Þjóðviljinn - 22.05.1943, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 22.05.1943, Blaðsíða 3
Laugardagur 22. maí 1943. Þ.Ö~ ViLJIN-; tosú&mntm Útgefandi: SameiningarHokkur alþýðu — Sósíalistatlokkurinn Ritstjórar: Einur Olgeirsson (áb.) Sigfús Sigurhjartarson Ritstjórn: Garðastræti 17 — Víkingsprent Sími 2270. Aígreiðsla og auglýsingaskrif- stofa, Austurstræti 12 (1. hæð) Simi 2184. Vikingsprent h.f. Carðastræti 17. Skðpum einingu al- Þýðunnar um rút- tækar umbætur Framsókn stendur nú af- hjúpuð frammi fyrir. þjóðinni, fyrir það aö hafa gert stór- fellda skerðihgu á lífskjörum verkalýösins, að skilyrði fyrir því að mynduð væri „vinstri'1 stjórn, sem gerði m. a. eitfc- hvað verulegt í dýrtíðarmál- unum, Alþýðuflokkurinn stendur — sakir afstöðu þeirrar, sem Al- þýðublaðið fyrir hans hönd hefur tekið' í vetur, — afhjúp- aður fyrir að hafa lagzt flafc- ur fyrir Framsókn og rægt svo Sósíahstaflokkinn fyrir að hafa ekki gert hið sama. ' Þessi frammistaða Alþýðu- flokksins var því verri, sem nú var í fyrsta sinn í þingsög urmi tækifæri til þess að full- trúar, er verkalýðurinn kaus á þing, gætu markað stefnu vinstri stjórnar og haft forystu hermar. En í stað þess áð taka upp samstarf við Sósíalista- flokkinn og knýja Framsókn til þess aö sýna lit, heldur Al- þýðuflokkurinn fast við fyrri yfirlýsingu sína um það að hafa enga samvinnu við Sós íalistaflokkihn, heldur reyna með; öllum ráðum að rægja hann og bera blak af Fram- sókn. " Afleiðingunum af slíkri tagl hnýtingspólitík við Framsókn og sundrungarpólitík í verka- lýöshreyfingunni verður Al- þýðuflokkurinn auðvitað að taka sjálfur. Meðan hann læt- ur sefasjúka hatursmerm Sós- íalistaflokksins ráða blaði sínu og marka stefnu flokksins af persónulegri duttlungasemi þeirra, þá er auðvitað ekki j von á góðu. Menn hafa ekki gleymt því, að þesslr herrar . Álþýöuflokksins töldu samein- ingu verkamanna á Akur- eyri í eitt félag samkvæmt ósk Alþýðusambandsins vera „klofning". Fátt sýnir betur hve skefjalaust hatur þessara manna á einingu verkalýðs- ins er. Alþýðusarnbandið túlkar kröfu íslenzkrar alþýðu til róttækra . umbóta, forystu verkalýðsins í þjóðmálum og öruggri stefnu fram til sósíal- ismans með ályktun sinni á þinginu í haust um myndun bandalags alþýðusamtakanna. Þar segir m. a.: Skílyrdí Framsóbnar iytír víosfrí stfórn: 30l grunnkaupslœkkun hjá verkamonnum ef dýrtíðarvísítalan ætti að lara niður í 220 stig Þessari kauplækkun „umfram lækkun á dýrtíðinni" vill Alþýðublaðið fyrir hönd Alþýðuflokksins ganga að, fyrst það áfellist Sósíalistaflokkinn fyrir, að slík „vinstri" stjórn hafi strandað á honum. „Áratuga reynsla verkalýðs- hreyfmgarinnar hefur sýnt, að til þess að forða hinum vinn- andi stéttum frá nýju atvinnu leysi og nýjum hörmungum fátæktarinnar, til iþess að forða vinnandi stéttunum frá réttleysi og kúgun, veröur verkalýðsstéttin í gegnum samtök sín að taka forystu þjóðarinnar í sínar hendur í náinni samvinnu við aðrar vinnandi stéttir landsins. Þar af leiðandi getur verka- lýðurinn ekki sætt sig við smá vægilegar ívilnanir, heldur verður hann, ásamt annarri alþýðu íslands, að tryggja sér þau völd í þjóðfélaginu, er geti gert markmið verklýös- hreyfingarinnar að veruleika". AlþýÖusambandsstjórriin bauð strax í desember í vetur ýmsum samtökum hihs vinn- andi fólks þáttöku í þessu bandalagi, þ. á. m. Sósíalista- flokknum og Alþýðuflokknum Sósíalistaflokkurinn svaraði eðlilega strax játandi. Alþýðuflokkurinn svaraði ekki. Hann gat vel hugsað sér að setjast í ráðherrastól og jafnvel semjax við Framsókn um kauplækkun, — en að taka þátt í myndun banda- lags, þar sem hann vissi að Alþýðusambandið og Sósíal- istaflokkurinn og fleiri sam tök yrðu með, — það var honum fjarri. Nú fer hann máske að sjá og finna hvernig fólkið for- dæmir undanlátspólitíkina gagnvart Framsókn og róg- inn um Sósíalistaflokkinn. Og svo mikið er víst: Islenzka alþýðan mun ekki gefast upp við að knýja fram þær róttæku umbætur, sem hún á rétt á, og gera sam- tök sín nógu voldug, til þess að geta tekið forystu þjóðar- innar í sínar hendur og gert áhri'f sín gildandi í stjórn landsins, — þótt Alþýðuflokks foringjar kjósi frekar þjónustu við Hriflumennskuna en ein- ingu verkalýðsins. Eining alþýðúnnar um rót- tækar umbætur, — um rót- tæka umbótastjórn, — verður sköpuð, hvort sem einstakir foringjar Alþýöuflokksins veröa með eöa ekki. Það er ekki um afsláttinn, undirlægju háttinn og kyrrstöðuna sem verkalýöurinn á aö sameinast, — heldur um djörfustu og stórfelldustu sóknina fram til betra lífs og réttlátara þjóð- félags, sem hann enn hefur hafiBL í tákni þeirrar sókndjörfu einingar mun alþýðan sigra. Alþýðublaðið og Tíminn emja og kveina nú undan því, að kauplækkunarkrafa Framsóknar skuli hafa verið afhjúpuð framirii fyrir alþýðu. Tíminn hefur farið eins og köttur kring um heitan pott utan um dýrtíðarmálin og Haraldur svarið og sárt við lagt, að slíkar kauplækkunarhugrenningar hafi aldrei að sér hvarflað. En með töngurn var það síðast togað út úr Har- aldi, að Framsókn hefði sett það að skilyrði fyrir dýrtíðarráð- stöfunum „að kaupgjaldið lækkaði meira en dýrtíðin". Þegar þessi játning hinna ákærðu í vinstristjórnar-samning- unum nú loks hefur fengizt (— og þeir ætluðu sér helzt ekki að gefa hana, heldur bara þyrla upp ryki um, að Sósíalista- flokkurinn vilji engar „róttækar umbætur" og enga „róttæka umbótastjórn" —) er nú næsta verkefnið að sýna fram á hve „róttækar" þessar kröfur Framsóknar voru, svo meirihluti ís- lenzku þjóðarinnar fái að sjá það svart á hvítu, hverskonar póli- tík það er, sem svokallaðir Framsóknarmenn kalla „vinstri póli- tík" og hvað þeir eiga við, þegar þeir tala um j,róttækar um- bætur" á kjörum verkamanna og annarra launþega. HVAÐ HEIMTAK FRAMSÓKN MIKLA KAUPLÆKKUN? Skilyrði Framsóknarflokksins um kauplækkun, ef semja eigi um „vinstri stjórn", er lækki dýrtíðina, hljóðar svo (f-liður): „Eftir að samræming sú, sem um getur í 5. lið og síðar sam- kvæmt 3. lið, hefur verið gerð, sé verðlag á landbúnaðarafurð- um og kaupgjaldi (verðlagsuppbót) fært niður hlutfallslega, þannig, að þær ráðstafanir lækki dýrtíðina að ákveðnu marki". Hvað myndi nú framkvæmd þessarar kröfu þýða í reynd- inni? Setjum svo að Iækka ætti dýrtíðina þannig að vísitalan yrði 220 stig (úr 272 stigum, sem var hámark áður en farið var að borga hana niður). Láta mun nærri að 40% lækkun á landbún- aðaraf urðum myndi gef a 43 stiga lækkun og að tæp 10 stig í við- bót yrðu strax bein afleiðing. Svo gert sé ráð fyrir því, sem hinir bjartsýnustu mundu gera sér vonir um. Ef'verð á landbúnaðarvörum væri lækkað um 40%, ætti samkvæmt kröfu Framsóknar að lækka kaupgjaldið um 40% líka. Hvað þýðir slík kauplækkun nú fyrir verkamennina? f vísitöluútreikningnum er gerigið út frá því að landbúnað- arvörurnar séu um 40% af því, sem þarf til lífsfram- færis meðalfjölskyldu. Sé því heildarkaupgjald verka- manna lækkað um 40%, þá þýðir það, að verðlækkunin á land- búnaðarvörunum, sem verkamenn kaupa, bætir þeim aðeins upp 16%-in þar af (% af 40) en afgangurinn verður bein „kaup- lækkun fram yfir dýrtíðarlækkun", og þessi afgangur þýðir, þegar miðað er við þá raunverulegu kauplækkun eftir að vísi- tölulækkunin hefur verið dregin frá (100 -f- 16 = 84; 24 af 84 ca. 29%) TÆP 30% KAUPLÆKKUN. Þetta er þaö, sem býr á bak við þá kröfu, sem Haraldur orðar svo hæversklega fyrir Framsókn, að „kaupgjaldið lækkaöi meir en dýrtíðin". 30% raunveruleg grunn- kaupslækkun, ef landbúnaðar- vörur væru lækkaðar um 40% — Þeir yrðu vist ekki beinlín- j is óánægðir með slika ,vinstri' stjórn, stóratvinnurekendurn- ir i landinu, sem gáfust upp á að koma gerðardómnum fram. [Ef gengið væri út frá ca 30% lækkun á landbúnaðar- vörum og að þaö kæmi vísi- tölunni strax; niður í ca. 230 stig, þá myndi með sama út- reikningi, verkamenn aðeins fá uppbætt með verðlækkun landbúnaöarafurðanna 12%in (40% af 30%), svo þá yrði raunveruleg kauplækkun þeirra, bein grunnkaupslækk- un um 20%.] Þetta er það, sem Fram- sókn kallar „rót'tækar umbæt- ur", — 20%--30% grunn- kaupslækkun. Þetta er hin \ glæsilega framtíð, sem hún hefur hugsaö sér sem afleið- ingu af baráttu og sigrum verkalýðsins síðustu tvö árin. Þetta er réttlætíö til handa launþegum landsms á mesta velgengnistíma, sem komið hefuryfir landið. Og mánuðum saman hefur nú Alþýðublaðið fyrir hönd Alþýðuflokksins, haldið uppi látlausum rógi um Sósíalista- flokkinn fyrir að hafa ekki viljað mynda róttæka umbóta- stjórn með Framsókn upp á svona skimiála- — Og ef Al- þýðublaðið hefur ekki verið að ljúga vísvitandi allan þenn- an tíma, þá hlýtur Alþýðu- flokkurinn að hafa sjálfur ver- ið reiðubúinn til þess að ganga að þessum skihnálum Fram- sóknar fyrir „vinstri" stjórn! Hvernig átti að f ramkvæma kauplækkunina? Þá komum við næst að því. hvernig Framsókn hefur hugs- að sér að hin „róttæka um- bótastjórn" framkvæmdi þessa kauplækkun. Þau sverja og sárt við leggja bæði hjúin í kór, Alþýðuflokk- urinn og Framsókn, að það hafi nú svo sem ekki átt að" lögbjóða kauplækkun. Það væri nú eitthvað annað. Har- aldur Guðniundsson setto- upp vandlætingarsvip og Iýsir því hátíðlega yfir að slíkum flokki sem Alþýðuflokknum, sem er- eins vandur að virðingu sinni og sagan ber vott um, komi alls ekki til hugar að fremja slíkt og þvílíkt. Við skulum nú láta Fram- sóknarflokkinn lýsa þvi sjálfan hvernig hann hugsar sér þetta frainkvæmt. í Tímanum 11. maí þ. á. er skoðun Fram- sóknarflokksins hátíðlega lýst yfir. Þar stenduf þessi stefnu- vfirlýsing: „Lækkun afurðaverðs eða kaupgjalds þarf því að byggj- a'st á samliomulagi við hlut- aðeigandi stéttir, eins og t. d. gengislögin 1939, ef vtl á að fsra. Þetta er og hefur verið skoöun Framsóknarflokksins". Lögfestingin á kaupgjald- inu 1939 („þrælalögin") það er samkomulag við verkalýð- inn að áliti Framsóknar. Ef slíkri lögfestingu er beitt, þá „fer vel". Það er enn skoðun Framsóknarflokksins. Það er þvi hægt að lýsa því nákvæmlega, hvérnig Fram- sóknarflokkurinn hefur hugs- að sér framkvæmdina á þeirri 20—3-0% grunnkaupslækkun, sem hann gerði að skilyrði fyrir vinstri stjórn. Gangur málsins átti að vera þessi: Sósíahstaflokkurinn og Al- þýðuflokkurinn samþykkja skilyrði Framsóknar og mynda „róttæka umbótastjórn". Þar- með er fengið „samkomulag við hlutaðeigandi stéttir" um 20i—30% grunnkaupslækkun- Á grundvelli þessa samkomu- lags er útbúið lagafrumvarp, sem fyrirskipar þessa lækkun, — allt eftir hinni ágætu fyrir- mynd gengislaganrta frá 1939. Mótmælum verklýðsfélaganna gegn hinum nýju þrælalögum rignir yfir Alþingi, — en það gerh ekkert. Þingmenn Sósíal- istaflokksins og Alþýðuflokks- ins eru búnir að samþykkja frumvarpið — fyrir ráðþerrar- stólana (eins og Alþýðuflokk- urihn 1939), svo verkalýður- inn á aö þegja, þetta er allt í samkomulagi við, hann, — segir Framsókn! Framhald á 4. síðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.