Þjóðviljinn - 21.07.1943, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 21.07.1943, Blaðsíða 2
ÞJÓÐVILJI-'N Miðvikudagur 21. júlí 1943. m r FLOKKULIF eftir B. Traven fæst nú aftur í öllum bókaverzlunum. Þetta er saga frá Mexíkó um ævintýri og ástir. Tilvalin toók til að hafa með sér í sumarfríið. Engum leiðist, sem hefur Traven að ferðafélaga. ÚTGEFANDI. LÖGTÖK Samkvæmt kröfu bæjargjaldkerans í Reykjavík og að undangengnum úrskurði verða lögtök til trygg- ingar ógoldnum fasteignagjöldum (húsaskatti, lóða- skatti, vatnsskatti) og lóðaleigu til bæjarsjóðs Reykja- víkur, hvorttveggja með gjalddaga 2. janúar 1943 ásamt dráttarvöxtum og kostnaði, framkvæmd að átta dögum liðnum frá birtingu þessarar auglýsingar. Þá verða einnig lögtök gerð fyrir erfðafestugjöldum og leigugjöldum ársins 1942 ásamt dráttarvöxtum og kostnaði. Lögmaðurinn í Reykjavík. <^.»<.»*»»***<.».:~:~x~><«»****<*« Skaffpoffar ýmsar stærðir. Föiur fýrirliggjaridi. Héðinshöfði h.f. Aðalstræti 6B. Sími 4958. 00<X»0«»«XX»<X>0<XX>©"C> Meðal manna og dýra Sex sögur eftir Steindór Sig- urðsson, sem kom út á Akureyri í vor hjá bókaútgráfu Pálma H. Jónssonar, hefur vakið almenna athygli þar nyrðra og hlotið hin lofsamlegustu ummæli blaða og ritdomenda. Telja þeir t. d. síð- ustu söguna eina meðal beztu íslenzku smásagnanna. Bókin er nýkomin hér í bókaverzlanir eins og auglýst hefur verið hér í blaðinu. Sfula eða Hona í eldhús. Gott kaup. Vaktaskipti Matsalan, Laugaveg 126. Hrímfaxí Tökum á móti flutningi til eft irgreindra hafna í dag, miðviku dag: Norðurfjörður, Djúpavík, Hólmavík, Drangsnes, Óspaks- eyri, Borðeyri, Hvammstangi, Blönduós, Skagastrónd, Sauðár- krókur, Hofsós, Haganesvík, Húsavík, Kópasker, Raufarhöfn Þórshöfn. ÍSti (KVENNAFLOKKAR) heldur áfram á íþróttavellinum í kvöld kl- 8.30 Þór—Ármann Haukar—ÍRV. Nú verður það spennandi! ALLIR ÚT Á VÖLL! Glímufélagið Ármann. AððEfundur S. I. S. lýsir sig fylgjandi náinni samvinnu samvinnusam- takanna og verkalýðs samtakanha i Aðalfundur S. t S. var hald- inn að Hólum í Hjaltadal dag- ana 15.—17. þ. m., eins og áður hefur verið frá skýrt hér í blað- inu. Skýrslur og reikningar sambandsins báru það með sér, að hagur þess stendur með mikl um blóma, þrátt fyrir margvís- lega erfiðleika í viðskiptum við önnur lönd, sem eiga rót sína að rekja til styrjaldarástandsins. I sambandinu voru 50 kaupfé lög við síðustu áramót, og eitt bættist við á fundinum, Kaup- félag Bitrufjarðar, sem sótt hafði um upptöku í sambandið á síðastliðnu ári, 'en upptökunni var þá frestað, vegna formgalla á umsókninni. Starfsmannafala sambandsins er nú orðin 418, og er þá vitanlega ekkí talið starfs fólk einstakra kaupfélaga. Áf þessu starfsfólki vinnur 102 að starfsemi og 312 við iðnað. Af samþykktum fundarins má helzt nefna þessar: 1. Samþykkt að gefa 25 þús. kr. til Noregssöfununarinnar. 2. Samþ. að gefa sömu upp- hæð til Alþjóðasambands sam- vinnumanna til styrktarstarf • semi eftir styrjaldarlok. 3. Samþ. að halda áfram fjár- söfnun til skipakaupa. Hafa þeg ar safnast stofnf járframlög í því skyni um 430 þús. kr. 4. Samþ. að undirbúa stækkun og eflingu tímaritsins Samvinn-' an. 5. Samþ. að fela stjórn S. í. S. að athuga á hvern hátt samband ið geti greitt fyrir stofnun menntaskóla í sveit. 6. Samþ. að athuga möguleika fyrir stofnun húsgagnaverk- smiðju til framleiðslu húsgagna við alþýðuhæfi. 7. Samþ. einróma svohljóð- andi tillaga um afstöðu Sam- vinnufélagsskaparins til verka- lýðssamtakanna: „Aðalfundur S. í. S., haldinn að Hólum í Hjaltadal 15.-17. júlí 1943, telur að samvinnusam- tökin og verklýðssamtökin hafi það sameiginlega markmið að efla hagsæld og menningu allr- ar alþýðu til sjávar og sv.eita. Fundurinn telur því æskilegt, að sem bezt og nánast samstarf sé milli S. í. S. og Alþýðusam- bands íslands, sern^ og milli hinna einstöku samvinnufélaga og verklýðsfélags, sem starfar i sama byggðarlagi." Aftur á móti felldi fundurinn tillögur um að skora á stjórn S. í. S. að rannsaka ástæður stjórn- ar Kaupfélags Árnesinga fyrir því að synja Gunnari Benedikts syni um upptöku í félagið, um að skipa nefnd til að athuga skipulag og útbreiðsluhætti Sambandsins, um að víta og leggja bann við flokkspólitísk- um áróðri Jónasar Jónssonar í Samvinnunni, og loks var fellt að senda fulltrúa á einingarráð- stefnu, sem Alþýðusambandið efnir til á komandi hausti, svo og að mæla með því, að einstök Endurskoðun vfsitðluútreikn ingsins þolír enga bið Þjóðviljinn birti í gær töflu yfir meðalársneyzlu 4.8 manna fjölskyldu (= 3.84 heilar neyzlu einingar), sem eV byggð á bú- reikningum 40 \ f jölskyldna í Reykjavík, er haldnir voru mán uðina janúar—marz árið 1939. En á meðaltali þessara búreikn inga er núgildandi vísitala grundvölluð. Þess ber þó'að gæta að neyzl- an hjá fjölskyldum þeim sem búreikningana héldu fyrir kaup lagsnefnd, var mjög mismun- andi. Til dæmis var kjötnotkun- in svo br*eytileg að hjá einni fjölskyldu var neyzlan aðeins 22 kg. á neyzlueiningu (fullorð- inn karlmaður) yfir árið, en hjá annarri 108 kg. Hjá 24 f jölskyld- um var neyzlan á öllu kjötmeti yfir árið 40—70 kg. á neyzluein- ingu. Fiskneyzlan var minnst 45 kg. á fullorðinn karlmann, en mest 148 kg. Hjá 19 fjölskyldum var fiskneyzlan 70—100 kg. á neyzlu einingu, en yfir 100 ¦ kg. hjá 15 fjölskyldum. Sama máli gegnir um neyzlu annarar innlendra afurða. Lægsta mjólkurneyzla á full- orðinn mann var 168 lítrar, en mesta 388 lítrar. Hjá 9 fjölskyld um var ársneyzlan minni en 200 lítrar á neyzlueiningu, hjá 16 fjölskyldum 200—250 lítrar, hjá 8 fjölskyldum 250—300 lítrar, hjá 7 fjölskyldum yfir 300 lítrar á mann (neyzlueiningu) yfir ár- ið. Smjörnotkun var einnig mjög breytileg. 2 fjölskyldur höfðu ekkert smjör keypt. 8 fjölskyld- ur minni en 1 kg. á fullorðinn mann yfir árið, 18 fjölskyldur 1—5 kg., 7 fjölskyldur 5—10 kg. og 7 fjölskyldur yfir 10 kg. — Smjörlíkisnotkun var minnst IVi kg. á fullorðinn mann, en mest 32 kg. Sama breytileika verður vart í öðrum matvöruflokkum, bæði innlendra og útlendra vara. Þessir búreikningar um mat- vælin bera það með sér að um helmingur búreikningshaldara hefur lifað við fæði sem er á lágmarki og undir lágmarki nauðsynlegra hitaeininga. Eðli- lega hefur neyzlan breytzt mjög mikið á svona löngum tíma, þar sem nú er komið á fimmta ár síðan þessir búreikningar voru haldnir. Það eitt ætti að vera nægilegt til þess að fullkomin endurskoðun vísitölunnar. fari fram. Enda var frá upphafi gengið út frá því að vísitöluna þyrfti að endurskoða með vissu ^millibili (sbr. Félagsmálaritið 1942, bls. 64). Það er margt sem hefur áhrif á breytta neyzlu matvæla. Þeg- ar t. d. hið opinbera lækkar verð ið á mjólk og smjöri að miklum mun, með opinberu framlagi, verður það til þess að kaup- gjaldsvísitalan lækkar. En neyt- andinn fer að auka neyzlu sína kaupfélög sendu þangað full- trúa. á þessum vörutegundum vegna lækkunarinnar og raskast þá aftur kaupgjaldsvísitölugrund- völlurinn, sökum þess að þrátt fyrir verðlækkunina er vísitala þessara vara langt fyrir ofan meðalvísitöluna. Þó er enn meiri nauðsyn á endurskoðun vísitölunnar vegna annarra útgjaldaliða en matvaranna og má þá fyrst og fremst nefna húsaleiguna. Hvert mannsbarn sér í hendi sér ¦ að húsaleiguvísitalan er röng, og það stórlega. Það þýðir ekki að halda því fram að meðalhúsa leiga verkamannafjölskyldu miðað við 4.8 menn í heimili sé ekki hærri en 82 krónur á mán- uði eða rúmlega- 1/10 af heildarútgjóldunum. Auðvitað er húsaleigan stórlega breytileg hjá fólki, sumstaðar allt frá Vz—Vz af útgjöldunum. Og allir vita, að þrátt fyrir bannið á hækkun hxisaleigunnar í göml- um íbúðum, hefur mjög víða verið gengið fram hjá því. Þrátt fyrir þennan grunsama grundvöll vísitölunnar,' nema meðalútgjöld f jölskyldunnar ea. 9V2 'þús. króna yfir árið, án þess að meðtalin séu útsvör, skattar o. ö. opinber gjöld. Fyrir þennan framfærslueyri getur verka- mannafjölskyldan ekki veitt sér snefil af menningarlífi. Meðal- útgjöldin til jleikhússóknar fyr- ir alla fjölskylduna eru ein króna og sjötíu og einn eyrir yf- ir árið. Það er gert ráð fyrir að hún geti eytt 17 krónum í ferða- lög4 Það er ejski gert ráð fyrir einum, eyri til bókakaupa, engu til náms, hvorki skólagjalda né iðnaðarnáms. Eitt blað getur f jölskyldan haldið og ekki nema önnur hver getur leyft sér að hafa útvarp á heimili sínu. Svona mætti lengi telja. Og þó eru tekjur verkamanna fjölskyldunnar nú, með grunn- kaupshækkuninni í fyrra og fullri dýrtíðaruppbót ekki meiri en um 12 þús. kr. á ári, með því að vinna 8 stundir í erfiðsvinnu á dag,hvern einasta virkan dag allan ársins hring fyrir fullan Dagsbrúnartaxta. Svo ætla menn að rifna af lát- um yfir því hversu hátt kaup verkamanna sé orðið. Gagngerð endurskoðun vísi- tölunnar verðyr að fara fram nú þegar. Og húh verður að fara fram undir handleiðslu fulltrúa alþýðusamtakanna. Daufheyrist valdhafarnir við þeirri kröfu, munu samtök verkalýðsins sjá önnur ráð til þess að rétta hlut sinn. DAGLEGA NÝ EGG, soðin og hrá Kaffisalan Hafnarstræti 16. oo<xxx>ooo<xxxxxxx>

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.