Þjóðviljinn - 17.07.1943, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 17.07.1943, Blaðsíða 1
•8. árgangur. Laugardagur 17. júlí 1943 159. tölublað. „IsletiEk" Lappomennska í uppsíglíngu las frá Hritlo skorar á iueaður as attorolienihiF að bOa sia til harðaaa oo Oisói&elliooa Hannheínifar Island leígf sfórveldum sem hersföð fíl hernaðar gegn Evrópu Fasisminn á íslandi hefur fundið sitt form og sinn foringja. Formið á að vera Lappo-hreyfing eftir finnskri fyrirmynd, hreyf- ing afturhaldssamra bænda og ofstopafullra atvinnurekenda, sem einskis svífast til þess að berja niður verkalýðshreyfinguna. Og foringinn á að vera Jónas frá Hriflu, maður, sem hefur lýst því yfir, að hér sé of ;mikil „linka" sýnd gagnvart fátæklingum, — hér verði að framkvæma í „litlum stíl" það, sem Hitler hafi gert í stórum stíl í Þýzkalandi, — maðurinn, sem eftir þýzkri fyrirmynd hefur heimtað beztu rithöfunda þjóðarinnar gerða andlega útlæga og reynt að setja alla róttæka menn utangarðs við þjóðfélagið. Málgagnið fyrir svartnæ|ti f asismans á íslandi heitir eðli- lega „Dagur". Skírnarvottorð Lappomennskunnar er að finna í grein Jónasar frá Hriflu í því blaði 8. júlí s. 1., er heitir „Tvenn bandalög — margir flokkar". Þar er lesendum í fyrsta skipti sagt hverju þeir eigi að trúa um hvað í vændum sé. Það er þetta: ÞaÖ vantar ekki fasista- hugtökin í málið: „Leiðtogar iðnaðarins" — er rétt eins og þaö væri þýtt úr þýzku nazistanna: Fiihrer der In- dustrie! Og formaður Framsókrtar- flokksins er svo sem ekki í neinum vandræöum með hvar hann eigi að skipa flokki sín- um í þessar fylkingar, — flokkurinn, sem einu sinni var myndaður til þess að vinna að hagsmunum ' fátækrar sveita^alþýðu í samstarfi við verkamenn kaupstaðanna og þá var lofað hátíðlega að flokk urinn gæti „engan vegin orðiö agrar-flokkur, Þröngsýnir og smásálarlegir bændur og sveitavinir geta ekki átt þar heima. Þeir lenda sjálfkrafa í fylkingarbrjósti hægrimennsk unnar", eins og Jónas frá Hriflii skrifaöi í greininni „Nýr landsmálagrundvöllur" í 3. árg. Réttar. „Þegar atvinnan verður ekki rekin iyrir tapi, kemur hrunið, atvinnu- leysið og öll bágindi kreppunnar. Þá ætla kommúnistar að heilsa upp á borgara landsins með 9. nóv. í stækk aðri og endurbættri útgáfu. Með at- vinnuhruni og ofbeldi hyggjast leið- togar kommúnista að konia á ráð- stjórn á íslandi upp úr þeim erfið- leikum, sem þeir hafa skapað með dýrtíðarskrúfunni". (Leturbreyting vor). -" Gegn þeim fjanda, sem Jón- as málar á vegginn, skorar hann svo á bændur að sam- einast. Nú verði, segir hann, „bændur úr Framsóknar- og Sjálfstæðisflokknum að standa hlið við hlið um bændamálin, og beita, þegar þess þarf með, jafnmiklu harð i'ylgi og kommúnistar". (Let- urbreyting vor). Og það á ekki að bíða boð- anna þangað til hrunið, at- vinnuleysið, bágindin og hinn nýi og endurbætti 9. nóvem- ber er kominn. Nei, Lappo-leið toginn sker upp herör í liði sínu strax og segir: „Vel má vera, að strax í haust og vetur verði leiðtogar búnaðarfélag- anna að halda kröftuga fundi um mál sín og leggja hnefann á borðið framan við kommúnista að dæmi Ófeigs í Skörðum og segja: „Hversu pykir bér hnefi sá?" Síðan skorar Jónas á stríðs- gróðamenn við sjávarsíðuna að fylkja sér undir sína for- ustu á ve'gum hnefaréttarins og segir: „Útvegsmenn og leiðtogar iðnað- arins eru í jafnmikilli eða meiri hættu heldur en landbændur, þegar verðhrunið kemur, því að þeir geta ekki verið einyrkjar með öllu. Bænd- ur, útvegsmenn og iðnaðarleiðtogar verða að mynda deildir hver fyrir sig og síðan hafa samstarf um sjálfs bjargarviðleitni, þegar með þarf". forsætisráðherra Breta Nú skrifar sami maður í þessari grein í Degi: „Fyrir Framsóknarflokkinn er gat- an greið í þessu efni. Eins og komm- únistar eru fæddir inn í byltingar- hreyfinguna, eru Framsóknarmenn samkvæmt öllu eðli málsins og af samþykktum flokksþinga sinna á- kvarðaðir inn í bandalag framleiðend anna. Hin hærri máttarvöld hafa á- kveðið að þessir tveir flokkar skyldu vera andstæðingar, bæði þar sem þeir starfa á flokksgrundvelli og þá ekki síður í þeim tveim stóru banda- lögum, sem verða innan tíðar full- mynduð, og munu síðan um stund setja ákveðinn blæ á allt þjóðlíf ís- lendinga". Þannig lýkur þessari eftir- tektarverðu grein í „Degi", þar sem sá maðurinn, sem hugsar sér að veröa Gissur Þorvaldsson 20. aldarinnar boðar borgarastyrjöld nýrrar Sturlungaaldar unz yfir ljúki og hnefi hinna stóru skammti hinum smáu sultarkjór á grundvelli „atvinnuhruns og allra báginda kreppunnar". Hér er ekki verið að fara í felur fneð hlutina. Aðferðin við ríkisþingshúss- brunann Fyrst er því logiö upp að kommúnistar séu að undir- búa 9. nóv. í stækkaðri og endurbættri útgáfu, „og koma á ráðstjórn með ofbeldi". Vitað er að Sósialistaflokk- urinn beitti sér einmitt fyrir því að komizt gæti hér á um- bótastjórn, sem kæmi á al- hliða endurbótum fyrir alþýðu manna til sjávar og sveita, og alveg sérstaklega er það á- hugamál flokksins að koma í veg fyrir að atvinnuleysið komi aftur, afstýra fjárhags- legu hruni og þeim afleiðing- um. sem það' i yndi haV. Framh. á 4. síðu. Fram vinnur Akureyr- inga með 3:2 Síðasti kappleikur Fram á Akureyri var háður í gær- kvöld, og vann Fram úrvals- liðið með 3:2. Settu Akureyringar bæði mörk sín í fyrri hálfleik en Framarar þrjú í seinni hálf- leik. Rooseuell o) Clninhill m í ilsi iðii é oelasf m Líflar breyfingar á Síkíley Roosevelt Bandaríkjaforseti og Churchill forsætisráðherra Breta sendu í gær ítölsku þjóðinni boðskap, þar sem þeir skora á ítali að gefast upp og bjarga þannig lífi og heiðri þjóðarinnar. Taki þeir ekki þann kost verði ítalska þjóðin að taka afleið- ingunum af því að berjast fyrir Hitler og Mússolíni. Ávarpinu var útvarpað frá stöðvum í Alsír og Bretlandi og varpað úr flugvélum yfir ítalskar borgir. Litlar breytingar urðu á víg- stöðvunum á Sikiley í gær, en harðir bardagar voru háðir norð ur af Augusta, þar sem fasista- herstjórnin teflir fram beztu þýzku hersveitunum, sem hún á völ á, gegn sveitum 8. brezka hersins. Vika er liðin frá því að innrás in á Sikiley hófst. Bandamenn hafa tekið landsvæði, sem er um 140 km. frá austri til vesturs og 25—65 km. breitt, tekið um 20 þúsund fasistahermenn til fanga, og náð átta flugvöllunv sem flestir eru þegar teknir í notkun af innrásarhernum. Áherzla er lögð á það í frétt- um Bandamanna að þeir hafi al- gjör yfirráð í lofti yfir allri Sik- iley. Mt herinn naioasf Drel Of lueimup álfom Sókn rauða hersins á Orelvígstöðvunum heldur áfram, og sóttu Rússar fram 10—15 km. í gær, þrátt fyrir harðvítuga mót- spyrnu, að því er segir í miðnæturtilkynningunni frá Moskva. Herinn, sem sækir í átt til Orel að norðan var í gær aðeins 10 km. frá járnbrautinni Orel-Brjansk, og sækja öflugar skrið- drekasveitir í átt til járnbrautarinnar. Rússar sækja þarna fram milli tveggja fljóta, og bardagarnir síðastliðinn sólarhring hafa mestmegnis verið háðir á fljótsbökkunum, er rauði herinn hefur reynt að breikka árásarsvæðið með því að ráðast yfir fljótin. í fréttastofufregn segir, að Sovétherinn, sem stefnir til Orel að austan, sé í aðeins 25 km. fjarlægð frá borginni. Ellefu gagn- árásum Þjóðverja var hrundið. í gær var aðeins um minniháttar bardaga að ræða við Bjel- gorod, og hafa Þjóðverjar sent mikið lið þaðan gegn sóknarherj- um Rússa við Orel. Þjóöverjar skýrðu frá því í gær, að rauði herinn hafi einnig gert harðar árásir suð- ur af Orel. í sovétfregnum segir, að á þessum slóðum hafi árásum Þjóðverja verið hrundið og þeir neyddir í | varnarstöðu. Talsnruaður þýzku herstjórn- arinnar sagði í gærkvöld að Þjóðverjar hafi gert ráð fyrir Framh. á 4. síðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.