Dagblaðið Vísir - DV - 25.04.1995, Blaðsíða 14

Dagblaðið Vísir - DV - 25.04.1995, Blaðsíða 14
14 ÞRIÐJUDAGUR 25. APRÍL 1995 Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF. Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON Ritstjórar: JÖNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM Aðstoðarritstjóri: ELlAS SNÆLAND JÖNSSON Fréttastjórar: JONAS HARALDSSON og GUÐMUNDUR MAGNÚSSON Auglýsingastjóri: PALL STEFÁNSSON Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar: ÞVERHOLTI 11, blaðaafgreiðsla, áskrift: ÞVERHOLTI 14, 105 RVlK. SlMI (91)563 2700 FAX: Auglýsingar: (91 )563 2727 - aðrar deildir: (91 )563 2999 GRÆN NÚMER: Auglýsingar: 99-6272 Askrift: 99-6270 AKUREYRI: STRANDG. 25. SlMI: (96)25013. BLAÐAM.: (96)26613. FAX: (96)11605 Setning, umbrot, mynda- og plötugerð: ISAFOLDARPRENTSMIÐJA HF. Prentun: ÁRVAKUR HF. - Áskriftarverð á mánuði 1550 kr. m/vsk. Verð í lausasölu virka daga 150 kr. m/vsk. - Helgarblað 200 kr. m/vsk. Kapteinninn var fiskifæla Alþýðuflokkurinn fékk tiltölulega fáa þorska í veiði- keppni flokkanna að þessu sinni. Þyngst vegur á metun- um, að formaðurinn hagaði málum á þann veg, að unnt var að kljúfa flokkinn. Samkvæmt kenningu sama for- manns á að skipta um kapteina á bátum, sem ekki fiska. Á síðasta kjörtímabili fékk Alþýðuflokkurinn á sig réttmætt spillingarorð. Það lýsti sér einkum í óeðlilega eindreginni áherzlu á að útvega fiokksmönnum gögn og gæði af almannafé. Þessi ímynd flokksins olli þvi, að klofningsframboð Þjóðvaka fékk töluverðan stuðning. Þegar varaformaður flokksins varð að segja af sér ráðherraembætti, fylgdi því alls engin iðrun. Þvert á móti var hann staffírugur og sagði vonda flokksbræður og fjölmiðla hafa búið til fár, sem ylli flokknum óþægind- um og kallaði á fórn, þótt málsefni væru engin. Þótt varaformaðurinn væri að mestu leyti hafður í felum i kosningabaráttunni, hefur flokkurinn enga til- raun gert til að gera upp spillta fortíð sína á kjörtímabil- inu. Flokkurinn gekk óhreinsaður og illa lyktandi til kosninga, þannig að enn er feimnismál að vera krati. í kosningabaráttunni hafði flokkurinn þá sérstöðu, að vera í andstöðu við sínar eigin gerðir í ríkisstjórnum. Eftir langvinna valdaaðstöðu sína bauð flokkurinn upp á aukna Evrópuaðild og jöfnun kosningaréttar, fráhvarf frá kvótum í sjávarútvegi og ríkisrekstri landbúnaðar. Tæpast getur talizt traustvekjandi að byggja kosninga- baráttu á loforðum um að breyta og bæta á nokkrum sviðum án þess að hafa getað notað langvinna stjórnar- setu til að þoka málum áleiðis á sömu sviðum. Slík þver- sögn gefur kosningabaráttu óraunverulegan svip. Hins vegar er rangt, að þessi mál hafi verið fiokknum fjötur um fót. Þau fara saman við skoðanir fjölmenns njinnihluta þjóðarinnar. Til dæmis vilja fjórir af hverjum tíu reyna aukna aðild að Evrópu og sama hlutfall vill umtalsverða minnkun á ríkisrekstri landbúnaðar. Stjórnmálaflokkur, sem hefur aðeins 10-20% fylgi, getur leyft sér að styðja minniMuteskoðanir, sem hafa 40% fylgi kjósenda. Ef allir aðrir flokkar eru að fiska í meirihlutanum, eiga að vera miklir möguleikar fyrir lít- inn flokk að afla sér fylgis á bilinu frá 10-20% í 40%. Það er rangt hjá fallkandidat fiokksins á Austfjörðum, að sérmál Alþýðuflokksins sem slík hafi verið honum fjötur um fót. Fremur má telja, að kjósendur hafi af fyrri reynslu ekki treyst flokknum í þessum málum og talið ekki henta langvinnum valdhafa að lofa öllu fögru. Þannig ber flokkurinn ímynd óvenjulega mikillar spill- ingar og óvenjulega mikils misræmis milli orðs og borðs. Við þetta bætist, að fráfarandi ráðherrar flokksins, að Rannveigu Guðmundsdóttur undanskilinni, eru í hópi þeirra stjórnmálamanna, sem hðugastan hafa talanda. Þannig er enn ein ímynd flokksins af ráðherrum, sem geta blaðrað endalaust og eru aUMtnbúnir til burtreiða, en geta ekki látið verkin tala; af ráðherrum, sem fram- leiða mikinn hávaða og skrautiegt fjaðrafok, en hafa reynzt litlu hafa breytt, þegar moldviðrinu hnnir. Formaður fiokksins ber að sjálfsögðu ábyrgð á þessum ímyndum, sem samanlagt valda því, að flokkurinn er tæpast talinn marktækur. Formaðurinn hefur haft mik- inn tima til að móta flokkinn eftir sínu höfði. Þar á ofan ber hann hálfa ábyrgð á klofningi flokksins í vetur. Svo vel vill til, að þessi sami formaður hefur fyrir löngu sjálfur upplýst, hvaða gera eigi við kapteina, sem ekki fiska. Nú þarf útgerðin að meta stöðu fiskifælunnar. Jónas Kristjánsson M h iilPJii6S yji I hinu lögbundna veröi fyrir vindorkuna felst reyndar dálítill orkuskattur - aðrir orkugjafar eru ódýrari, enn sem komiö er. Heilög kýr, mögur kýr Samkeppnisstaða fyrirtækja er nær alheöög kýr í umræöunni. Hún á aö hafa algjöran forgang, segja menn, og þá mun aUt annað yður veitast: hagvöxtur, atvinna, velmegun. Vissulega er samkeppnisstaöa þessi eitt af því sem menn ekki komast undan að taka tillit til í þjóðabúskap. En skilyrðislaus of- dýrkun þessarar helgu kýr er óðum að breytast í hrollvekju á borð við þær mögru kýr í draumi Faraós sem koma eftir árin sjö og éta upp allan þann foröa sem áður var safn- að. Hin grimma barátta fyrir sam- keppnisstöðu er nefnilega samofin hrikalegri skammsýni: hún reikn- ar sín dæmi til næsta hluthafafund- ar og þarnæsta en sér ekki og vill ekki sjá lengra. Ráöstef nan sem brást í Berlín var haldin ráðstefna SÞ um andrúmsloft jarðar. Hún varð að sjálfsögðu árangurslítil: tals- mönnum þeirra sem framleiða olíu og bíla tókst að eyðileggja flest sem menn vildu samþykkja um skuld- bindandi ráðstafanir til að koma í veg fyrir stórslys í umhverfinu. Gróðafrekjan (m.ö.o. arðsemiskr- öfur til fyrirtækja) hefur enn sitt fram um að bílar og raforkuver, sem brenna eldsneyti, megi sem fyrr spúa upp þeim ómældu skað- ræðisgufum sem munu svo sannar- lega ofhita jörðina. Þjóðyerjar, sem hýstu ráðstefh- una, hafa sjálfir í ýmsu reynt að sýna nokkra forsjálni í þessum efn- um. Til dæmis komu stjórnvöld þar á lögum árið 1991 sem ýta undir þá aöila sem reyna að framleiða umhverfisvæna orku með aðstoð vatns og vinda. Lögin skuldbinda stóru orkuframleiöendurna, sem eiga raforkudreifmgarnetin, til að taka við orku, t.d. frá vindmyllum, á föstu verði og það í hærri kantin- um: 17,3 pfenniga fyrir kílóvatt- Kjallarinn Arni Bergmann rithöfundur arskrána sín megin sem og öll lög- mál Evrópusambandsins. í hinu lögbundna verði fyrir vindorkuna felst reyndar dáUtill orkuskattur - aðrir orkugjafar eru ódýrari, enn sem komið er. En í fyrsta lagi er hér um smávægilegan aukakostnað að ræða -145 milljón- ir marka á ári af 100 milljarða veltu í sölu rafmagns. í öðru lagi er hér um pólitíska ráðstöfun að ræða sem ýtir undir tæknilegar framfar- ir sem hafa verið að gera þá sömu vindorku ódýrari og ódýrari. í þriðja lagi er í fyrrgreindum lögum fólgin sú framsým' sem veit að mannfólkið verður að stefna á orkugjafa sem endurnýja sig, fram- sýni sem olíu- og kolabrennendur dagsins í dag vilja ekki þekkja. Þeirra framsýni er annars eðlis. Það kemur nefnilega fram í þessu „Hin grimma barátta fyrir samkeppn- isstöðu er nefnilega samofin hrikalegri skammsýni: hún reiknar sín dæmi til næsta hluthafafundar og þarnæsta en sér ekki og viil ekki sjá lengra". stundina. (Neytendur borga svo 19,2 pf. fyrir kvtst.). Þetta frum- kvæði hefur hleypt nokkru fjöri í fjárfestingar í vindorku sem er öll- um skaðlaus og því fagnaðarefni. Hamast gegn framsýni En viti menn: einmitt dagana sem þingað var um andrúmsloftið í Berlín gerðu þýskir orkuhringar harða hríð að þessari hoOu orku. Þeir þykjast hafa komist að því, að lögbundið fastaverð fyrir sólar- og vindorku sé ólögleg niðurgreiðsla, tilræði við heilbrigð arðsemissjón- armið og náttúrlega hina heilögu semkeppnisstöðu orkufyrirtækj- anna. Gott ef þeir telja ekki síjórn- máli að orkusalarnir stóru hafa kannski ekki miklar áhyggjur af þeirri litlu endurnýjanlegu orku sem Þýskaland framleiðir í dag. Þeir eru hræddir við framtíðina - þeir óttast að vindorkan hreina fari að höggva skörð í þeirra markaðs- hlutdeild! Kannski gætu „sjálfbær- ir" orkugjafar gefið Þjóðverjum svosem 15-20% af raforkuþörf þeirra eftir svosem 30 ár! Það mælir allt með því. Nema samkeppnisstaðan og arðsemis- krafan á líðandi stund. Þar stendur hnífurinn í vorri kú. > Árni Bergmann Skoðaiúr annarra Meiri möguleikar „i stjórnarsáttmálanum lýsa srjórnarflokkarnir því markmiði að ná jafnvægi í ríkisfjármálum á kjör- tímabilinu. Það var einnig yfirlýst markmið fyrrver- andi ríkisstjórnar, þegar hún tók við völdum vorið 1991. Það tókst ekki. Möguleikar nýrrar ríkisstjórnar að ná þessu markmiði eru meiri vegna batnandi skilyrða í efnahagsmálum. Sérstaka athygli vekur, að ríkisstjórnin hyggst taka upp viðræður við sveit- arfélögin um „alvarlegan hallarekstur þeirra ogleið- ir tíl að bregðast við þeim vanda."" Leiöari Mbl. 23. apríl. Prófsteinn ríkisstjórnarinnar „Prófsteinninn á þessa ríkisstjórn, og þar með á það hvort eitthvað var að marka málflutning Fram- sóknarflokksins á síðasta kjörtímabih, er hvort tek- ist verður á við yfirvofandi vaxtahækkun í þjóðfélag- inu. Það hlýtur einfaldlega aö verða fyrsta verk srjórnarinnar að grípa í vaxtataumana og reyna að beina vaxtaskriðunni í viðunandi farveg. Sporin hræða, það má ekki endurtaka mistök Viðeyjar- srjórnarinnar frá því í upphafi síðasta kjörtímabÚs." Leiðari Tímans 22. apríl. Atkvæðum kastað „En hvernig stóð á því að Arni vann ekki þriðja sætið 1987? Gat hann ekki sýnt sama manndóminn og ég að vinna þetta sæti? Ekki var við mig að sak- ast þótt Þorsteinn Pálsson henti Alberti Guðmunds- syni út og þar með hundruðum atkvæða frá flokkn- um. Hvernig stóð á því að Árni studdi Þorstein í þeim óskaplegu mistökum? Ekki voru þau vinnu- brögö borin undir mig, enda ekki studd af mér. Það má því segja að það hafi komið vel á vondan að sitja í þriðja sætinu við þær aðstæður." Eggert Haukdal í Mbl. 22. apríl.

x

Dagblaðið Vísir - DV

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblaðið Vísir - DV
https://timarit.is/publication/255

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.