Þjóðviljinn - 23.03.1938, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 23.03.1938, Blaðsíða 2
Miðvikudagurinn 23. mars 1938. PJOÐVILJINN Erlend yfirlit 9 Sovétstjórnin boðar til heimsráð- stefnu til að heftaofbeldifasismans Áköf sókn innrásarherjanna á Spáni. Pólland neyð- ir Lithauen til að ganga að afarkostum. Síðastliðna viku hafa þýsku nasistarnir, ásamt austurrísku landráðamönnunumi, trúlega unnið að því að brjóta Austur- ríki undir harðstjórn Hitlers. Daglega berast fréttir um nýj ar »ráðstafanir« í þessu skyni, nafn ríkisins þurkað út, stjórnin gerð að fylkisstjórn innan þýska ríkisins, innlimunin fullkomnuð. Tugir þúsunda verkamanna og annara andstæðinga stjórnar- innar eru settir í dýflissur, f jöldi manna myrtur, aðrir fremja sjálfsmorð. 1 fám orðum sagt: Nasistastjórn í algleym- ingi. Verður Tékkóslóvakía næsta fórnin? Þannig hefir verið spurt um alla álfuna síðustu vikurnar. Stljórnir Sovétríkjanna og Frakklands lýsfcu því yfir, að þær mundu standa við allar ' LITVINOFF. skuldbindingar sínar, ef til inn- rásar í Tékkóslóvakíu kæmi. Breska stjórnin hefir gefið loðna yfirlýsingu um stuðn- ing við málstað Tékkóslóvakíu, en hefir slegið ýmsa var- nagla. Margt bendir til að næsta. stórorusta fasismans eigi að Tilkynning frá Gjaldeyris- og innflutningsnefnd Hér með er skorað á alla þá, eða aðstandendur þeirra, sem óska að fá yfirfærslur vegna náms er- lendis á yfirstandandi ári, að senda oss hio fyrsta, og í síðasfca lagi fyrir 15. apríl n. k. skýrslu um eftir- greind afcriði: 1. Námsgrein, og einnig við hvaða skóla eða stofnun náimið er stundað. 2. Hve langan,tíma er gert ráð fyrir að námið taki og hve langt því, er komið. 3. Hve mikið fé í ísl. krónum viðkomandi gerir ráð fyrir að þurfa mánaðarlega þann tíma, sem um er er að ræða. Það skal fcekið fram, að umsóknir um gjaldeyris- leyfi fyrir námskostnaði þarf að senda á venjulegan háittf þótt skýrsla hafi verið gefin samkv. öf anrituðu pg jafnframt að þeir, sem ekki senda skýrslu, smega búast við að umsóknir þeirra verði ekki teknar til greina, aðeins af þeirri ásfcæðu. Jafnframit eru þeir menn, sem kunna að hafa í hyggju að byrja nám erlendis á þessu ári, varaðir við að gera nokkrar ráðstaf anir þar að lútandi, nema hafa áður tryggfc sér leyfí til yfirfærslu á námskostn- aðinum. Gildir þetta einnig um aðra, er óska yfirfærslu vegna dvalar erlendis, þótt eigi séu þeir við nám. Reykjavík, 18. irmrs 1938. Gjaldeyris- og innflutningsnefnd standa á Spáni. Talið er að þýska stjórnin . hafi samið við Mussolini um hlutleysi við inn- limun Austlurrí.kis gegn því að Þj|5ðverjar og Italir tækju ao því loknu til óspiltra málanna á Spáni, helfcu þar inn hergögnurn: og vopnum, og trygðu Franco sem skjótasfcan sigur. Þýska nas- istastjórnin treystdr því, að Frakkland verði hættulaus óvin- ur, ef það væri skorðað milli þriggja fasistaríkja, Spánar, Italíu og Þýskalands. Eins og segja máittli með r"éttu, að ár- gangur Hitlers: í Austurríki væru fyrstu sigrarnir í styrjöld við Frakkland, má segja, að endanlegur sigur fasismans á Spáni gæti orðið úrslitasigurinn yfir Frakklandi. Her Francos, ásamt nýjum og sterkum innrás.arher, þýsk- um og ítölskum, er nú byrjaður á sókninni mdklu, er boðuð var i'yrir löngu, — en 'semi tafðist á þriðja mánuð vegna hins óvænta sigurs stjórnarhersins við Teru- el. Undanfarna, daga hafa svo að s'egja látlausar loftárásir verið gerðar á Barcelona, höfuðborg Kataloníu. Þýskar og ítalskar flugvélar hafa þar látáð eldi og tíauða rigna yfir friðsama bæj- arbúa, um 3000 manns hafa lát- ið lífið, yfir 10.000 manns eru heimilislausir.1 Gegn þessu ofurefli, verður lýðveldisherinn að berjasfc, án þess að lýðræðisríki Vestur-Ev- rópu virðist vita af því hvað hér er í veði fyrir lýðræðið í heim- inum og fyrir örlög Frakklands sérsfcaklega. Frönsku kommún- istarnir, kommúnistafl. allra landa og stjórn Sovéfcríkjanna hafa gert alt sem í þeirra valdi stendur til að fá þessari afstöðu breytt, enn sem komið er hefir það ekki tekist. Hin nýja stióm Leon Blums, með nýja utanrík- ismálaráðherranum Poul Bon- cour, hefir enn sem. komið er ekki sýnt aðra afstöðu til þess- ara mála en fyrirrennarar þeirra. Sfcefna ofbeldisins í milliríkja- málum hefir fengið nýja stað- festingu þessa vikuna. Ot af smávægilegum landamæraskær- um setur fasisfcastjorn Póllands nágrannaríkinu Lithauen úr- slitakosti, og hótar að beita hernaðarlegum yfirhurðum ef ekki verði að þeimi gengið skii- yrðislaust. Pólski herinn marsér- ar að landamærunum og kostii Pólverja, sem þýða auðmýkingu Lithauens fyrir erlendu valdi, og raunverulega uppgjöf á fullu sjálfstæði þess^ eru samþyktir, vegna þess: eins, að her, sem er Lithauen ofurefli, bíður, tilbúinn við landamærin. Ef þessi, stefna fær að halda áfram; að grasséra í álfunni, er allur þjóðarréttur gerður einsk- isvirði, og smáþjóðirnar verða varnarlaus loiksoppur milli fas- Múlaflutningsmaður einn geysilega feitur var á gangi úti á götu, og mætti fátækri konu, sem bað hann um ölmusu. Málafærslumaðurinn neitaði konunni. um ölmusuna. »Mætti ég biðja yður um einn skó aí' yður, sem þér eruð hættur að nota«. »Til hvers?« spurði málafærslumað- urinn. »Jö, náðugi herra«, svarar konan, »ég ætla, að nota hann fyrir vöggu handa yngsta, barninu mlnu«. Jón: »Hva.ð er að sjá þig, kvæntan manninn, verai að festa tölu á kápuna þína«. Bjarni: »Sei, sei, nei, það er ekki kápan mín, það er kápan konunnar minnar«. Öldruð kona vaí að horfa á knatt- spyrnu sem hún hafði aldrei séð fyr á æfi sinni. Hvert ætla þeir með boltann? spurði gamla konan að lok- um. Þeir ætla víst að koma honum 1 gegnum þessi hlið, sagði sonur henn- ar, sem var með í förinni. Litlu síð- ra segir gamla konan aftur: »Kkk- ert skil ég í mönnunum, að hafa svona mikið fyrir þessu. Þeir ættu miklu auðveldara; með að koma bolt- anum gegn um sitt eigið hlið en að vera að basla, við að koma honun* gegnum hliðin hvor' hjá öðrum. • • A (við beiningamann): »Hvað hafið- þér verið lengi atvinnulaus«. Beining'aiiiaðnrlnn: »Siðan móðir mín dó«. A: »Hvenær dó móðir yðar«. Beiningaiii'aðui'inn: »Þegar ég fædd- ist«. • • Anna litla: »Hann Jón er úti í garðí og stigur ofan á alla litlu ormana«. Slóðii-in: »Það er ljótt af honum«k Anna: »Já, og hann vildi ekki lofa -mér að stíga niður á einn einasta aí þeim«. • • Maður kemur inn í búð og segir reygingslega: »Láti.ð þér mig fá dá- lltið af hundabrauði, en f ljött, það er, handa hvolpi«. Búðarniaðui'Inn: »Sjálfsagt, en á ég að búa um það eða ætlið þér að éta. þaS hér inni?« • • Hagí'ræðingul'inn: »Mikið óhemju fé tapa ég árlega í vöxtum af því að eiga engar innstæður«. Tilkynning til einstakra áskrifenda úti á landi Peir áskrifendur, eiga eftir að greiða blað ið frá fyrra ári, verða að hafa greitt skuld sína fyrir 1. apríl, annars verða stöðvað- ar sendingar til peirra. Afgreiðsla Þjóöviljans* istastórveldanna. Bretland og Frakkland vígbúasti eins ótt og þau með nokkru móti geta, en þeim kemur það að litlu haldi þó að fasistaríkin ætli að »éta þau seinast«, seðja sig fyrst og styrkja á löndum smáþjóðanna. Mitt í þessari vígöld og varg- öld standa Sovéfcríkin sem> hið eina örugga vígi, er hugsjón f riðar og réttlætis á í heiminum-. Ríki verkaJýðsins1 og bændanna, ríki sósíalismans, hlýtur að su'álf sögðu að taka förystuna í bar- áfctunni gegn villimensku og rétt- leysi fasismans, einnig á al- þjóðamælikvarða. Yfirlýsing Litvinoffs, um allsherjarráð- stefnu vegna framkomu fasista- ríkjanna, hefir vakið heimsat- hygli. »Það verður að veita yfir- ga,ngsstefnunni viðnámi lýðræð- isríkjunum ber skylda til að hef jast þegar handa um ráð- stafanir til að koma í, veg fyrír heimsófrið, og vernda þá, sem eru í hættu staddir. En — ef lýðræðisþjóðirnar fásti ekki tíl að taka slíkar ákvarðanir«, sagði Litvinoff, >yþá wiwrmm vér ejfcfer 'hika við aö taka þœr einir<, Að baki þessa manns stendur hið volduga stórveldi verkalýðs- ins og bændanna, ríki sósíalisiri' ans. Til áréfctingar þessum orð- um fylkir liði sterkastii og þjálf- aðasti her heimsins; Rauöi her- inn. 1 samræmi, við þessi alvörw- orð hugsar alþýða auðvaJdsland- anna, undir þau fcaka sósíalistar um allan heim. Og enn er ásitæða til að vona að lýðræðissfcjórnir Vesturevrópu sjái að sér áður ert blóðalda fasismans nær að flæða yfir lönd þeirra, tortíma menn- ingu þeirra, og týna frelsi þjóð- anna, og físi upp til varnar í bandalagi við þau öfl, er berjast fyrir frelsi, réttlæti og friði á jörðu. 20.—3.—'38. Si. G..

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.