Þjóðviljinn - 14.02.1943, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 14.02.1943, Blaðsíða 1
8. árgangur. Sunnudagur 14. febrúar 1943. 36. tölublað. Roosevelt forseti Bandamenn munu berjast til fullnað- arsigurs Booseveit Bandaríkjaforseti hélt útvarpsræðu í fyrri nótt til þjóðar sinnar um styrjöld- ina og kom viða við. Lýsti forsetinn því hátíð- lega 'yfir, að Bandamanna- þjóðirnar muni berjast þar til fullnaðarsigur er fenginn, og hersveitir hinna frjálsu þjóða geti gengið um göturnar í Berlín, Róm og Tokio. Roosevelt lofaði mjög rauða herinn og Stalin, sagði að Bandaríkjamenn og . Bretar yrðu að veita Hitler eins þung högg að vestan og Rússar að' austan. Það væri fíflaskapur af nazistum ef þeir héldu að hægt væri aS rægja saman Bandaríkjamenn og Rússa. Bandalag Bandaríkjanna og Sovétríkjanna sé undirst'aSa þeirra hernaSaraðgerSa, sem nú væru að gerast og fram- undan eru, og einnig aS friSi þeim er viS tekur aS styrjöld- inni lokinni. Jámbraufarlínan frá Vorones fíl Rosfoff oll á valdí Rássa nema sydsfw 35, feni. — Enn þrengír að Karkoff Rauði herinn tók í gær járnbrautarborgina Novoterkask, 35 km. norðaustur af Rostoff, og tvo bæi aðra á Donetsvígstöðv- unura, Likaja og Tsverevo, segir í fregn frá Moskva í gærkvöld. Þar með er öll járnbrautin frá Vorones til Rostoíí' á valdi Rússa nema syðstu 35 kílómetrarnir, en sóknin til suðurs heldur áfram, og í óstaðfestum fregnum segir að Þjóðverjar hafi byrjað að kveikja í Rostoff, og virðist vera að yfirgefa austustu stöðvar sínar við Asovshaf. Sovéther tók í gær bæinn Solotseff, sem er 30 km. norð- vestur af Karkoff, á járnbrautarlínunni til Brjansk. Hafa Rússar þá rofið síðustu samgönguæðina frá Karkoff til miðvígstöðv- anna. Staða þýzka hersins sem enn verst í Vestur-Kákasus hefur stórum versnað. Herskíp Svartahafsflota Rússa halda uppi skot- hríð á Novorossísk. FlotasérfræSingur enska blaðsins Evening Standard ritar: „ÞjóSverjar hafa áreiSan- lega gert of lítiS úr sovétflot- anum. Herskip Svartahafs- flotans taka mikinn þátt í bardögunum um Kákasus, þar sem mörg þúsund "óvinaher- menn bíSa tortímingar. ÞaS er mjög afdrifaríkt. aS /UkvæOagreiöslan um fiárlögin Þdð verður greitt atkvæði um þaö á mánudaginn hvort ríkið skuli veita fé til pissa velferðamála fólksins eða ekki Atkvæðagreiðslan um f járlögin fer fram á morgun. Það eru margar breytingartillögur, sem fyrir liggja. Skal hér reynt að gera grein fyrir nokkrum þeirra, er snerta alþýðu manna mjög: Til endurbóta á alþýðutrygg- ingunum. Brynjólfur Bjarnason flytur tillögu um aS hækka það fé. sem lagt er til alþýSutrygg- inga um 3y2 milljón kr. og skal þaS fé ætlaS til aS stand- ast kostnaS af væntanlegum endurbótum, er gerSar yrSu á alþýSutryggingalögunum í ár. ÞaS er til lítils aS tala um að gera þurfi bætur viS gamla fólkiS til dæmis, bæta alþýSutryggingarnar yf- irleitt, og ætla samt ekki aS verja neinu fé fram yfir þaS lögboSna. Þessvegna er hér lagt til aS reikna með endur- bótum á tryggingunum á þessu ári og verja því sem um fram er lögboðnar greiSsl ur til stofnframlags vegna þessara væntanlegra breyt- ingu. M. a. s. MorgunblaSið skrifaöi teiðara fyrir nokkra síSan um nauSsynina á end- urbótum á kjörum gamla fólksins. ÞaS verSur nú tæki- færi til þess aS sýna hver hug ur fylgir máli. Fæðingardeildin. Öllum er kunn nauðsynin á því aS koma upp miklu stærri fæSingarstofnun hér í Reykja vík en fæSingardeildin á Landsspítalanum er. Vand- ræSin, sem nú er búiS viS í þessum efnum eru ægileg. Konur, sem hafa fyrir mörg- um börnum aS sjá og enga hjálp, en jafnvel slæmt luis- næSi, geta offc alls ekki kom- izt aS á fæSingardeildinni — og þar er venjulega svo yfir- fullt aS fólki, sem þar starf- ar verSur að leggja allt of mikið á sig, jafnt forstöSu- kona, sem atarfsstúlkur og hjúkrunarkonur. ÞaS er því eðlilega kraía ÞjóSverjum tókst ekki að ná yfirráðum á Svartahafi. Þess vegna haí'a fasistaherirnir orS iS að flytja allar birgðir sínar eftir iandleiðum. Og nú, þeg- ar landleiðunum er lokaS, lokar Svartahafsflotinn sjó- leiðínni, svo Kákasusherinn á eki undankomu von. HvaS eftir annaS hafa Þjóð verjar lýst þvi yfir sigri hrós- andi aS þeir hafi tekiS síðustu höfn Svartahafsflotans. En það hef ur ekki. veriS satt, og rússneskur floti, sem enginn út í í'rá veit hvaS er öflugur, hefur haldiS áfram aS trufla hernaðaraSgerðir fasistaherj- anna. Kafbátar • og lítil herskip eru aðalskip þessa flota. Löngu fyrir styrjöldina hættu Rússar að gefa nokkrar upp- lýsingar um flota sinn, en orð rómur barst út um ört stækk- andi kafbátaflota ogsérstaklega mikinn fjölda lítilla kafbáta, sem einmitt eru vel lagaSir til hernaSaraSgerða í Svartaháfi. Það er vitað aS starfsemi sovétkafbátanna í Svartahafi hefur gert ÞjóSverjum mjög erfitt fyrir meS aS flytja birgS ir til Kákasus sjóleiSis. Fregn ir hafa borizt um aS áhafnir Framhald á 4. síðu kvenna í Reykjavík að komið sé upp stórri fæöingarstofn- un. Og áhugasamar konur úr öllum flokkum hafa bprið þessa kröfu fram viS þing- menn og bæjarfulltrúaReykja víkur. í bæjarstjórninni var sam- þykkt samkv. tillögu Sósíal- istaflokksins aS leggja fram 600 þús. kr. til þess aS reisa fæðingarstofnun. Voru bæjar- fulltrúar Sósíalistaflokksins. Álþýðuflokksins og frú Guð- rún Jónasson með því. Framh. á 3. sfðu. Síðustu fréttir Rauði herlnn hefur teklð bæ, sem er aðeins 15 km. frá Kark- off, og hefur stórskotalið Rússa þegar hafið skothríð á borgina. Tíu norskir ættjðrð- arvinir dæmdir til dðuða Þýzku hernaðaryfirvöldin í Noregi hafa dæmt til dauða tíu Norðmenn, á aldrinum tuttugu —þrjátíu ára, og er þeim gefið að sök að hafa unnið að ólög- legri hernaðarstarfsemL Dómunum hefur enn ekki ver ^ið fullnægt, segir í fregn í gær- kvöld, og hefur náðunarbeiðni verið send til þýzka landstjór- ans Terbovens. Benes forseti spáir stórkostlegu undan- haldi fasistaherjanna á austurvígstöðvunum Benes, forseti Tékkoslovakfu, flutti ræðu i London í gær, og sagði þar að Þjóðverjar hefðu í hyggju að hörfa næstu vikur með her sinn á austurvígstöðvunum til línu um fljótið Dnéster Pripetfenin og ána Dvína, Reynist þetta rétt, þýðir það stórkostlegt undanhald, úr mest- um hluta þess landsvæðis, er var innan Iandamæra Sovétrikj- anna í byrjun stríðsins. Glæsiieo byriun souÉlsöfnunaFinnep Um 1600 krónur söfnuðust fyrsta daginn Söfnun fulltrúaráðs verklýðsfélaganna til styrktar Rauða krossi Sovétríkjanna hófst í gær. Tekið er á móti framlögum til söfnunarinnar í skrifstofu Dagsbrúnar og þar eru einnig afhentir söfnunarlistar. Þjóðviljmn spurðist fyrir um það í gærkveldi, hvernig söfn- unin hefði gengið fyrsta daginn. — Við erum rétt að byrja, var svarið, og þetta er fyrsti dag- urinn. En byrjunin er mjög uppörfandi. Alls voru skrifstofunni af- hentar í dag kr. 1588,16. Fjölmargir einstaklingar tóku söfnunarlista. Þegar shenuna i gærmorgun kom fyrsti gefandinn, sem var verkamaður, og lagði 500 kr. í söfnunina. „Eg hef lengi vonazt eftir slíkri söfnun", sagði hann, „og hér er minn skerfur". Verkamaður, sem afhenti 30 kr., gat þess, að þetta væri að visu ekki mikið, en hann vildi samt sýna lit. Annar gefandi, er færði söfnuninni 100 kr., lét þau orð falla, að það væri ódýrt að gefa 100 kr. fyrir allar þær fórnir mannlífa og verðmæta, sem þjóðu* sovétrikjanna hefðu fært. Gefandi, sem ekki vill láta nafns síns getið, gaf 100 kr. til minningar um Ásgeir heitinn Bjarnason frá Knarramesi. En þetta er aðeins byrjunin. Söfnunin hefur aðsetur sitt í skrifstofu Dagsbrúnar í Alþýðu- húsinu við Hverfisgötu. Verður skrifstofan opin frá kl. 2—4 í dag. Þar eru einnig afhentir söfnunarlistar. VerzlunarjðfnuOur í jan. óhagstæOur um 15,7 millj. kr. Iiinflutnmgurinn í janúar s. 1. nam 22,7 millj. kr., en á sama tíma nam útflutningur- inn 7 millj. kr. Verzlunarjöfnuourinn í jan- armánuðí var þvá óhagsteeöur um 15,7 milljónir króna. Verzlumarjöfnuðurinn í jan. 1942 var óhagstæður um 2,5 millj. kr.v í Januar 1941 var hann hagstæður um 12,3 millj. kjr.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.