Þjóðviljinn - 18.04.1943, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 18.04.1943, Blaðsíða 3
Sunnudagur 18. apríl 1943. ÞJCÐVILJINN Utgefancii: Sameiningarflokkur alþýðu — Sósíalistallokkurinn Ritstjórar: Einar Olgeirsson (áb.) Sigfus Sigurhjartarson Ritstjórn: Garðastræti 17 — Víkingsprent Sími 2270. Afgreiðsla og auglýsingaskrif- stofa, Austurstræti 12 (1. hæð) Sími 2184. Víkingsprent h.f. Garðastræti 17. Það verður að tryggja nýbyggingu fiskiflotans fyrir nýbyggingarsjóðina • Þeg&r útgerðaxfélögimum var veitt skattfrelsi til þess að leggja í nýbyggingarsjóði var það gert með það fyrir augum að þjóðin væri örugg um að fá byggðan fiskiflota fyrir þetta fé, er hún gerði skattfrjálst. En er þjóðin yiss ura að fá fiskiflota fyrir að hafa veitt þessi fríðindi? Nei. Það er engin vissa fyr- ir því'. Eins og nú er um hnút ana búið, þá geta nýbyggingar- sjóðirnir farið í taprekstur og eyðilagst á skömmum tíma. Þingmenn Sósíalistaflokks- ins hafa hvað eftir annað gagnrýnt þetta fyrirkomulag. Fulltrúar flokksins í fjárhags nefndum lögðu fram í sam- bandi við dýrtíðarfrumvarpið tillögur flokksins um að tryggja það að nýbyggingar- sjóðirnir yrðu virkilega notað ir til endurbyggingar fiskiflot- ans. En undirtektir fengu þær tillögur ekki þá. Það er hægt að tryggja ný- byggingarsjóðina til raun- verulegrar nýbyggingar á tvennan hátt. Önnur leiðin er sú, að fyrir skipa svo með lögum að ekki skuli vera kröfuréttur í ný- byggingarsjóðina, þannig að verði útgerðarfélag gjald- þrota, þá sé ekki hægt að ganga að nýbyggingarsjóðun- um. Yrði félag gjaldþrota og hætti því eðlilega aö starfa: þá yrði nýbyggingarsjóður þess líklega helzt að retnna í nýbyggingarsjóð ríkisihs, sem annaðist um að byggt væri fyrir það fé fiskiskip, hvernig sem svo rekstri þeirra síðar yrði fyrir komið. Hin leiöin er að svipta stór- útgerðina alveg eignavaldinu á nýbygginars'jóðunum. Slík lédðl er ekki fær nú. Sósíalistaflokkurinn mun beita sér fyrir því að sú leið, sem fyrr er getið, verði far- ih nú þegar. Það þarf að efla nýbyggingarsjóðina. Það þarf að tryggja það að þeir verði notaðir til þess, sem lögih mæla fyrst og frernst fyrir: til nýbyggingar fiskiskipa. Það eru fyrst, og fremst sjómennirnir, sem hafa skap- að þann miklai auð, sem safh- azt hefur saman hér á landi. Það er skylda þjóðarinnar gagnvart sjálfri sér að tryggja Þ3^ a® nægur fiski- FrDmvarpið nm eignaraukaskatt „i- gr. Á árinu 1943 skal leggja sér- stakan skatt á eignaaukningu, sem orðið hefur á árunum 1940, 1941 og 1942 og er um- fram 80 þúsund krónur hjá hverjum skattþegni, enda nemi skuldlaus eign hans, að skattinum frádregnum, eigi lægri upphæð. Skatturinn reiknast þannig: Af 80—200 þús. kr. greið- ist 20% af því, sem er um- fram 80 þús. kr. Af 200 þús. til 1 millj. greið ist 24 þús. af 200 þús. og 25% af afgangi. Af 1 millj. kr. greiðist 224 þús. kr. og 30% af því, sem þar er fram yfir. 2. gr. Þegar skattskyld eignaaukn- ing er ákveðin skal draga frá eigninni 1. jan. 1940 þá f járhæð, sem greidd var í útsvar; tekju- skatt, stríðsgróðaskatt, sam- vinnuskatt og eignaskatt á því ári, og á sama hátt skal draga þessi gjöld, að með- töldum verðlækkunarskatti, á- lögð 1943, frá eigninni í árslok 1942. Frá eignaaukningunni skal draga það fé, sem lagt hef- ur verið í nýbyggingarsjóð út- gerðarfyrirtækis og varasjóð samvinnufélags, áður en eigna- aukaskattur er á lagður. 3. gr. Við ákvörðun eignaaukning- ar samkv. 2. gr. skal um fast- eignir, skip og aðrar eignir, sem floti, — betri, öruggari og stórvirkari en sá sem við nú höfum, — verði byggður, eft- ir stríð. Það dugar ekki að hika við það þó að einstökum auðfélögum finnist gengiö á rétt sinn og hagsmuni í sambandi við slíkt. Nýbyggingarsjóöina verður að efla og tryggja og Sósíal^ istaflokkurinn mun leggja fram sínar tillögur um það .efni. * En jafnframt verður þjóð- in að hafa það í huga að hvorki sjómennirnir sérstak- lega né þjóðin almennt eru örugg, þó að það takist að fá fram ráðstafanir til þess að fá komið upp fiskiflota að stríðinu loknu. Meðan togaraflotinn er í eigu örfárra auðmanna, geta þeir notað eignarvald sitt yf- ir honum til þess aö kúga sjómennina og beygja þjóð- ina. Og það er markmið verk lýðshreyfingarinnar að koma í veg fyrir slíka kúgun meö því aði svifta auðrnennina slíku* eignavaldi, — með því að koma sósíalismanum á. Að því marki mun verklýðs- hreyfingin keppa ög sjónar á því má hún ekki missa, þó að hún verði nú að leggja mikla áherzlu á að búa þann ig í haginn fyrir framtíðina að tryggja að höfuðfram- leiðslutæki íslendina, togar- arnir, verði endurnýjaðir án tillits til þess í hverra eigu þeir eru sem stendur. Hér fer á eftir frumvarp það um eignaraukaskatt, sem þeir Haraldur Guðmundsson, Hermann Jónasson og Brynjólfur Bjarnason flytja, og skrifað er um á 1. síðu Þjóðviljans í dag. skattþegn hefur eignazt á fyrr greindu tímabili, miða við það verð, sem hann %efur greitt fyrir eignirnar. Nú telur ríkis- skattanefnd vafa á því, að fyrir liggi fullnægjandi upplýsingar um raunverulegat kaupverð eða kostnaðarverð eignar, og skal hún þá meta eignina eða skipa sérstaka fultrúa af sinni hálfu til þess. 4. gr. Um álagningu skattsins, gjald daga, innheimtu, lögtaksrétt, vangoldinn skatt og viðurlög f er að lögum um tekjuskatt og eignarskatt, eftir því sem yið getur átt, en nánari ákvæði set- ur fjármálaráðherra með reglu- gerð, og skal þar m. a. setja á- kvæði til tryggingar réttum framtölum, svo sem með nafn- skráningu verðbréfa. Heimilt skal fjármálaráð- herra, að fengnum tillögum rík- isskattanefndar þess efnis,- að veita greiðslufrest á nokkrum hluta eignaraukaskatts allt að 3 árum, ef sérstaklega stendur á svo sem ef eignaaukinn er bund inn í atvinnutæk^um eða nauð- synlegum birgðum. 5. gr. Fé því sem aflast samkvæmt lögum þessum, skal varið þann- ig að Vz þess gangi til alþýðu- trygginga og bygginga verka- mannabústaða, % til raforku- sjóðs, byggingar nýbýla og land náms í sveitum og % til fram- kvæmdarsjóðs ríkisins. 6. gr. Lög þessi öðlast þegar gildi. Greinargerö Þrjú síðustu ár hefur meira fé safnazt í eign einstakra manna en nokkru sinni fyrr eða nokkurn óraði fyrir. Samkvæmt skattskýrslum mun láta nærri, að eignaaukning skattgreiðenda á 2 árum, 1940 og 1941, sé tal- in 70 millj. króna. Virðist því eigi fjarri að áætla tilsvarandi eignaaukningu allra áranna | þriggja a. m. k. 100 milij. króna. j Er þá að vísu ekki tekið tillit j til mismunarins á sköttum á ár- inu 1940 og væntanlegum skött- um 1943. En hins vegar ef þess að gæta, að fasteignir munu taldar með fasteignamatsverði og mat annarra eigna lítið breytt, jafnvel þótt eigenda- skipti hafi orðið. Og loks er þess að gæta, að verðbréfaeign og innstæðufé hefur aukizt stórkostlega, en ætla má, að mikið skorti á, að þær eignir komi allar fram á eignaframtöl- um. Innstæðufé í bönkum var t. d. um síðustu áramót talið yfir 350 millj. króna. Stórmikill hluti eignaaukn- ingarinnar er hreinn stríðsgróði, gróði, sem eigendum hefur fallið í skaut fyrir viðburðanna rás eingöngu. Á þetta fyrst og fremst við um alla meiri háttar auðsöfnun, en samkv. frv er ætlazt til, að skatturinn taki að- eins til hennar, þar sem 80 þús. kr. eignaauki er algerlega und- anþeginn skatti. Flestir gera ráð fyrir því, að verðlag breytist til lækkunar eftir styrjöldina og að því verði samfara margháttaðir atvinnu- örðugleikar. Hins vegar bíða verkefnin hvert sem litið er, verkefni, sem ekki verða innt af hendi nema með stuðningi ríkisins. En fjársöfnun ríkis- sjóðs hefur á engan hátt nálg- ast það að svara til þessara verkefna og enn síður til auð- söfnunar einstakra manna. Þá er þess og að gæta, að af mis- skiptingu auðsins hlýtur að leiða enn stórfelldara misræmi í tekjuskiptingu milli einstakl- inganna í framtíðinnl og ójafn- ari lífskjör. Sú stefna er nú hvarvetna ríkjandi, að löggjöfinni beri að haga svo, að einstaklingar safni eigi stórgróða vegna styrjaldar- innar. Annaðhvort er gróðinn tekinn með sköttum niður að vissu marki eða verðlagsákvæði koma í veg fyrir, að hann mynd- ist. Flm. eru þeirrar skoðunar, að stríðsgróðinn, gróðinn, sem ekki er hægt að halda fram, að nokkur einstaklingur hafi sér- staklega aflað með eigin atorku eða fyrirhyggju, og er umfram nauðsynlega sjóði til endurnýj- unar og starfrækslu gagnlegra fyrirtækja, sbr. nýbyggingar- sjóði, sem lagt er til, að verði undanþegnir skattinum, eigi í raun réttri að vera sameign al- mennings. Honum eigi að verja til þess að tryggja sem bezt atvinnu og öryggi og jöfn- uð í lífskjiörum fyrir fólkið í landinu. Sé það eigi gert, er su hsétta nærri, að fasteignir og framleiðslutæki 'þjóðarinnar dragist í hendur færri og færri manna og gróðinn verði til þess að auka enn verðbólguna og dýrtíð, öllum almenningi til tjóns". Sænskir íþróttamenn og Norðmenn Sjö stúdentar, sem taldir eru forgöngumenn mótmæl- anna, hafa verið handteknir. í fregn frá Stokkhólmi seg- ir að það hafi vakið vonbrigði og óánægju að samtök sænskra íþróttamanna ' hafi ekki átt fulltrúa á fundinum, er önnur sænsk félagssamtök hylltu norsku þjóðina 9. apr- íl. „Aftontidningen" segir að sænskir íþróttamenn fái nú ; tækifæri til að bæta fyiir þetta, þar^ sem blaðið ásamli „Idrottsbladet", gengst fyrir fundi íþróttamanna í Stokk- hólmi 21. april, til aö votta Norðmönnum samúð. Landssamband ítþróttafé- lagsins tekur ekki þátt í boð- un fundar þessa, að því ér Aftontidningen skýrir frá. Aðalfundur F. í. I. Á aðalfundi Félags ís- lenzkra iðnrekenda, sem hald- inn var 13. þ. m. í Oddfell- ow-húsinu, voru eftirtaldir menn kosnir í stjórn: Formaður: Sigurjón Péturs- son. Gjaldkeri Bjarni Pétursson. Ritari: Sigurður B. Runólfs- són Meðstjórnendur: Sigurður Waage og Kristján Jóh. Krist- iánsscn. Varastjórnarmenn: Helgi Sivertsen og Arnbjörn óskars- son. Á fundinum voru emaig tekin fyrir ýms mál, er vaíða íslenzkan iðnað. Tvsr nýjar bækur STJÖRNUBLIK Ljóðabók eftir Hugrúnu. Fyrir skömmu kom út eftir hana bókin Mánaskin. Hún fékk ágæta dóma og var vel tekið af almenningi. í þessari nýju bók eru mörg falleg kvæði og eftirtektarverð. — Bókin er bundin í mjúkt skinnlíki og kostar kr. 12,00. BOGGA OG BÚÁLFURINN ævintýri eftir Huldu, skreytt myndum eftir Ólaf Túbals. Prentað með stóru og skýru letri, líkt og er á bókinni „Gagn og gaman". Þessár bækur eru hentugar sumargjafir Bókaverzlun ísafoldarprentsmiðju.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.