Þjóðviljinn - 05.03.1943, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 05.03.1943, Blaðsíða 1
8. árgangur. Föstudagur 5. marz. 1943 51. tölubl. Souiep sæhir fram á 100 é. ulsl eil járnbratitín millí Moskva og Velífei Lúkí á valdí Rússa ll Há sem fdrusf mefl PorraðOl fec fram M. 2 í flao Minningarathöfn um þá, sem fórust með Þormóði, fer fram í dómkirkjunni i dag kl. 2 e. h. og verður henni út- varpað. Verður því öllum skrifstof- um opinberra stofnana lok- aö á hádegi, svo og bönk- unum. Kennsla hættir á há- degi í öllum skólum ríkisins. Kvikmyndahúsin hafa engar sýningar í dag. Söfnunin til styrktar að- standendum þeirra sem fór- ust er nú 87525 kr. Rauði herinn hefur náð á vald sitt stóru landsvæði fyrir vestan Kúrsk, þar sem hann sækir fram á 100 km. víglínu og tók í gær bæina Síevsk, 130 km. norð- vestur af Kúrsk og álíka langt suður af Brjansk, og Súsa, 90 km. suðvestur af Kúrsk og 70 km. suður af Lgoff, sem tekin var í fyrradag. Vestur af Rseff hefur rauði herinn tekið bæinn Olenino og hafa Rússar nú á valdi sínu alla járnbraut- ina frá Moskva til Velíkíe Lúkí. Sovéthersveitir hafa einnig sótt fram suðvestur af Rseff, og tekið 11 byggð- arlög. Fyrir norðan Rseffsvæðið heldur her Tímosjenkos áfram sókn í átt til Staraja Rússa og Lovatárinnar. Á Donetsvígstöðvunum halda áfram harðar orustur og virð- ast árásir ,£>jóðverja harðastar í vesturhluta Donetssvæðisins, Suðvestur af Vorosiloff hefur sovétherinn unnið á. ' Hinir miklu sigrar rauða hers ins á mið og norðurvígstöðvun- um hafa þegar veikt verulega yztu varnarlínu Smolensksvæð- isins, að því er brezkir herfræð- ingar telja. Orel verður einangr aðri með hverjum degi. Brjansk getur fyrr en varir orðið í víg- línunni, segir í brezkri útvarps- fregn. 20 jðpönskum skip- um sökkt Flugvélar Bandamanna hafa sökkt 20 af 22 skipum í jap- anskri skipalest á leið til Nýju Gíneu, að því er segir í tilkynn- ingu frá aðalstöðvum McArt- hurs í Ástralín. Átta af skipum þessum voru herskip. Verkalýður Vestmanneyja krefst að Alþmgi taki tillit til samþykkta Al- |)ýðusambands|)ingsins „Sameiginlegur fundur Verkalýðs- félags Vestmannaeyja, Sjómannafé- lagsins Jötunn, Vélstjórafélags Vest- mannaeyja og Verkakvennafélags- ins Snótar í Vestmannaeyjum, — haldinn 18. febr. 1943, skorar á hið háa Alþingi að samþykkja áskoran- ir og tillögur 17. þings Alþýðusam- bands íslands í dýrtíðar-, atvinnu-, öryggis- og sjávarútvegsmálum og flýta eins og kostur er fyrir fram- kvæmd þeirra." Harðar loftárásir á meginlandsstöðvar Þjóðverja Bandarískar sprengjuflugvél- ar gerðu í gær harðar árásir á borgirnar Rotterdam, Ham, og er talið að mikill árangur hafi Framhald á 4. síðu Sovétsöfnunin. Á Akureyri ftafa safnazt 7100 krónur Verkalýðurinn á Akureyri hefur aldrei látið á sér standa í baráttunni um réttindi fólksins, baráttunni fyrir frelsi og lýð- ræði. Að þessu sinni lætur hann heldur ekki sitt eftir liggja. Söfnunin á Akureyri handa Rauða krossi Sovétríkjanna er nú ojðin 7100 krónur. Um söfnunina annast Sjómannafélag Ak- ureyrar, Verkakvennafélagið Eining, Iðja, félag verksmiðju- fólks, Starfsstúlknafélagið Sókn, Bílstjórafélag Akureyrar, Verklýðsfélag Akureyrar og Sósíalistafélag Akureyrar. Ord og gerðir Fimm ráðherrar ávörp- uðu þjóðsína fyrir átta vikum Björn Þórðarson: „Þeir, sem hafa fengið mikið undanfarin ár, mega vera við því búnir að hagnaður þeirra rýrni og að þeir yerði að bera nokkrar byrðar. Stjórnin lítur svo á, að hún haii, að svo stöddu, engan rétt til að krefjast af almenningi, engri stétt neinna fórna." Einar Arnórsson: „Vafalaust munu margir verða að færa einhverjar fórnir, og mest verður að heimta af þeim, sem mesta hafa getuna. Þeir hafa bökin breiðust og á þá verður því að leggja þyngstu baggana." Vilhjálmur Þór: „Það hlaut að verða fyrsta verk þeirrar ríkisstjórnar, er nú situr, að freista þess að stöðva dýrtíð- ina. Til þss gátu verið tvær leið- ir. Önnur með valdboði einu, hin með samkomulagi og með vald- boði að einhverju leyti. Hin síð- ari leiðin var valin." Jóhann Sæmundsson: „Gálaus valdbeiting bjargar engu, en eykur aðeins á sundur- lyndi þjóðarinnar og stofnar öllu í voða. — — þeir, sem hafa eign- ast mesta fjármuni á þessum tím um, eiga að verða fyrstir til að rækja skyldur sínar, sem jafn- framt eru mestar og þyngstar.", Björn Ólafsson: „Þeir aðilar, sem þessar ráð- stafanir (dýrtíðarráðstafanir) koma til að bitna mest á fyrst í stað, verða að hafa það hugfast, að þeir hafa haft góð afkomuár undanfarið. — — — Tímabili stríðsgróðans er lokið, þeir sem hyggja að hér eftir vérði hægt að byggja afkomu sína á fljóttekn- um auði, munu verða fyrir von- brigðum." Þetta voru þeirra fyrirheit í áramótaútvarpi til þjóðar sinnar. — Eftir átta vikur eru efndirnar þær, að þúsundir ^íslenzkra al- þýðumanna þurfa að fylkja' sér til varnar gegn árásum þessara sömu ráðherra gegn lífsafkomu hinna fátækustu. Þeir ríku eiga að fá að verða ríkari, nema hvað þeim er uppálagt að greiða eign- aukaskatt sem á að nægja til að þyggja hús yfir þessa líka „orð- heldnu". ríkisstjórn. Bæjarstjórn vill ekki veita bygg- ingarleyfi fyrir Hallgrímskirkju „að svo stöddu" HallgrfmssBfnuði boðin ióS uniiir hús fyrir guoþjonustur Á fundi bæjarstjórnar í gær var tekin fyrir tillaga sú um byggingarleyfi fyrir Hallgrímskirkju, sem frestað var á næst- síðasta fundi. Valtýr Stefánsson og Sigfús Sigurhjartarson báru fram eftirfarandi tillögu, sem var samþykkt með 11 atkvæðum gegn tveimur: „Það er ljóst, af uppdrætti þeim, sem hér liggur fyrir, að sóknarnefnd Hallgrímssóknar hefur eigi í hyggju að reisa venjulega sóknarkirkju, heldur er hér um að ræða fyrirhug- aða höfuðkirkju landsins. Bæjarstjórnin telur því, að málið hafi ekki fengið nægilegan undirbúning og getur ekki að svo stöddu veitt hið umbeðna byggingarleyfi." Ennfremur báru þejr Valtýr og Sigfús ásamt Haraldi Guð- mundssyni fram eftirfarandi tillögu er einnig var samþykkt með 11 atkvæðum gegn 2. „Bæjarstjórnin heitir sóknarnefnd Hallgrímssóknar stuðn- ingi sínum við að reisa sem fyrst hús fyrir guðsþjónustur og aðra starfsemi safnaðarins, með því að láta söfnuðinum í té ókeypis lóð undir húsið, er sóknarnefndin geti fyrir sitt leyti fallizt á, og greiða fyrir málinu á annan hátt." Umræður urðu langar um tillögur þessar. Flutnings- menn gerðu grein fyrir því að þar sem rætt væri um Hallgrímskirkju, væri tveim Framhald á 4. síðu. Tvö þúsund norskír stúdentar mðtmæla afskiptum Kvislinga NaEístaYfírvöldin hafa í hótunum Ákafar deilur hafa brotizt út við háskólann í Osló milli háskólastúdenta og stúdentafélags Kvislinga. "Formaðurinn í stúdentafélagi Kvislinga tilkynnti nýlega í ræðu varðandi vinnuskyldu stúdenta, að þeir ættu um það tvennt að velja, að láta stúdentafélagið vera millilið og þá yrðu þeir aðeins tilkvaddir í sumarfríunum, eða að þeir yrðu kvaddir til skylduvinnu sem hverjir aðrir bogarar, og þá hve- nær sem væri. Stúdentarnir tóku fyrri kostinn, en þegar það var birt í nazistablöðunum sem merki um að stúdentarnir hefðu gengið í stúdentafélag Kvislinga, sendu 2000 stúdentar samhljóða mót- mæli til skrifstofu háskólans. Þeir lögðu áherzlu á, að þeir við- urkenndu ekki stúdentafélag Kvislinga sem réttmætan fulltrúa norskra stúdenta. Lögreglan gerði mótmælabréf in upptæk, og auglýsti í háskól- anum að stúdentar mættu búast við „alvarlegum afleiðrngum", ef þeir af turkölluðu ekki taiar- laust mótmæli sín. Tilkynnt var ennfremur að þetta mál hefði verið „tekið úr höndum stúd- entafélagsins og háskólans."

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.