Þjóðviljinn - 21.07.1943, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 21.07.1943, Blaðsíða 3
Miðvikudagur 21. 'yulí 1943. ÞJÓÐVILJINN pmwmmm Útgefandi: Sameiningarflokkur elþýðu — Sósíalistafk>kkurinn RilstjóraT: Einar Olgeirsson (áb.) Sigíús Sigurhjartaron Ritstjórn: Garðastræti 17 — Víkingsprent Sirai 2270. Afgreiðsla og auglýsingaskrif- stofa, Austurstrœti 12 (1. hæð) Sími 2184. Víkingsprent h.f. Garðastræti 17. Þjóðln verður að sameinast gegn uppgjafarmönnunum "Það myndi víst fáa íslendmsa hafa örað fyrir því að þegar að því Ikæmi að fsland loks aftur, e'ftir 680 ár, yrði sjálfstætt lýð- veldi, — þá myndu koma fram vor á meðal menn, sem boðuðu :áð það, sem íslendingar -ættu að gera við frelsi sitt værl að afhenda það strax aftur 'í hendur mesta herveldi heims, — að hið langþráða, nýja, frjálsa lýðveldi ísland ætti bara að verða „áhrifasvæði" Bandaríkj- anna („Vísir"), — að hið frið- helga, fullvalda iýðveldi ætti að verða herstöð fyrir Vestufheim til baráttu við „meginland Ev- röpu" (Jónas frá Hriflu). Vér íslendingar höfum haldið að þjóð vor hafi síðustu 100 ár- in verið á leið fram á við til frelsis, tíl fullkomnunar, til þess takmarks að öll þjóðin fái að njöta gæða þessa fagra lands og "vors fauðga hafs. Vér höfum staðið í þeirri meiningu, að verk- in, sem Baldvin Einarsson, Tðm- as Sæmundsson, Jón Sigurðsson, TSenedikt Sveinsson, Skúli Thor- oddsen og allir hinir ágætu leið- togar þjóðarinnar í frelsisbar- áttu hennar unnu, hafi verið að ryðja brautina fram til fullkom- ins frelsis fyrir þessa litlu þjóð, þannig að hún mætti skipa jafn- háan sess oðrum þjóðum þótt stærri séu, í krafti þjóðarein- kenna sinna, þjóðmenningar og frelsisástar. — Og nú þegar vér eygjum þetta takmark í ná- munda, þá kemur „Vísir" og upp lýsir oss um að vér íslendingar höfum alltaf bara verið ,,á leið- inni tíl vesturs", — ekki á leið fram til sjálfstæðis og þjóðfrels- is, heldur á leiðinni til þess að verða amerískt „áhrifasvæði". Og Jónas Jónsson setur svo kórónuna á markið: Við eigum ekki bara að verða ,áhrifasvæði' um aldur og ævi, við eigum líka að verða herverndað áhrífa- svæði til frambúðar! íslendingar gera samning við Roosevelt I Bandaríkjaforseta, þar sem tekið er fram, að ísland sé viðurkennt sem algerlega frjálst og fullvalda ríki, og allur her skuli fara héðan á brott að stríði loknu og allri hervernd skuli lokið. — íslendingar fagna þessum ákvæðum og eru sam- mála um að fast verði að standa á þeim og hafa tröllatrú á að Roosevelt forseti muni að fullu efna loforð sín. En þegar eygja má stríðslokin og uppfyllingu loforðanna, þá koma fram raddir í „Degi" og Flngflotarnir og frlðnrlnn f eftirfarandi grein eiska blaðsins Cavalcade er rætt um tiið volduga tæki stórveldanna — flugflotann, og þann þátt er hann getur átt í alþjóðasamvinnu að stríðinu loknu — eða i því að vekja á ný ægilegt ófriðarbál Á komandi mánuðum mun heimurinn fá lex'íu um eyðilegg- ingarmátt flugflota, sem ekki er liklegt að gleymist næstu kyn- slóðum. ¦ ¦ Loftárásir Bandamanna á þungaiðnað Þjöðverja í Ruhrhér aðinu eru mikilvægir sögulegir atburðir, og ekki hægt að líkja" þeim við ne'itt annað en hinar miklu sjó- og landorustur for- tíðarinnar. Þar með er ekki sagt, að þess- ¦ar loftárásfr geti einar sér á skömmum tima brotið herveldi Hitler-Þýzkaland og tryggt Bandamönnum sigur. En loftflotinn ^r á okkar dög- um að minnsta kosti jafnsterkt afl og herskipaflotinn á" Napo- leontímunum, og loftorusturnar y'fir Ruhr eru, í þröngum hern- aðarskilningi, eins sögulega mik- ilvægar og sjóorustan mikla við Trafalgar. Herskipafloti er enn sterkt vopn í alþjóðam'álum, en hann verður aldrei framar úrslita- vopnið. Á því er ^enginn efi að loftflotarnir koma til með að ráða úrslitum um þann heim sem koma skal. Loftárásir Breta og Banda- ríkjamanna á þýzka iðnaðinn í Ruhr og á iðnaðafborgir og flota Itala, hafa 'á nok"krum vikum svo miklar afleiðmgar, að her- skipafloti 19. aldaTÍnnar hefði ekki getað jafnazt við það á möxgum árum. Nótt eftir nótt er atvinrrulíf mikilvægustu land- svæða Evropu eyðilagt í spreng- ingum og eldslogum. * í styrjöld rer skammt frá því góða til hins illa. Markmið Pulltrúar auðniamva, bæði í Bandaríkjaþingi og brezka "þiíijiinu, hafa þegar boriS þar fram kröftir nm að ríkisstjórnirn- ar seilist til yfirráða yíir flugvöllam sem víðast um heim, til Jaess aft standa sem "bezt að vígi eftir stríð í þeirri samkeppni arni yfirráð, sem auðmannastéttirnar heimta. Hér á íslandi eru flugvellir, sem ekki væri ólíklegt að auð- ífélög stórveldanna SBtu girndarangum, svo mikla þýðingu sem" vænta má að ísland kunni að hafa í alþjóðaflugsamgöngum. Oss íslendingum er því nauðsynlegt að fylgjast vel með- því, sem ritað er um þessi mál i freiminum nú. Hér birtist grein 'íír enska blaðinu „jCavalcade", sem JÞjóðviIjinn oft hefur birt greinar úr áður. "Bandamanna að s'igra Hitlerism- ann með þeirri hraðvirku og ódýru aðferð að möla miðstöðv- rar hergagnaiðju Hitlersherj- anna, er réttlátt. En bað er ó- t ^veriandi að beita sl'íkum árásum aðalstoð samvinnu á heimsmæli-; kvarða um endurreisn og varan- "legan frið — eða valdið óskap- "legu böli. Fyrir meir en öld vár líkt á- statt ufn skipaflotann. Sam- 'i'hefndarskyni eða nota þær sem | vinna á heimsmælikvarða um „Vísi" um að herverndinní skulí haldið áfram eftir stríð, að ís- land skuli gert amerískt áhrífa- svæðí, það hafí hvori sem er alltaf verið á leið til vesturs. Og þetta gerist á sama 'tíma sem afturhaldsseggirnir í Bandaríkjunum hefja áróðurs- herferð á móti Roosevelt, Eng- landi og Sovétríkjunum og heimta „ameríska öld", krefjast þess að Roosevelt-stjórnin beiti sér fyrir því að afla forréttinda víða um heim, amerísku auð- valdi til framdráttar, í stað þess að halda áfram þeirri stefnu friðartímabils að stríði loknu á grundvelli sjálfsákvörðunarrétt- ar allra þjóða og samstarfs þeirra sem Roosevelt-stjórnin hefur hinga'ð til haft á stefnu- skrá sinni. Það sér nú hver maður hver uppgjöf það er á sjálfstæðiskröf- um íslendinga, sem klíka sú fremur, sem nú vill gera ísland bara að „áhrifasvæði". — hver landráð það eru að krefjast á- framhaldandi herverndar Banda ríkjanna að stríðslokum „gegn meginlandi Evrópu". Að slíkar kröfur skuli geta komið fram meðal íslendinga nú, ber vott um að hér séu að verki menn, sem einskisvirða sjálfstæði þjóðarinnar og bjóð- ast opinberlega til að farga því, til þess að koma sér i mjúkinn hjá því ameríska afturhaldi, sem þeir vona að brjóti frjáls- lyndisstefnur Roosevelts á bak aftur. — Það er engin tilviljun að dagblað uppgjafarmanna, Vísir, skuli samtímis ameríska áróðrinum hefja að nýju gamla Hitlerssönginn um kommúnista og Rússa. Það hefði verið synd, ef sú rödd hefði gleymst í fölskum kór fasistanna á íslandi, en þeir búa sig til þess að leika hér hlutverk fimmtu herdeildar fyrir Morgan & Co. * En fyrir íslenzku þjóðina er ekki seinna vænna að samein- azt gegn þessari uppg'jafar- stefnu, sem svo einkennilega snöggt og harðskeytt hefur skotið hér upp kollinum. Eining þjóðarinnar gegn afsali sjálf-, stæðisins er lífsnauðsyn. vropn í kapphlauþi ríkja um i 'efnahagsmuni. Það er fátt til fagnaðar ef xeynt er að skyggnast inn i 'íramtíðarútllitið, og varla geta frjálslyndir menn glaðzt af því sem hinar hetýulegu og sjálfs- förnandi áhafnir brezku og bandarísku flugvélanna verða að þola, né líðan þýzka fólksins sem nazistaherrarnir neyða til að dvelja í hinum dæmdu hér- uðum. Þess er að vænta að sigur lýðræðisins færist nær með notkun flugflotans, og mann- tióhið verði minna, það míkið er hægt að sjá fyrír. En þetta dugar ekki til, maður verður að horfa lengra fram. Loftflotinn, vopnið sem Banda menn beita sér til sigurs, verður sennilega sterkasta pólitíska vopnið að styrjöldinni lokinni. í dag er það vopn eyðileggingar- innar, á morgun getur það orðið skipasamgöngurnar, byggð á heimspólitík og stjórnað með hag alls mannkyns fyrir augum. hefði breytt rás mannkynssög- unnar. En úrslitavaldíð á höfun- um einbeittist i brezkum hönd- um og var yfirleitt notað til að koma fram sérhagsmunum Bret- lands. Söguleg afleiðing þess varð heimsvaldastefnan, vegna pólitískrar þröngsýni og gróðra- •vonar aðalaflanna er mótuðu st'jörnarstefnu Bretlands. 3Ef loftflotar verða ekki skipu- lagðir og þeim stjórnað á al- þjóðamælikvarða að stríðinu loknu, lenda þeir í höndum þjóða eða þjóðahópa, er keppa hver víð aðra og reyna hver að ota sérhagsmunum sínum. Ef ekki tekst alþjóðasamvinna á þessu sviðí, verður úrslitaaflið í höndum þess ríkis sem hefur mesta iðnaðarframleiðslu, og það ríkf getur ekki orðið Bret- land, nema maður hugsaði sér iðnaðarframleiðslu alls brezka heimsveldisins undir einni stjórn, en til þess kemur varla, ef tekið er tillit til hinna sundr- andi afla styrjaldarinnar. Reikna má með því að Þýzka- land verði ekki meiriháttar iðn- aðarríki, það verður ekki sízt af- leiðing að lofthernaði B'anda- manna. ítalía hefur aldrei með réttu talizt í stórvelda tölu. Bret land gæti því af sjálfu sér náð yfirráðum í lofti yfir Evrópu, ef Sovétríkin væru ekki fyrir.- Hægt er að gera ráð fyrir að iðnaðarframleiðslugeta Japans verði mjög veikt. Kína verður lengi að vinna sig upp eftir styrj öldina við Japana, og iðnaðar- þróun Indlands fer mjög . eftir stjórnmálaþróuninni. f Ameríku hljóta Bandaríkin yfirráðin í lofti, Kanada kemur langt á eftir með framleiðslu- getu, en hefur mikla þróunar- möguleika. Af þessu verður séð að í sam- keppnisbaráttu, sem er það versta er fyrir gæti komið, eða í samvinnu, sem allir heilbrigðir menn æskja eftir, myndu úrslit- in velta á Bretlandi, Bandaríkj- unum og Sovétríkjunum, — hinum þremur stríðsbandamönn um gegn fasismanum, sem bera munu alla ábyrgð á þeim friði er saminn verður. Barátta milli Bretlands, Bandarikjanna og Sovétrík'j- anna um yfirráðin í lofti mundi , gera að engu vonirnar um var- anlegan frið og steypa heimin- um út í nýtt tímabil heimsvalda- stefnu, hraðvirkari, skelfilegri pg meir tortímandi, vegna eðlis . lofthernaðarins. Við getum ekki horft fram á slíka framtíð. Lærdómurinn af | Ruhrárásunum er sá að engin \ þjóð geti úr þessu gripið til lofthernaðar og lifað 'af hinar ægilegu afleiðingar. Áreiðanlega getur enginn maður sem nú dvelur á árásarsvæðunum, nokkru sinhi gleymt þeim lexí- um, er þeir hafa lært í þjáning- um og ótta, né ævin endast þeim • til að bæta tjónið á eignum og sál sinni. Samt mun hættan á nýjum ' lofthernaði ætíð yf irvofandi meðan þjóðunum er haldið í heljargreipum stórveldastefn- unnars þar sem styrjöld er álit- in þýðingarmikið vopn í stjórn- málabaráttunni og allar tilraun- ir að gera stríð ólögleg og fyrir- byggja þau eru fyrirfram dæmd til að mistakast, eins og reynsla síðustu tuttugu ára sýnir. Eftir útrýmingu jasismans geta Bretland. Bandaríkin og Sovétríkin ráðið, ekki einungis friðarsamningunum, heldur einnig skipulagsformum við- reisnarinnar. Á þeim mun hvíla það starf að bjarga úr j-ústum ófriðarins þeim verðmætum sem bjargað verður og starfið að við*- reísn menningarinnar, efnalega oe andlega. Eitt aðalskilyrðið til þess að Bretland, Bandaríkin og Sovét- ríkin geti rækt þetta hlutverk, er það, að þau hafi volduga loftflota. Með loftflotanum geta þessi ríki unnið nauðsynleg lögreglustörf á svæðum þar sem siðferðilegt og andlegt öngþveiti yfirgnséfði, og flutt þjóðum, er rændar hafa verið lífsskilyrðum sínum, það sem þarf til að byrja nýtt líf. Þetta starf krefst samvinnu um flugmál og einnar mið- stjórnar, og takist að koma slíkri stjórn á, er ástæða til að vona að upp úr hjálparstarfsemi fyrstu friðaráranna komi áfram- haldandi alþjóðleg flugmálasam vinna, er miði að heimsbanda- lagi. Sem nú stendur virðist sá draumur fjarri. Þeir sem nú ráða flugmálapólitík Bretlands og Bandaríkjanna, og þau hags- Framh. á 4. síðu.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.