Þjóðviljinn - 20.04.1938, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 20.04.1938, Blaðsíða 1
3. ÁRGANGUR MIÐVIKUD. 20. APRIL 1938 89. TÖLUBLAÐ BalldAr Kilpm Laxness nm r éttarhöldin i Hoskva Framfarirnar f Sovétrfkjanam bafa veriO svo stórstlgar sfOnstn flmm árln aO paO er elns og maOar koml f annaO land. Viðtal við Halldór Kiljan Laxness „Höll sumarlandsins" fullbúin Á borðinu í vinnustofu Hall- dórs Kiljan Laxness liggur handritastafli, — það er nýja skáldsagan, „Höll sumarlands- ins", — vélrituð, en útstrik- uð og leiðrétt með grænum og rauðum blýöntum. Halldór er nýkominn heim úr misseris- ferðalagi erlendis. — Hefirðu verið að skrifa á ferðalaginu? spyr tíðindamað- ur Þjóðviljans. — Já, nýju söguna um Ólaf Kárason, „Höll sumarlandsins". Sumarvinnan mín: í fyrra var fyrsti kapítuli þeirrar sögu, en undir haustið lagði ég af (stað í leit að kyrlátum stað til -að skrifa áframhaldið, — og fann Moskva! Síðan hef ég skrif að 29 kaþítula í viðbót, á meira en 3000 km. ferðalagi, í járn- brautarvögnum og hótelum. Lífið í Moskva gengur j sinnn vanagang — Maður skyldi ætla, að Moskva væri ekki friðsamur staður, eftir borgarablöðunum að dæma. —Það er hreinasti heilaspuni sem sagt hefir verið um „um- sátursástand", „O. P. U.-bíla æðandi eftir götunum" og ann- að þvílíkt frá Sovétríkjunum síðustu mánuðina. Lífið í Moskva gekk sinn rólega vana- gang. Ég las þaðj í blaði, að 10—20 þúsundir hermannaværu stöðugt á verði um húsið sem réttarhöldin gegn Bukharin og kumpánum fóru fram í. I tólf daga samfleytt gekk ég þar inn *og út tvisvar á dag og sá aldrei :nema einn Iögreg,lumann á igangstéttinni skammt í burtu. Málaferlin eru heims- sögulegur viðburður. — Hvernig lítur þú á mála- íerlin í Moskva? — Málaferlin voru heimssögu legur viðburður. Baráttangegn sovétstjórninni hefir tekið á sig ægilegar myndir. Helztu sak- borningarnir voru úr gamla Halldór Kiljan Laxness. andstöðuarminum í Kommún- istaflokkntim. Um ýmsa þeirra sannaðist, að þeir hafa aldrei verið bolsévikkaV. Svik Sino- vjeffs og Kamenjeffs rétt áður en byltingin braust út og ráða- gerðir Bukharins og fylgis- manna hans um að handtaka Lenin og fyrstu ráðstjórnina, gefa tiJefni til að efast um af- stöðu þeirra frá upphafi. Bar- áttan af þeirra hálfu hefir stöð- ugt harðnað, og orðið ekki eín- ungis gagnbyltingarsinnuð, heldur hreint og beint fasistisk. Sakborningarnir gerðu banda- lag við öll þau öfl, sem voru fjandsamleg Sovétstjórninni. Pyndingahislóríurnar. — Leizt þér svo á, að sak- borningarnir væru bugaðir af „pyndingum", eins og reynt hefir verið að telja fóíki trú um? — Ekki sást annað, en að þeir væru í fullu fjöri líkam- lega og andlega. Þeir einbeittu hugsun sinni að því að bjarga lífi sínu. Annars höguðu þeir sér ekki eins og sakborningar, heldur eíns og kappræðendur, skrifuðu á minnisblöð, héldu síðan langar, lærðar ræður. — Lærdómsmaðurinn Bukharin sagði glæpaferil sinn með heim spekilegu orðaflúri og talaði í „kerfum" og „áföngum". Pynd ingasögurnar eru fjarstæða í augum þeirra, sem höfðu tæki- færi til að sjá sakborningana. Tökum ti! dæmis njósnara Þjóð _ verja, Tsjernoff, sem var úrkynj- aður drykkjurútur. Um hann lét Visjinski þau orð falla, að hann hefði aldrei litið eins hraustlega út og síðan hann var tekinn fastur og haíði ekkileng- ur aðgang að áfengi. Sama máli var að gegna um alkóhólistann Jagoda. Sakborningarnir jái- uðu ekki fyr en sann anirnar voru lagðar á borðið. — Þtí álítur þá ekki, að sak- borningarnir hafi verið neyddir til að játa? — Nei, og þeir játuðu ekki fyrr en sannanirnar lágu á borð- inu. Því má ekki gleyma, að þeir byrjuðu ekki á því að játa.. Á undan réttarhöldunum hafði farið fram löng undirbúnings- rannsókn. Peir hafa aldrei ját- að annað né meira en það, sem á þá hefir sannast. Tökum til dæmis Sinovjeffs-Kamenjeffs- málaferlin.. Sakborningarnir í þessum fyrstu málaferlum ját uðu aðeins lítið af glæpum sín- um, aðeins þar, sem lögreglan hafði fullar sannanir fyrir. í Pjatakoff-málaferlunum tókst að bregða ljósi yfir fleiri þætti þessarar landráðastarfsemi, en einnig þá tóku hinir dæmdu ýmis þýðingarmestu leyndar- mál samsærismannanna með sér í gröfina. I síðustu málaferl tinum var tekið fyrir rætur meinsins og samhengi málsins er orðið lýðum ljóst. Þióðsagan um „sjón leikinn" —• Áttu ekki erlendir blaða- menn og sendiherrar aðgangað. réttarhöldunum? * — Jú, þeir höfðu þar bekki út af fyrir sig. Ég gat ekki var- izt brosi, er ég las símfregnir útlendu fréttaritaranna, þarsem þeir reyndu að koma því inn hjá lesendum, að hér væri um sjónleik að ræða. Ég athugaði svip þessara blaðamanna, með- an á yfirheyrslunum stóð, og þeir litu sannarlega ekki út fyr- Frh. á 4. síðu. Folltffiar ffá Sovét- ríkiaannm á þlno norska verkamanna EINKASK. TIL ÞJÓÐV. K.HÖFN í QÆRKV. FuIItrúaráð verkalýðsfélag- !anna í Oslo hefir samþykkt til- lögu kommúnístaleiðtogans Lövliens um að bjóða fulltrú- um frá verklýðsfélagasambandi Sovétríkjanna á þing Lands- sambandsins norska, sém verð- ur haldið bráðlega.. Fulltrúaráðið samþ. einnig að leggja til að á þinginu verði rætt um einingu innan verklýðs- félaganna, baráttu gegn stríði og fasisma, og sjálfstæði verk- lýðsfélagasamtakanna. FRÉTTARITARI. Vaxandi andftð gegn styrjöldinsi í Kína í iapanska hernum. . 18 japanskir her- menngraf nir lif andi fyrir að óhlýðnast yfirboðnrum sínum EINKASK. TIL pJÓÐVILJANS MOSKVA I GÆRKV. Snemma í aprílmánuði voru 18 japanskir hermenn frá Tsi- nin-vígstöðvunum í Shantung- fylki dæmdir til dauða fyriraga brot og höfðu þeir neitað að skjóta kínverska fanga. Eftir skipun herstjórnarinnar voru þeir allir, átján, grafnir lifandi. Frá mörgum vígstöðvum koma nú fréttir um mótþróa og óhlýðni í japanska hernum, og er þessi andúð japanskra liðs- manna gegn styrjöldinni sum- staðar að verða alvarleg hætta fyrir herinn. Japönskum kaupmönnum, sem rekið hafa atvinnu í þeim héröðum í Kína, sem Japanir hafa unnið, hefir verið bannað að snúa aftur heim til Japan. Óttast herstjórnin, að þeirkunni að flytja heim með sér sannar fregnir af ástandinu í Kína. FRÉTTARITARI Port Bore í Pyreneafjöllum við landamæri Spánar og Frakk- lands. Stjórnarherinii heldnr sókn nppreisnarmanna i Aragónin i skeijnm. Páfinn leogar biessna slna yfir hryöiuverk Frascos í LONDON I GÆRKV. FU. Stjórnarherinn hefir enn get- að haldið sókn uppreisnarmanna í skefjum á Aragoniuvígstöðv- uiuiin. pá hafa orðið miklar or ustur í Pyreneafjöllum og eru uppreisnarmenn þar að leitast við að komast á milli Katalóníu og frönsku landamæranna. |>ar sýnist vera jafnari leikur og hef ir stjórnarherinn jafnvel sum- staðar sótt nokkuð á. Frá Spáni kemur fregn um það í morgttn, að uppreisnar- menn séu þá komnir að útjöðr- um Tortoza. Reuters-fréttarit- ari skýrir svo frá, að brýrnar á Ebrófljóti standi ennþá og að hersveitir stjórnarinnar í borginni hafi ennþá samband við aðra heri stjórnarinnar. Uppreisnarmenn hafa einnig gert flugárás;r á Tortoza. Sömu leiðis gerðu þeir loftárás á Bar- celona árdegis í dag, og fórust þrír menn, en 22 særðust.. Páfinn hefir sent Franco post ullega blessun og árnað hon- um sigurs.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.