Alþýðublaðið - 31.08.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 31.08.1921, Blaðsíða 1
aðið 0-©fi.Ö Ht af .AlþýOiafloldknwm* 1921 Miðvikudaginn 31. ágúst. 199 tölubl. Járnbrautirnar í Bandarikjunum. Ivernig kapitalistar framkvæma sociaiismann. Þ&ð hefir oft verið taiað um pað al formælendum auðvalds- skipuiagsins, bœði hér og annars- staðar, að hugmyndir jafnaðar- manna um almenningsatvinnu- rekstur eða ríkisrekstur, væru ekki frarnkvæmanlegar. í vetur var Guðmundur á Sandi sendur npp f ræðustól hér í Reykjavík með þessa iullyrðingu og hann "hmti á ríkisrekstur járnbrautanna í Bandaríkjunum, sem sönnun iyrir sírtu máli. Guðmundur skýrði að vísu lítið fyrir mönnum á hvera hátt Banda- rfkjastjórnin rak járnbrautirnar á ófriðarárunum. Hefir sennilega ekki mikið vitað um það, frekar en um margt annað, sem hann hefir ieyft sér að þvaðra um.. Nú skal sagt frá því í mjög stuttu máli, hvernig ríkisrekstri járnbrauta í Bandarfkjunum var farið. Heimildirnar eru „Udenrigs- minesteriets Tidsskrift" 1. ágúst 1921, »De ameri'.-.anske Jernbaner" IjIs. 260. Járnbrautarnet Bandaríkjanna er áljka stórt eins og allra annara ianda í heiminum til samans. Rétt fyrir heimsstyrjöldina voru aílar járnbrautir í landinu í hönd- um svo sem 100 járnbrautarfélaga. Fyrstu ófriðarárin héldu þessi fé- lög áfram að reka járnbrautirnar, en vorið 1917 lentu Bandartkin í ófriðinn og nokkru seinna, 29. desember 1917, tók ríkið að^sér rekstur þeirra í þeim tilgangi að sem allra mést not mættu ycrða að þeim til hemaðarþarfa. Rékstur járnbrautanna þótti ekki bera sig vel í höndum rík- isins; það kom heldur ekki til af góðu. Vitanlega éx kostnaðurinn við reksturinn á árinu 1918, laun járnbrautarþjónanna hækkuðu um Hús til sölu. Vegna þess að eg flyt mig héðan búferlum á næstunni, er húseign mín á HverfisgötU 76 B til sölu fyrir mjög lágt verð og borgunar- skiimálar ágætir. — Eignin verður afhent í ágætu standi, svo vænt- ániegur kaupandi þarf ekkert til viðhaids að kosta næstu 4—5 ár. — Semjið í dag eða á morgun við Þörð K?iStÍD8SOIl« ca. 50°/o og vinnutíminn v'ar færður niður í 8 stundir, svo það varð að fjölga mönnum. Aftur á móti voru flutningsgjöld hækkuð um 25 og alt sð 40e/o. En ofan á allan annan kostnað hafði rik- ið skuldbundið sig til þess að greiða járnbrautarfélögunum 900 miljónir dollara árlega, eða sem svaraði gróða þeirra nœstu árin á undan, sem vertð köfðu veruleg gróðaár fyrir félögin. Árið 1918 hatði ríkið á þeona hátt 4,9 milliarða dollara tekjur sf járnbrautunura en 5,1 miliiarða útgjöld. Tspið varð um 200 milj. doliara á því fyrsta ári. Rfkis reksturinn héit áfram í 26 mán- uði og alt tap ríkisins á houum varð 745 milj. doltara. En það er eftirtektavett að 1886 miljónir dollara bargaði það járnbráuiar- félógunum á þessum tíma, og í 6 mánuði eftir það, að félögin tóku við rekstri járnbrautanna aftur, hélt það áfram að ala þessi sníkjudýr. 1 Af þessu tai vel sjá, hvernig framkvæmdir á socialismanum verða í höudum kapitalistanna. Von er að auðvaldssinnarnir ó skapist 5'fir því sem kaliað er al- ræði alþyðunnar. Þeir vita að fyrst þegar það er komið á, má vænta þess að socialisminn verði gerður að veruteika. Alia þá stund, sem alþýðan leyfir kapital- istum að fara með völdin, er þeim það hægðarieikur að féfletta almenning. Socialisminn verður aldrei að veruleika f þeirra hönd- uib, hvorki hér á landi né ann- arsstaðar. Brunatryggingar á innbúi og vörum hvergi ódýrari en hj á A. V. Tulínius vátryggingaskrlfstofu Eimskfpafélagshúsinu, 2. hseð. Alþýðan losnar aldrei úr fjötr- um auðvaidsins öðruvísi en að hún sprengi þá sjálf. Fyrsta 'spor- ið til þess er að .hún nái völdun- um í hverju iandi sem er í sinar hendur og myndi róttæka jafnað- armannastjórn, sem ekki þarf að kaupa sér íilvemrétt af auðvald- inu, með þvf að veita því hvers- konar hiunnindi á kostnað verka- lýðsins. (Frh.) Spánartollurinn. Það má segja að horfur þess máls fari batnsndi með degi hverjum. Það er meðai annars komið all beriega í Ijós, að krafa Spánverja um mun hærri fisktoli en verið hefir, er runnin undan rifjum and- banninga, en hefir engan almenn- an stuðning þar heima fyrir, á Spáni, hvörki hjá þjóð né þingi. Og enn haria óvíst að hin nýju tolilög komist þar gegn um þing- ið. Er mælt að Spánverjar sjálfir

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.