Þjóðviljinn - 19.07.1938, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 19.07.1938, Blaðsíða 2
Þriðjudaginn 19. júlí 1938. ÞJÖÐVILJINN Sovétflugmaðurinn Gromoff heiðraður á 38. þingi Alþjóðasambands flugfélaga (F. Á. I.) 1 Berlín fyrir heimsmet í langflugi. Pý^ku nazislarnir reyna árangurslausi að breiða yfir afrek sovétflugm. í þagu menningar og framfara Eftir S, A. Danilín einn af fulltrúum Sovétríkjanna á þinginu. Það er s'érstaklega erfitt fyr- } eftir getu til að kynnast 'áscand- ir Sovét-borgara að gera sér glögga grein fyrir ástandinu í Þýskalandi. Maður hefir sífelt á tilfinningunni, að hér hvílir hið þunga farg herbúðaragans á fóíkinu, menn þora ekki að anda frjálst eða tala svo, sem þeim býr í brjósti. Við, borgarar hins glaðvær^ Sovétlands, finnum sérstaklega til þess, hvað Iífið hér er dap- urt og gleðisnautt. Það voru lika ömurlegar mót inu. Það var ekki auðvelt verk. Allsstaðar voru lögreglunjósnar ar á hælum okkar. Þeir lágu fyrir okkur við húsdyr, þutu á eftir okk'ur í bifreiðum, fylgdu okkur fótgangandi á götunni og snuðruðu uppi hvert okkar fótmál. „Það er nóg af njósn- urum og lögreglu í Þýskalandi. Það ber víst lítið á atvinnuleys- inu í þeirri starfsgrein. En með öllu þessu er ekki unt að breiða yfir hin mörgu brauð(s — og að foorða mikið af brauði sé hegningarvert óhóf Að verða að hlusta á þvílíkt þvaður soltinn og matarlaus, er vart til þess fallið að gera þýzkum borgurum glatt í geði. í stað náttúruafurða koma hvarvetna gervivörur. Allir þessir ,,miklu árangr- ar" þýskrar efnafræði eru hvorki bragðgóðir og því síður saðsamir. Fátæktin, sem fasistarnir hafa leitt yfir landið, blasir ekki að- i. Flugvélin sem Gromoff noíaði, er hann Haug yfir heimskauízð og setti heimsmet í langflugi. tökur, sem fasistaríkið bjó okk- ur sendinefnd sovétanna, sem vorum þangað komnir til að taka þátt í 38. ráðstefnu Alþjóðlega flugferða bandalagsins. Strax við Iandamærin vorum við skiid ir frá hinum farþegunum, og embættisliðið við landamærin rannsakaði með mikilli ná- kvæmni öll okkar skjöl og skil- ríki, og stóð það yfir í meirá en hálfa klukkustund. En alt reyndist að vera í lagi og sendi nefndin komst klaklaust yfir landamærin. Á ráðstefnunni létu fasistarn- ir einskis ófreistað til að þegja í hel og breiða yfir það, að Sovétflugmönnunum var veitt- ur de-la-Oeaux-heiðurspening- urinn. Afhendingar-athöfnin fór mjög hátíðlega fram að við- stöddum fulltrúum 24 ríkja, stjórnarsendisveitum og þýsk- um flugmönnum. En hvorki blöðin eða kvikmyndahúsin mintust á það einu orði að sov- étflugmennirnir hefðu ' hlotið heiðurspeninginn. Jafnvel mynd tökumenn kvikmyndahúsanna, hurfu á þessu hátíðlega augna- bliki út úr salnum. í getuleysi sínu til að draga á nokkurn hátt úr flugafrekum Sovétríkjanna, reyna fasistablöðin að dylja þau fyrir almenningi. Þannig leið ráðstefnar- Dv^ pkka'r í Þýskalandi notuðum við .sérkenni í lífi hins nýja Þýska- lands. Sérstaklega verður Sov- borgarinn hissa á hinum mikla sæg „marsérandi" manna. Á strætunum mætir maður við hvert fótmál fylkingum) í 'meira eða minna hernaðarlegum ein- kennisbúningum. Á gangstéttun um sjást brúnskyrturnar þjóta fram hjá. Andlit fólksins á göt- unni eru döpur og óánægjuleg — eins og þau hafi stirðnað í dapurlegum kvíðafullum hugs- unum. Auðsjáanlega fellur verkalýð Þýskalands þessi hernaðargaura gangur ekki í geð. Sérstaklega er ömurlegt að sjá börnin. Á leiðinni til Dresden sáum við sæg af þeim — smáhermönnum í brúnum einkennisbúningum. Það er sagt, að börnin fari grát- andi til herbúðanna. Þarverða þau að sofa á hálmi og eru þjálfuð þar og útþvæld frá morgni til kvölds. Auk þess fá þau ekki hóg að borða. Hvílík- ar andstæður, ef við berum það saman við hinar glaðværu tjald búðir ungherjanna okkar. Yfirleitt getur þýska þjóðin ekki borðað sig sadda. Smjör fæst alls ekkíi í búðum og í veit- ingahúsum ber þjónninn aðeins nokkrar brauðsneiðar á borð. En víðvarpið öskrar því hærra og stöðugar, um aðkart- öflur geti fyllilega komið í stað eins við manni í búðum. Jafn- vel höfuðborgin sjálf,. Berlín, ber það utan á sér. Við höfðum búist við að sjá hreinlega borg, þar sem alt væri í stökustu röð og' reglu. — En göturnar voru fullar af ryki og bréfarusli, sem vindurinn .þyrlaði til og frá. Við komum einnig til Ham- borgar. Þar er meiri umferð, enda setur hin alþjóðlega höfn svip sinn á borgina. En hvergi er djúpið meira milli fátækra og ríkra. Annarsvegar dýrleg skrauthýsi í skrúðgrænum görð- um, hinsvegar ömurlegustu fá- tækrahverfi með dimmum, rök- um og óvistlegum húsum. Við höfum allir verið áður í Þýska- landi — iog okkur er ekkert Ijósara en að lífskjör alþýðunn- ar hafa stórkostlega versnað. Leikhúsin, kvikniyndahi'S' in og söfnin eru auð að fólki. Við gengum gegnum mann- tóma safrsalir.a og Viirð hugs- að ti] TrL'tjakr>ffssafnsins -rk'car eða keisarahallar.'r.nar, og ails þess reginfjölda verkamanna, samyrkjubænda og rauðliða, sem skoða þau daglega. í hin- um stóra kvikmyndasal —UFA höllinni — sem rúmar nokkrar þúsundir rnanna ,voru aðeins tvö hundruð áhorfenda. Njósn- irnar hafa gert þýsku þjóðina að heimakúrum, sem forðastall an félagsskap. Nasistarnir gaspra, ,sem kunn ugt er, mikið lim yfirburði hins norræna kynstofns og alls, sem hann afrekar. Við yorum þarna um sama leyti og flugið frá Berlín til j Kairo fór fram. Og var það af i blöðum og víðvarpi útbásúner- ! að sem hið voldugasta alþjóð- Iega flugafrek. Flugvélinni var hrósað, sem hinni fullkömnustu í heimi, og kunnátta flugmann- anna var óviðjafnanleg. Flug- vélin varð samt að nauðlenda í bakaleiðinni frá Kairo. — í sama mund barst okkur fregnin af flugi vinar okkar, Kokkinaki,. frá Moskva til Vladivostok. Þið getið gert ykkur í hugarlund fögnuð okkar og hrifningu. Dáð ir og afrek Sovétlandsins verða ekki dulin eða þögð í hel til Iengdar, hvað sem fasistarnir leggja á sig í því skyni. Þau munu brjóta sér braut aðhjört- um fólksins. Morð nazistanna á Liselotte Her- mann 09 félðgam bennar veknr viðbjóð nm alian heim. Hví þegja íslensku borgarabloðin um þennan glœp. Mánuður er nú liðinn síð- an Hitlersböðullinn var látinn hálshöggva hina ungu móður, Liselotte Herrmann, ásam't þrem meðiöngum hennar. Vér höfum nú um mánaðarskeið beðið þess með athygli, hvort „hinir sívakandi málsvarar mann úðarinnar", Morgunblaðið, Al- þýðublaðið & C, tækju núekki bráðum að birta eitthvað af sín- um funandi vandlætingargrein um um grimmdaræði og blóð- veldi. Einn hinna hálshöggnu var ungur meðlimur kaþólsks félagsskapar — og er ekki Mbl. málsari kirkju og kristni? Einn var ungur jafnaðarmaður, en annar 'starfsmaður verklýðsfé laga — og er ekki Alþýðubl. talsmaður þeirra aðilja? Og öll fjögur voru líflátin fyrir sakleysi, aðeins vegna sinna andfasistísku skoðana. — En „málsvarar mannúðar- innar" meðal íslenzkra borgara blaða þegja eins og stéinar. — Morgunblaðið brosir í kamp- inn með velþóknuri í hvefi skipti sem Hitlersböðlarnir fremja nýtt níðingsverk, og AI- þýðublaðið lætur sér vera fjand ans sama. Öðruvísi var, þegar stórglæpamenn voru teknir af Iífí í Sovétríkjunum, að dómi og lögum, og heiminum þar með bjargað frá þeirri styrjöld, sem þeir höfðu stofnað til og undirbúið. Þá var ekki djúpt á „mannúðinni" hjá blöðum í- haldsins og Skjaldborgarinnar. Hér skulu nú birt nokkur unt- mæli, sem sýna, hvernig er- iend blöð og fréttastofnanir líta, á þetta síðasía níðingsverk naz- ista: Bjaðið „République" í Stras- b.our.g skrifar: '- „Að dæma menn ti! dauða fyrir skoðanir peirra, að íóía hálhöggva unga móSur með handöxi — það geta ekki aðrir jgert en þeir menn, sem nú uni fimm ára skeið haía verið að leíða þýzkufjjóðina naefr og nær glötuninni". Svissneska blaðið „National Zeitung", Basel, skrifar: „Nazistastjórnin virðist ekkr* telja sig trygga í ses,si, þar sem fangelsi og fangabúðir nægja fekki lengur til að kæfa mót- þróa almennings af rúííilega 5 árum liðnum, og hún verður að ,'grípa til þess svívirðilega bragðs, að íaka af lífi konu, unga móður". Blaðið „Freiheit" í .Ziirich skrifar um morðið, og hvetur flokka og félög til að mótmælæ því. Blaðið segir: „Enginn má láta sem slíkir óheyrilegir glæpir séu honumt óviðkomandi". Svipuð eru ummæli annara sviss'neskra blaða, og eins hol- lenzku blaðanna „Het Volk" og „Het Volksdagblad". „Escher Tageblatt", Luxem- burg, skrifar: jþetta nýja níðingsverk al- ræðissíjórnar Hitlers hlýtur að vekja viðbjóð um sSsm heim og herða alla frjálslynda menn í þeim ásetningi að berjast gegn þessari ógnarstjórn, sem dag- lega eykur tölu píslarvotta sinna úr stétt verkalýðsins". Blöðin í jPrag fluttu því nær öll fregnir af morðinu ogeins ýms blöð á Norðurlöndum, eins og t. d. „Ny Dag" í Sví- þjóð. ' R. Sörensen, þingmaður Verkamannaflokksins enska, skrifar: „þetta er hroðalegasta ó- dæði nazistastjóraarinnar þýsku . . . en vér erum sannfærðir um, að dauði þessara fjög;ra andsíæðinga fasisman's hefir ekki verið til exnskis". Frú Corbett-Ashby, varafor- seti Frjálslynda flokksins í Eng- landi, segir í viðtali við frétta- ritara fréttastofunnar „Agence- France-Mande" í París: „petta morð á hinni ungu þýsku móður er glæpur, sem> mun vekja andúð og skelfingu um allan heim. í nafni flokks míns og alls almennings í Eng- landi læt égj í ljósi hinn megln- asta viðbjóð á þessu skelfilega morði".

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.