Þjóðviljinn - 06.02.1938, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 06.02.1938, Blaðsíða 2
Sunnudagurinn 6. febrúar 1938 ÞJOÐVILJINN naMi^BBMniii n ¦iinaan— Bjarni Björnsson einir til skemtikrölds í Gamla Bió á þriðju- dagiiin. BJARNI BJÖRNSSON Það er orðið nokkuð langt síð- an bæjarbúum, hefitr gefist kost- ur á að hlýða á Bjarna Bjorns- ,son leikara halda skemtikvöld. Bjarni er hinsvegar tvímæla- laust einhver allra vinsælasti •liistamaður, er við eigum, og þeir eru ótaldir sem eiga honum, að þakka ágæta skemtistund. En nú hefir, Bjarni Björnsson ákveðið að rjúfa þögnina og gef a Reykjavíkurbúum kost á góðri hlátursstund í Gamla Bíó á þriðjudagskvöldið kl. 7. Og ef að vana lætur, láta Reykvíkingar hann ekki ganga svo létt úr greipum sér, að hann. verði ekki að endurtaka þá skemtun hvað eftir aninað fyrir fullu húsi. Að þessu sinni mun Bjarni meðal annara atriða á skemti- skránni efna til útvarpskvölds. þar sem hann lætur ýmsar af »kempum« þjóðarinnar skýra frá áhugamálum, sínum, og bæj- arbúar vita að málaflutningur þeirra verður ósvikið »grín« í munni Bjarna Björnssonar. En hann lætur sér ekki nægja útvarpskvöldið eitt, heldur ætl- ar hann að syngja ýmsa gaman söngva um margvísleg efni, sem komið hafa fyrir á síðasta ári. 66 „Fypipvinnan Gísli Ásmundsson skriíar nm sýningu Leikfél. Reykjavíkur á leikriti W.Sommerset Maughams. - »Fyrirvinnan« eftir Sommerset Maugham er að ýmsu leyti gott leikrit og það markverðasta, sem Leikfélagið hefir að þessu tekiö til meðferðar í vetur. Það er vel samið, samtölin f jörug og hnitt- in, en einkum er það goifct sýnis- horn af því, hvernig borgara- legir rithöfundar í Evrópu hugsa og skrifa um þessar mundir. Leikri'tið fjallar um tvær efnaðar fjölskyldur, um afstöðu eldri og yngri kynslóð- arinnar hvorrar til annarar, en einkum um annan heimilisföður- inn, »fyrirvinnuna,«, gamlan her- mann, nú kauphallarbraskara, isem er orðinn uppgefinn á inni- haldsleysi og tómlei'ka lífs síns Fyrirvinnan, Charlie Battle hef- ir verið óheppinn á kauphöllinni og standa gjaldþrot fyrir dyr- um. Þó gefcur hann afstýrt þeim, en hættir við það, þar sem hann kemst að þeirri niðurstöðu að fyrirvinnutilvera hans sé með öllu tilgangslaus og sé því rétt- ast að hverfa frá öllu saman. Eftir að hafa útUstað þessa á- kvörðun sína og orsakir hennar fyrir fjölskyldu sinni og vinum, endar svo leikritið ,á því, að hann ýfirgefur heimilið, án þess að gera sér nokkra hugmynd um, á hvern hátt hið nýja líf hans getur orðið innihaldsríkara en hið fyrra. Leikritið fjallar þannig um tóimleika, rætni, inni- haldsleysi, úrræðaleysi og endar í vonleysi. Það er snjöll og sönn en algedega neikvæð gagnrýni, bendir ekki á nein þau verð- mæti er læknað geti meinsemd- ina. Að þessu leyti er Sommer- set Maugham einkennandi fyrir borgaraleg skáld 20. aldarinnar, Það þarf ekki að efa,- að margir munu verða til þess að sækja ,skemttun Bjarna Björns- sonar í Gamla Bíó á Þriðjudags- kvöldið. ekki hvað síst hin stærri. Þau lýsa öll tómleikanum og hrörn- uninni, án þess að sjá nokkra skímu framundan, þau eru jafn úrræðalaus, einis og ef hala- stjarna væri rétt að því. komin að rekast á jörðina. Gildi þeirra liggur í því, að þau finna og -skilja hina óum- flýjanlegu, hrörnun borgara- stéttarinnar og sýfia oft á meist,- aralegan hátt hversu algerlega hún hefir glatað fyrri köllun sinni cg þar með forusturéttiind um í heiminum. Meðferð L. R. á þessu leikriti má yfirleitt teljast allgóð. Arn- dís BjÖmsdóttir leikur tvímæla- laust best, Ragnar Kvaran er og allgóður í aðalhlutverkinu, sýnir skýrt og öfgalausfc hina öhagg- anlegu ró vonleysisins. Leikur öldu Möller er helst til daufur og Indriði Waage gerir Patrick óþarflega. spiltan og ræfilslegan. Annars hefir L. R. yfirleitt tek- ist vel með þessa sýningu. G.A. Alþýðublaðiðíklípu FRAMH. AF 1. SIÐU. um sínum og umbjóðendum á. þann hátt að vera á lista, sem þeir vita, að ákveðin samningur, sem þeim einnig er kunnur, gild- ir um, en hlaupa síðan frá hon- um þvert ofan í vilja alls þorra kjósenda þeirra, muni taka meira mark á munnlegu lcforði, um, að »lána« eitt atkvæði, lof- orði, sem auk þess er gefið i síma og því'óvottfest. Alþýðublaðið getur ekki logið Stéfán Jóhann Stefánsson, Soff- íu Ingvarsdóttur og Jón Axel Pétursson frá því, að þau hafa brugði'st vonum umbjóðenda sinna, hafa svikið fólkið, sem kaus þau í bæja.rstjórn. Ársæll Sigurðsson. Fyrir nokkru síðan birti aðal- blað sænska Kommúnistaflokks- ins »Ny dag«, grein um víðtæk- an undirbúning til að víggirða Alandseyjar. Upplýsingar blaðs- ins vöktu almenna eftirtekt, og hefir ekki tekisfc að þagga þær niður, þrátt fyrir yfirlýsingu finsku stjórnarinnar. Ibúar Álandseyjanna eru sænskir, og í, stríðslokin, er gert var út um ríkiisstöðu eyjanna, féll þjóðaratkvæði á þá leið, að íbúarnir kusu að eyjarnar heyrðu Svíþ'jóð til. Þrátt fyrir það voru þær af Þjóðabandalag- inu lagðar undir Finnland. En jafnframt var gerður samningur um að engin hernaðarvirki yrðu höfð á eyjunum. Gömlu, rúss- nesku virkin voru eyðilögð, og 10 Evrópuríki ábyrgðust að eyjarn- ar skyldu aldrei verða notaðar sem hernaðarstöðvar. Ábyrgðar- ríkin voru England, Frakkland, Italía, Þýskaland, Svíþjóð, Finn Iand, Eistland, Lettland, Pól- land og Danmörk. En fyrir fjórum árum síðan var farið að tala um að víggirða Þýski nazisminn ætlar að gera Alandseyjar að hernað- arvígi gegn Sovétríkjunum. Uppljóstranir sænska kommúnistablaðs- ins „Ny daga. Álandseyjar að nýju. Manmer- heim,, finnski marskálkurinn, mintist, á það í viðtali við ensk blöð, er hann var á ferðalagi um Vesturevrópu. Undir þetta var tekið m. a. af sænskum aftur- haldsblöðum, cg því haldið fram, að end.urvíggirðing Álandseyja ,sé nauðsynleg með tilliti til ó- friðar við Sovétríkin, sem Finn- land og Svíþjóð kynnu að lenda í. Meðal þeirra, sem mæltu með þessu, voru ýmsir háttsettir em- bættismenn sænska hersins. Það tpkst þó ekki í þetta skipt- ið að fá framgengt þessum á- formum fasistanna. Sænska þjóð arbrotið á Finnlandi var etöðugt ofsótt, og tókst því ekki að ná samko,mulagi um þetta milli Finnlands og Svíþjóðar. Blað Hitlers »Völkischer Beobachter« harmaði það sáran. »Hversu lengi á samfylkingin mót Sovét- ríkjunum að tef jast vegna mál- þófsins í. Finnlandi«, skrifaði blaðið. Nú átti að fara laumulegar að, cg láfca ekkert uppskátt, fyr en víggirðing eyjanna væri full- kommuð. Þjóðverjar hafa lengi haft augastað ,á Álandseyjum. Þar hafa þýskir njósnarar, »náttúrufræðingar« og »veiði- me-nn« dvalið tímunum saman. Þýski hershöfðinginn, von Epp, — Nú þarf Japaninn endilega að ná sér í olíu fríl Ameríku. — Jæja, til þess ao Kveikja í heim- inum. e • Sem dæmi um andríkið og mála- færsluna á Hvatarfundunum má nefna eftirfarandi ræðu, sem ein íhaldsfrúin hélt skömmu fyrir kosn- ingar: »Ég hef aðeins eitt atkvæði og einn llkama. Hvorttveggja er flokknum heimilt til fullra afnota«. Pegar hér var komið ræðu hennar gekk hún niður af ræðupallinum og hinar frúrnar klöppuöu lengi og vel af hrifningu. • • »t>ér eruð versti þorparinn í Ölíu Knglandi*, sagði Karl konungur II. eitt sinn við Shaftesbury láyarð. »Paö kann að vera, yðar hátign«, svaraði lávarðurinn og hneigði sig djúpt, »ef þér eigið aðeins við þegnana«. • • Stúdcntiiiii: »Alveg er fundvísi póstmannanna dæmalaus. Fæ ég nú ekki bréfspajld frá klæðskeranum, sem ég skulda, þar sem hann segisi stefna mér, ef ég borgi ekki skuldina innna þriggja daga, og þó hefir klæð- skerinn gleymt að skrifa, nafn mitt og heimili. En samt skilar bæjarpóst- urinn því á réttan stað«. • • Lávaiður nokkur var nafnkunnur fyrir svör sin, stutt og neyðarleg. Einu sirmi er hann gekk út íir enska þinginu, mætti hann einum vina sinna, sem sagði: »Vitið þér, lávarður, að laglega veitingastúlkan, yfir á horninu er lögst á sæng?« »Hva,ð vai>ðar mig um það«, spuröi lávarðurinn stuttur í spuna- »Ekki svo lítið«, svaraði hinn, »því að yður er eignað faðemið«. »Hvað varðar yður um það«, sagði lávarðurinn og gekk leiðar sinnar. • • Frú Jónsson: Hugsið þér yður, frú Sveinsson, frú Pétursson varð bráð- kvödd i dag, einmitt þegar hún var að máta nýjan kjól á sig«. Fi'ú Sveinsson: »ósköp var það sorglegt. Hvernig var hann á litinn?« • • Stórkaunmíiðurinn (við nýráðimi gjaldkera,): »Ég vona að þér þekkið skyldur þær, sem á gjaldkeranum hvíla«. tíjaldkerinn: »Verið þér alveg óhræddur, herra stórkaupmaður. fig skal fara með peningana yðar alveg eins og ég ætti þá sjálfur«. • • A: »Jón sagði mér, að þú værir genginn í heilagt hjónaband. Er það ekki spaiug?« B: »Ja, 1 hjónabandi er ég en það er ekkert spaug«. Selluíundir verða annað kvöld í öllum sell- um á venjulegum stað og tíma- ætlaði að koma við á Álandseyj- um í ferð sinni til Svíþjóðar, en varð að hætta við það á siðustu sfcundu. »Ny dag« upplýsti m. a. að 9. sept. s. 1. hefði finska beiti- skipið »Váinömöinen« legið við akkerivið syðstu Álandseyjuna, Kökar. Þýskir og finskir liðsfor- ihgjar gengu í land a,f skipinu, athugu gaumgæfilega gömlu, rússnesku virkin, og mældu vandlega umhverfi þeirra. Með þess.a herskipaheimsókn var farið mjög laumulega. Eftir síðari upplýsingum er það ljósfc, að í ráði er að endur- reisa virkin frá keisaratíman- um, og koma auk þess utþp nýj- um hafnarvirkjum og flugvél- um. Til þess að kdma þessu í kriíng hafa máltól þýska nasismanp í Svíþjóð og Finnlandi, »Afton- bladet« og »Ajan Suunta« hafið ákafan áróður fyrir því, að Sví- þjóð og Finnland: tækju höndum saman með endurvíggirðingu eyjanna, eða að Svíþjóð legði blessun sína yfir aðgerðir finsku stjórnarinnar í, þessum málum, Blöð þessi reyna ekki einu sinni. að leyna því, að það ,sé þýski nasisminn fyrst og fremst, sem gagn hefðí af endurvíggirðingu Álandseyja. Lang-þýðingarmesta ástæðan til endurvíggirðingar eyjanna væri sú, að með því væru trygðir flutningar á járnmálmi frá Norður-Svíþjoð til. Þýska- land;s, ef til ófriðar kæmi. Hern- aðarstöð á Álandseyjum hefir á valdi sínu mynni Finnska flóans, cg hefðu hernaðarflugvélar þar bækistöð sína,, væru þær stöðugt stórkostlegt hættuefni -fyrir Leningrad, Stockholm og þýð- ingarmestu iðnaðarhéruð Svía. Blöð kommúnista í. Svíþjóð gera nú alt, sem1 í þeirra valdi stendur til að vekja almenning til vitundar um. þá hættu, sem vofir yfir, ef þýski fasisminn nær taingarhaldi á Álandseyjum, og hafa skrif þeirra, einkum ».Ny dags« vakið mikla athygli.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.