Þjóðviljinn - 19.02.1943, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 19.02.1943, Blaðsíða 3
Föstudagur 19. febrúar 1943. ÞJÓÐ VlLJlNíi t»IðOVIUIHH Útgefandi: Samemingarflokkur alþý^'u Sósíalistaflokkurimi Ritstjórar: Einar Olgeirsson (áb ) Sigfús SigurhjartarsiiE Ritstjórn: Garðai8tiœti 17 — Víkiugsprent Sími 2270. \fgreiðsla og auglýsingrskrif- stoía, Austurstræti 12 (1. hæð) Sími 2184. Víkingsprent h. f. Garðarstræti 17 Hjálpid — og þaö strax Með hverjum deginum sem li'öur verður þaö augijóst hví- líkar skelíingar það eru, sem fólkiö í hinum herteknu hér- uöum Sovétríkjannai hefur orðið að þola undir ógnar- stjórn nazista. Nú þegar rauði herinn frelsar hverja borgina á fætur annari úr heljargreipum Hitlers kemur þaö fyrst í ljós íbúafjöldi borg anna er aöens orömn lítill hluti af því sem var á friðar- tímum — og þó reiknað sé með aö mikill hluti fólksins hafi komizt undan áöur en nazistar tóku þær, þá er auð- séð að allt að því fjórði hluti íbúanna hefur víöa farizt í bardögum eða veriö drepinn áf nazistum. Grimmdaræði nazismans í Miö- og Vestur-Evrópu náði hámarki sínu í Lidicé, Utla þorpinu í Tékkóslóvakíu, sem þeir jöfnuðu við jöröu eftir aö hafa skotið alla karlmenn sem í því bjuggu og sent kven fólkiö í þrælkunarvinnu eöa ve-rra, og börnin á andlegar pestarsfofnanir nazismans. En í hinum herteknu hér- uðum Sovétríkjanna hefur harmleikurinn frá Lidice end- urtekið sig hundraöfalt. Hundruö -þorpa hafa verið brennd til ösku og íbúunum oft' tortímt, jafnvel án þess að eyða kúlum á þá, með þeim dauödaga án blóösút- hellinga, sem kaþólska kirkj- an á isínum verstu tímum valdi píslarvottunum: að brenna þá lifandi. Þeir, sem eftir Ufa í borg- um, bæjum og þorpum, sem rauöi herinn nú tekur, eru hungraðir, • klæðlitlir' og sjúk- ir. Alþýða Svétríkjanna send- ir þeim það, sem hún getur af mat. fötum og hjúkrunar- vörum. En sjálf hefur hún lítiö af öllu þessu, Það eru fyrst og fremst vopnin, sem hugsað er um. að framleiða. Fólkiö neitar sér um flest af því, sem oss hér finnst nauð- synlegt til lífsins. Búshlutir; föt, — allt þvílíkt er látið sitja á hakanum. „Allt fyrir vígstöðvarnar" er kjörorðið: sem starf hvers einasta manns markast af. Og tjónið, sem íbúarnir sem eftir lifa, hafa beðið, er heldur ekkert smáræði. Sund- urtættar borgir, sundurskot- in hús, brenndir bæir. sprengdar brýr, eyðilögð ÍÞRÖTTIR Ritstjóri: Frímann Helgason STÖRFUM VIÐ RÉTT? Knattspyrnifélagið Fram - 35 ára I síðustu grein minni hélt ég því fram, að árgjöldin væru hinn eini öruggi tekjustofn fé- laganna eða ættu að vera það, og að þau ættu að bera uppi daglegan rekstur félaganna. En hvernig er svo ástandið, sem er víðast hvar svipað, þótt aðeins megi finna undantekningar? Eg geri ráð fyrir, að það fari ekki mikið yfir 20% af umsetn- ingu félaganna á ári, hitt kemur inn af sýningum, kappleikjum, hlutaveltum og happdrættum o. fl. Hlutaveltur, dansleikir og slíkt eiga þess vegna ekki rétt á sér, nema þegar sérstaklega þarf að afla fjár til einhvers ákveðins málefnis. Eins og nú er t. d. hér í Reykjavík eru hlutaveltur orðnar fast ,skít- verk' hjá félögunum til öflunar fjár til rekstursins. Allir vilja vera lausir við þau störf. Menn eru píndir í þau, þeir verða leið- ir og forða sér eins fljótt og þeir geta. Mundú þessir menn ekki- heldur vilja borga hærra árstil- lag og það mikiS hærra, og sleppa við skítverkið. mannvirki, listaverk, margra kynslóða starf. Vér efumst hinsvegar ekki um að þegar þjóðir Sovétríkj- anna hafa öðlast frelsi sitt á ný, þá geti þær reist land sitt úr rústum á skömmum tíma, þó rústirnar séu ægi- legar. En nú þurfa þær hjálpar við og nú getum vér veitt hana. Vér höfum efni á því íslendingar. Vér höfum mögu leika á að koma til þeirra hjúkrunarvörum jafnóðum og fé hefur safnazt fyrir þeim. Hjálp vor kemur að gagni nú strax, þegar mest á ríður. Sir Walter Citrine, hinn kunni forvígismaöur brezka verklýðsfélaga-sambandsins hefur tekið að sér að sjá um innkaupin og sendingamar. Hann hefur áður séö um slíkt fyrir Nýja-Sjáland og fleiri aðilja. Söfnunin í Nýja- Sjálandi mun' hafa verið á annað þúsund pund, eða 50— 60 þúsund krónur. Vér íslendingar höfum fulla ástæöu til að ætla áö þaö geti munað eins mikið um það sem vér söfnum eins og um slíkar safnanir hjá þjóðum, sem eru þó í stríð- inu og bandamenn Sovétríkj- anna. Söfhunin fyrir Rauða Kross Sovétríkjanna.á því allt af að geta orðið oss til sóma. — auk þess sem vér gerum með því það, sem er skylda vor sem manna, er lifum á öðrum eins tímum og þeSiS- um. ' Það er því engum vafa undir- orpið, að félögin mætti reka á heilbrigðari grundvelli, ef á þessu yrði breyting. Þessvegna á að hækka ársgjöldin svo að þau beri daglegan rekstur félaganna. Eg efa ekki, að margir af þeim, sem þetta lesa, segja sem svo, „ég held ég geri það mikið fyrir félagið, að það sé óþarfi að láta mann borga meira árstillag en 'ég geri", og þó mun það yfirleitt vera frá 5 til 15 krónur á ári. Nú skulum við skoða málið frá dálítið annarri hlið. Ef til vill reykir þú fyrir 40 krónur á mán- uði. Ef til vill getur þú þakkað íþróttunum, að þú gerir það ekki. Kannske kaupir þú vín fyrir aðra eins upphæð á mán- uði, líka getur verið að þú getir þakkað það íþróttunum og félög unum að þú gerir það ekki. Gera má ráð fyrir, að þú farir á dansleiki, leikhús, kaffihús o. s. frv og þá getur eyðslan varla orðið undir 40 kr. á mánuði. Þarna em komnar 120 kr. á márí. Hvað væri þá hæfilegt fyrir alla þá skemmtun á mánuði. er við fáum af því að æfa, keppa. fara í ferðalög með félagi okkar og leikbræðrum ? Það er viður- k'ennt af öllum, að holl iðkun íþrótta sé hrein heilsulind. Menn þjálfa líkama sinn til aS gera hann ómóttækilegri fyrir sjúkdóma. Hvað væri sanngjarnt að borga á mánuði fyrir aukna líkamlega velferð, vegna dvalar sinnar í íþróttafélagi? í sann- leika sagt held ég að það sé ó- mögulegt að virða það nógu hátt og verður það ekki reynt hér. Er hægt að meta alla þá vini til fjár, sem viS eignumst i sambandi við íþróttirnar og störfin í félögunum. Sú vinátta getur orðið okkur ómetanleg síð armeir í lífinu. Eg hef líka meiri trú á þeim vináttuböndum, sem þar bindast, en þeim, sem bind- ast á þeim stöðum, er ég gat um áðan. Það væri nú ekki ósann- gjarnt að ætlast til þess að greiða tólf sinnum minna til fé- lagsins á mánuði en í skemmt- anir, eða 10 krónur. Eg get líka farið niður í 24 sinnum lægri upphæð eða í 5 kr. á mánuði eða 60 krónur á ári, en það ætti að vera lágmark. Þar sem ég til þekki og hef spurzt fyrir t. d. á Norðurlöndum er mánaðar- gjaldið 7 til 10 krónur. Eg sá um daginn í blaði, að hjá einu félagi hér hefðu 650 tekið þátt í íþróttum. Má gera ráð fyrir, aS um 450 hafi verið gjaldendur. Hefðu þeir-greitt 27 þúsund eftir mínum taxta, en ég efa, að félagið hafi fengið mikið yfir 6—7 þús. kr,. í árstillög það ár. Eg efa ekki að þessu er erfitt Ólafur Halldórsson formaður Á þessu vori mun Knatt- spyrnufélagiö Fram verða 35 ára. Það er óþarfi að kynna þetta gamla góða félag meö mörgum orðum, það hefur gert það sjálft með góðum leikjum og ágætum iþrótta- anda. Enda verður maður vin sældanna var þegar bláhvíti búningurinn er að verja heið- ur eöa sækja á á vellinum og þá láta þeir sig ekki vanta sem eitt sinn gerðu garðinn frægan meö glæsilegum leik. og spara þá ekki eggjunarorö in til arftaka sinnþ. Þrátt fyrir nokkurt hnignunarskeið eftir blómaöld félagsins hefur þeirc með d^.ignaði tetíi^t ac ná toppnuni aftur svo að 'ó leiki þurftu Valur og Fram að heyja s. 1. sumar tii úr- shta. Félagið minntist 'afmæl- is síns með myndarlegu hófi. og gaf út sama dag stórt og vandað afmælisblað meö á- vörpum, skemmtilegum ferða sögum, um ferðir sem Fram hefur farið bæði innanlands og utan. Þar er og mirming argrein um Ól. K. Þorvarðar- son sem ef til vill hefur borið höfuð og herðar yfir aðra Framara í starfi sínu fyrir Fram, og efa ég ekki að í huga hvers Framara er skuggi vegna fráfalls hans. — Ritiö er prýtt fjölda mynda frá fé- lagslífi Fram og flytur auk þess margar aðrar greinar en þær sem hér eru taldar. íþróttasíða Þjóðviljans ósk- ar Fram til hamingju með afmælið og árnar því allra heilla í framtíðinni. Stjórn Fram skipa nú: Ól- afur Halldórsson form., Jón Þóröarson, Gunnar Níelsen. Ragnar Lái-usson og Sæm- undur Gíslason. íþróttavellir og nýjar sundlaugar í sund- laugardalnum. — Nýir fimleikasalir? í nýafstöðnum umræSum um fjárhagsáætlun Rvíkur komu fram tvær tillögur sem íþrótta- menn bæjarins hafa fulla á- stæðu til að gleðjast yfir og fylgj ast vel með. Var önnur tillagan um að gera laugardalinn við sundlaugarnar, eða ákveðinn hluta af honum, að íþrótta- og skemmtistað fyrir bæjarbúa. Við íþróttamenn erum orðnir svo þreyttir á þessu vallaleysi, aS við kippumst við, þegar við komum auga á eða heyrum um tillögur til úrbóta í þessu máli. Eg geri nú ráð fyrir, að mönnum vaxi í augum vegalengdin, en ég vil benda á, að það er lítið, ef það er þá nokkuð lengra, en suð ur í væntanlegt íþróttahverfi við'Eskihlíðina, t. d. úr miðbæ. Land þetta mun heldur vel fallið til þurrkunar, en það verður ekki sagt um landið fyrir norðan gömlu Sjóklæðagerðina, en auk- in vinna og aukin fjárútlát við vallargerðina tefja verkið. Auk þess hefur það ýmsa kosti, svo sem heita vatnið, góð ræktunar- skilyrði og skjól. í samtali, sem tíðindamaður íþróttasíSunnar átti við íþróttaráðunaut bæjar- ins lét hannálit sitt í ljós, hvað æskilegast væri að gert yrði á þessu landi, en gat þess um leið, að breyta meðan smölunarað- ferðin er notuð og ábyrgðarleys- iS og kröfurnar á hendur félag- inu eru eins og þær em yfirleitt. Það verður líka að koma til sam starfs milli félaganna um þetta mál. Eg vona samt, að þegar menn fara að athuga, hvað félag- ið gerir orðið fyrir þá og hvers virði það er, hjálpi það til að | kippa þessu í eðlilegt horf. Meira. að sumt af því, sem hann sagði væri framtíðarhugmyndir, en sumt þyldi enga bið. Gera þarf góðan grasvöll meS hlaupabraut um og öðru tilheyrandi frjálsum íþróttum. Ennfremur stóran æf ingavöll og annan fyrir ung- linga. Þá ber að starfa að því að byggð verði 50 metra opin laug, dýpri, fyrir dýfingar. Þyrfti að vera þar bæði fjaðrandi og fast ir stökkpallar. Þá verði þarna lítil kennslulaug og gmnn ung- lingalaug til að aðskilja ung- lingana frá þeim fullorSnu. Mjög stórt sólskýli er nauðsynlegt þarna. Tennisvellir verða að koma á þessum stað. Þá væri æskilegt, að sem mest af Laugardalnum verði tekið fyr ir skemmtigarð með trjágöngum og görðum og blómabeðum, sem umlyktu íþróttavellina og skýldu þeim.. Um garðinn verðigerðir gangstígar aðeins, svo fólk geti notið kyrrðar og hvíldar, laust við vélahávaða og þennan eilífa hraða, sem fáir fylgjast með, en allir óska að fá frí frá þótt ekki væri nema stundarkorn. Sá galli er þó á þessari tillögu, að hún gerir ráð fyrir, að sérstök nefnd sjái um athuganir allar og svo framkvæmdir. Þetta mál á að heyra undir allsherjar íþrótta og leikvallanefnd fyrir Reykja- vík. Eg hef áður bennt á, að það sé nauðsynlegt að slík nefnd sé starfandi og í raun og veru er hún til, þar sem íþróttavallar nefndin er, en hún hefur bundið störf sín við völlinn á Melun- um, og er það furðu þröngur stakkur sniðinn, þegar tekið er tillit til ástandsins í þessum mál um hér. Það er því alveg mis- ráðiS að skipa sjálfstæða nefnd Framhald á 4. síðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.