viðreisnarárin leystu haftaárin af hólmi. í kjöl- farið sáust menn ekki fyrir og hin fengsælu heild- salaár runnu upp þegar næstum því allar innfluttar vörur seldust jafnóðum og þær komu í búð- ir... Segja má, aö þegar meiri jöfnuður komst á pen- ingamál og vöruskipti og lán urðu vísitölutengd, komust landsmenn meira niður á jörðina. Samt hef- ur það tekið furðulega langan tíma fyrir íslendinga að átta sig á einföldustu lögmálum tekna og gjalda." Úr forystugrein Alþ.bl. 13. júlí.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.