Þjóðviljinn - 02.07.1937, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 02.07.1937, Blaðsíða 2
Föstudagurinn 2. júlí 1937. ÞJOÐVILJINN Heimssýningin i París. Franska afturhaldið gerði alt sem það gat tii að tefja Ojv hindra imdirbúniiig hennar. Frá öilum löndum heims hefir fólk streymt á heimssýninguna í París í sumar. Slíkar sýningar vekja altaf mikla athygli. En að ýmsu leyti stendur sérstaklega á með Parísarsýninguna í ár. Undirbúningur hennar varð að stórpólitísku máli. And- stæðingar stjórnar Leon Blums, frönsku afturhaldsflokkarnir og auðjötnarnir, gerðu alt sem þeir gátu til að tefja og hindra undirbúning sýningarinnar, í þeim til" gangi að skaða stjórnina. Það var því stór sigur fyrir stjórnAlþýðufylkingarinnar, að það tókst að opna sýninguna því sem næst á tilsettum tima. Fer hér á eftir lýsing erlends blaðamanns á sýningunni. Heimssýningin í París. — Til vinstri sést sýningavhöll Þýskalands, til hcegri er Sovéthöllin. Þegar komið er inn á sýning- arsvæðið gegnu,m, Frocadero- hliðið og gengið niður .hin breiðn þrep, blasa yi auganu litir og fánar allra helstu landa heims- ins. Og til hliðar í þessari fögru hringsjá rísa sýningarhallir Sovét-lýðveldanna og Þýskalands hvor gegnt annari. — Annars- vegar Sovét-höllin með himin- gnæft líneski iðnaðarverka- mannsins og samyrkjukonunnar. sem tákn um frelsun mann- kynsins og jafnrétti kynjanna. — Hinsyegar sýningarhöll Þýskalands, krýnd ríkiserhinum þýska, ránfuglinum, sem orðinn var að tákni kúgunar og ofbeld- is, jafnvel áður en klær hans voru skrýddar aierki hakakross- ins. Til hægri og vinstri vió þessar hallir rísa svo byggingar Jugoslavíu, Hollands, spænska lýðveldisins, Danmerkur, Aust- urríkis og Egyptalands í lækk- andi reisn. Hinsvegar Signu standa sýningarhús Bretlands, Belgíu, Sviss og ltalíu„ sem virð- ast lítil og lágvaxin í nálægð Eiffelturnsins, sem teygir sig þar út í ómælið. Þessi hringsýn er fyrst mæt- ir auganu gefur okkur líka skilning á markmiði þessarar sýningar. Og hvernig var það? Áður en við fóru,m gegnum Trocadéro-hliðið, komum við þá ekki að friðarturninum, þar sem eftirfarandi áletru,n er skráð á mörgum tungumálumi: »A1- þjóðasamvinna fyrir friðinn« — Jú, sannarlega komu,n> við þar. Og þessi sýning á framar öllu öðru að bregða upp fyrir okkur íriðsamlegri samvinnu allra þjóða fyrir framföruim. mann- kynsins. Erlendu, sýningardeildirnar eru þó engan veginn alt sem þarna er aó sjá, Á hægri bakka Signu er uppfyndingahöllin, og stórt safn fyrir nútímalist, hin- um megin er sýningardeild flutningatækja, handiðju- mið- stöðin, menningar- og uppeldis- höllin og sýningarhús ýmsra franskra héraða og nýlendna. Á Signubökkum stendur hin fagra sýningarhöll franska verklýðssambandsins, með lang- veggina skreytta kalkmyndum og hinni stoltu, áletran: Frióur, hagsæld og frelsi! — stórvaxin hersýning mannlegs erfiðis! Maðuj* skyldí ekki láta fælast af gálgakrossinum á þýsku tujn- byggingunni eða hinum »þeys- andi riddara« framan við ítölsku, sýningarhöllina — þessu tvennu, sem sérstaklega á að túlka anda fasismans. — Þegar gengið er, gegnum sýningarhallir þessara ríkja á ekki hugurinn fyrst og fremst að beinast að stjórnar- völdu,numi, heldur til þjóðanna, fólksins sjálfs, sem skapað hefir þessa sýningar-muni. Hyersu fátæklegar og íítil- sigldar ertl ekki þessar fasist- isku ofbeldisstjórnir, einmitt þar sem þær reyna að túlka sín eigin markmið og stefnu, hversu innantómar og litlausar »heið- u,rshallirnar«, myndlistin kyrk- ingsleg cg'eftirgerð. — Hversu, tóm og köld er ekki þessi bygg- ingarlist . . . Og þó, ef betur er aðgætt, á bak við þetta ytra borð, uppgötvum við fólk með gáfur og hæfileika, sem fa,sism^ anum ekki tókst að kæfa. Vefn- aðar- og glervörurnar ítölsku, verkfæri og Ijósfræðitæki Þýska- lands, sem fylla hvern sýningar- gest aðdáun — eiga ekkert skylt við fasismann — þær eru, til þrátt fyrir hann,. Manni verður undarlega inn- anbrjosts, þegar maðuir fer ujn hinar ýmsu nýlendudeildir. Þær eru í sýningarhöllum allra ný- lenduríkjanna valdar og skipu- lagðar með meiri eða minni smekkvísi. Þó skarar nýlendu- deild »hins rómverska heims- veldis« fram úr öllum öðrum í onærgætni og hrottaskap. Það er eins og hver sýningarhlutUir þar sé ataður blóði ótalinna kyn- slóða blökkumanna —og í vitund þess er ekki hægt að gleðjast yf- ir þessum fögru mu,num,. Og þó er þett sýning á auðæfum þess- arar veraldar, auðæfum, sem sósíaliisminn er kallaður til að leysa úr ánauð og gefa mann- kyninu til óskiptra afnota. I sýningarhöll sovétanna — öðlumst við nýfct viðhorf, nýja lausn á þessu þráLáta umhugs- unarefni um manninn og vinn- una — framleiðslu, eign og af- not hlutanna. Þar er líka lang- mest aösókn. Aftur og aftur verður að loka sýningarhöll,inni um stimdarsakir, og þó er kvart- að yfir því að ekki vinnist rúm né tími til nógui grandgæfilegrar skoðunar á sýningarmunu.m, vegna þess að aðsóknin og þrengslin séu, svo mikil. Þó er sýningarhöll Sovétanna ekki eins skrautleg og glæst og t. d. sú belgiska, hún hefir ekki jafn viðhafnarmikið flatþak og sú þýska. — Hún hefir yfirleitt ekkert, sem sérstaklega er gert til þess að »draga að«, þar er ekkert gimsteinasafn, ekkert skemtilegt og viðfeldið kaffihús eins og í sýningarhöllum Aust- urríkis og Sviss, meira að segja kvikmyndasalurinn var enn ekki tekinn til, starfa. Allur þessi mannf jöldi, se,m stendur í löngum röðum fyrir framan inngang Sovéthallarinn- ar þó að leita þar að einhverju sérstökui, sem hann getur hvergi annarsstaðar séð. Fólk fer þang*- að til að fá svar við áleitnustu spurn nútímans. Það vill sjá, hversu, verkafólkið á sjötta hluta jarðarinnur hefir búið um sig, það vill sjá framleiðslu, sem er sköpuð án atvinnurekenda, arð- ráns, kreppu og atvinnuleysis. Það vill fá að vita hvernig sköp- uð er velmegun,, sem ekki bygg- ist á f átækt annara. Mörgum er heimsóknin í sýn- ingarhöll sovétanna hin fyrstu kynni, er þeir hafa af sosialism^ anum. , Hér ríkir líka annar geðblær en í hinnm sýningarhöllumum —, mnnirnir eru skoðaðir í fjálg- leik og þögu,lli athugun og svip- ur verkamannanna og bænd- anna logar af stærilæti, þegar þeir eru að skoða framleiðslu, Sovét-ríkjanna. Það er auðráð- ið af svipbrigðum þeirra, að þeim finst ekki að hér sé eitt- hvert fjarlægt land, þeim óvið- komandi. — Nei, hér eiga þeir heima, alt, sem hér er sýnt frá uppbyggingu sósíalismans er líka þeirra eigið. Sýningarhöll sovétanna varp- ar líka nýju, skilningsljósi á það, hversvegna stjórnir fasistaríkj- anna hafa gert alt, sem unt er til að hindra ,að gestir frá þeirra löndum heimsæktu, sýninguna og hafa jafnvel algerlega bannað það með allskonar undanbrögð- um og krókaleiðumi. Heimssýningin var ekki opn- uð á þeim tíma, sem upphaflega var tiltekinn, hún er jafnvel vart fujlgerð enn, því að borg- arastéttin kann þá list að svíkj- ast u,xrí og spilla fyrir. Bygging- arefni voru ekki afgreidd, verk- takarnir þybbuðust gegn því að fjölga verkamönnum við bygg- ingarstarfið, með skipulagðri og fágaðri sviksemi var egnt til ó- eirða á sjálfum sýningarstaðn- uni), blásin upp æsing út af því að fánarnir, sem dregnir voru við hún í »reisugildinu,« voru skreyttir merkju,m samfylking- arinnar, jafnvel efnt til verk- falla af aftuirhaldssömum, starfs- monnum. Og í hvert skipti reyndu hægri blö'ðin með til- hæfulausum æsingaskrifum að tæla starfsmennina við bygging- arstarfið til að lýsa yfir alls- herjar verkfalli. Það var reynt að skapa kvíða og ofboðsótta meðal almennings. Til síðasta dags var staðhæft, að sýningin yrði yfirleitt ekki opnu,ð í sumar — kannske aldrei. Svo langt var gengið að í einu taumlausasta og afturhaldssamasta sorpblaðinu var farið að tala um íkveikju, ¦^ f hvíldai'lieimllnni og hressing- arhœlum eins hins fegursta baðstað- a,r Sovétríkjanna, Sotsji-Mazesta 4 Kákasusströndinni, hafa á þessu sumri 7000 verkamenn dvalið lengri og skemri tíma í sumarleyfum sín- um. Unnið er stöðugt að nýbygging- um hvíldarheimila í Sotsji og er gert ráð fyrir að þetta ár geti um 100.000 manns notið þar hvíldar og hress- ingar. ¦*• 188.000 ítalskir Terkamenn hafa alls verið sendir til Abessiníu, Af þeim hafa 1196 látið lifið og 7300» snúið aftur heim til Italíu, þar af 30.000 á slðustu fimm mánuðum. ic Mussolini skrifaði-'nýlega írrein í ítalska blaðið »Popolo d'ítalía«. Par stendur m, a. þetta,: »Fyr eða síðar mun það koma, í dagsins ljðs, sem nu er mönnum hulið um atburðina & Spáni. Þá mun það verða augljóst öll- um heimi, að fasistahermennirnir hafa á Spáni ritað nýtt blað hinnar rómversku frægðarsögu«. -^- Vandei'Telde, foringi belgiskra jafnaðarmanna skrifaði nýlega grein um samfylkinguna í aðalbláð jafnað- armanna í Bruxelles, »Peuple«. Par segir hann m. a.: »Við megum aldrei gleyma því, að rökrétt og ómissandi viðbót við kjör- orð Kaj'ls Marx: »Öreigar allra landa, sameinist«, er éinmitt þetta: »öreig- ar í hverju landi, sameinis!« jc Faulhaber, þýskur kardináli, hélt nýlega ræðu í Múnchen um skólamál. Bar hann sig mjög upp undan ófrelsi kristinna manna í Þýskalandi. »1 Frakklamdi, þar sem þó gyðingar og frímúrarar eiga sæti í ríkisstjórninni* er skólinn frjáls og afskiptalaus um trúmál, en í Þýskalandi er langt frá því að svo sé«, sagði Faulhaber. Usigherjar! Þeir sem vilja taka þátt í úti- legu ungherja Um^helgina verða að gefa sig fram við Jóhann Guðmundsson í Bókayersluninní HeimskringlUj, Laugaveg 38 í dag. STJÓRNIN. Útbreiðið Þj óS vilj anii. sem eyða muíidi öllu þessu »sýn- inga,rdóti« í Ijósum loga. En þetta byggingarstarf,, þetta risaafrek hepnaðist alt að einu, — og það er fyrst og f remst að þakka skyldurækni og ein- beitni verkafólksins. Barátta afturhaldsins gegn sýningunni hefir einmitt gert hana að tákni þess styrkleika, er samfylkingin franska býr yfir. Þessvegna hefir einmitt þessi sýning eitthvað sérstakt fram yfir aðrar samskonar sýningar. Hún er sigur í bráttu,nni gegn féndum, þjóðarinnar, sigur, sem felur í sér möguleika og vísi til nýrra sigra. Hún er sigur ein- ingarinnar.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.