Þjóðviljinn - 30.07.1943, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 30.07.1943, Blaðsíða 3
Föstudagur 30. júlí 194S. ÞJÖÐVILJINN &fðfitf!MHHI Útgef andi: Sarneiningarflokkur Blþýðu — Sósí.-ilistallokkurinn Rilstjórar: Einar Oigeirsson (áb.) \ Sigfús Sigurh jartars >n Rilstjóji): Garðastrœti 17 — Víkingsprent Simi 2270. Afgreiðsla og auglýsingaskrif- atofa, Austurstræti 12 (1. hæð) Síroi 2184: Vfkingsprent h.f. Garðastrœti 17. Langþráður hvalreki« Skyldu menn almennt hafa gert sér ljóst, hve erfitt er orð- ið að lifa fyrir menn og blöð, sem hafa þá einu pólitísku stefnu að níða niður sósíalism- ann, verkalýðshreyfinguna og Sovétríkin? Eins og þetta var nú auðvelt fyrir nokkrum árum! Morgun- blaðið íslenzka var ekki í mikl- um vandræðum að finna greinar til að þýða og vinna úr sem rétt- lættu uppreisn Francos á Spáni og innrás þýzkra og ítalskra fas- istaherja til að berja niður bann setta , kommúnistana" þar í landi. Hitt var síður haft á hræ'si að lýðræðið var óvart barið nið- ur um leið. Þá á dögum gerðust jafn yndislegir atburðir að Moggans dómi og Múnchenfund urinn, innlimun Austurríkis í Þýzkaland og sundurlimun Tékkoslóvakíu. Sambandið við sjálft fyrirheitna landið, Þýzka- iand Hitlers, var einstaklega greitt og arðsamt. Þaðan feng- ust óþrotlegar heimildir ' um fúlmennsku kommúnista víðs- vegar um heim, og jafnframt nákvæmar ferðalýsingar sem þingmenn og bæjarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins rituðu í hrifningarvímu eftir heimkom- una frá áróðursmiðstöðvum þýzka Nazistafl. í Liibeck og öðrum ágætum þýzkum borg- um. Yndislegir þýzkir kafbátar brunuðu að bryggju í Reykja- vík, til þóknanlegrar skoðunar útvaldra blaðamanna, Germ- ania í fullu fjöri, ágætir þýzkir fjallgöngugarpar og flugkenn- arar á hverju strái, — í stuttu máli, Morgunblaðið hafði allt við hendina sem það þurfti. Og það var næstum sama þó flett væri ensku blöðunum. Einnig þar voru á boðstólum hinar Ijúffengustu krásir af sov- étníði og stöðugt nýjar „sann- anir" fyrir grimmd pg skepnu- skap kommúnista hingað og þangað um heim. Af öllum þess- um dásemdum gátu Morgun blaðið, Vísir og Alþýðublaðið ausið. Og berið þetta svo saman við fátæktina sem nú ríkir, og hugs ið ykkur vandann sem þessi vesalings blöð eru í. Árum sam- an hafa þau átt í vonlausri bar- áttu við staðreyndirnar um Sov- étríkin, um sósíalismann, um stjórnmálaþróunina í heimin- um, og nú er farið að sneyðast um bandamennina i því stríði. Það var ekkert smáræðis áfall fyrir Alþýðublaðið að Sovétrík in neituðu að vera sá risi á Deilan milli Alþýðublaðsmanna og annarra íslendinga stendur um það hvort eigi að stofna lýðveldi á íslandi Ef stefna Alþýðublaðsins sigraði væri sjálístæðismálum landsins stefnt í stórhættn Það er engu líkara en að Alþýðublaöið sé að byrja aS skammast ¦ sín fyrir undan- haldið og hringsnúninginn í sjálfstæðismálinu. Ritst jórnargreinar blaðsins eru svo vesaldarlegar,' aö sennilega hefur ritstjórinn fengið rækilega hirtingu og áminningu um aö honum hefði farizt kúvendingin held ur klaufalega, svo nú væri reynandi að hafa sig hægan. Það var ekki fyrr en í gær að Alþýðublaðiö þorði að minnast á Þjóðviljagreinina á þriöjudaginn, þar sem sýnt var fram á með skýrum rök- um, að fyrri kúvending Al- þýðublaðsins í lýðveldismál- inu stóð í einkennilegu orsaka sambandi við heimsókn Staun ngs og annarra danskra valda manna sumariö 1939. „Svar" Alþýðublaðsins er ekkert ann- að en viðurkenning á því sem Þjóðviljinn hélt fram. Það er skýrt tekið fram í þriðjudags- greininni, að Alþýðuflokkur- inn rétti sig af í málnu um skeiö, en þaö gerir aðeins kú- vendinguna og nýju línuna í sumar enn meir áberandi. Yfirklór Alþýðublaðsins beinist nú allt aö því að telja mönnum trú um, að í raun- inni sé Alþýðublaðið og Al- þýöuflokkurinn hlynntari lýð- veldismálinu en nokkrir aðrir, það sé svívirðileg aðdróttun að efast um hvort Alþýðu- flokkurinn vilji stofnsetja lýð- veldi, og það er gripið eins og í síðasta hálmstrá í þau um- mæli Ólafs Thórs, að „hin nýja og raunalega deila milli Alþýðublaðsins „annarsvegar en annarra íslendinga hins- vegar stendur um það hvenær þetta lýöveldi skuli stofnað". Og þetta .„hvenær" Ólafs Thórs hyggst aumingja Al- þýðublaðið að leggja fram sem sönnun fyrir heilhidum sínum í lýðveldismálinu! Smátt er nú þegið. Hitt sjá allir heilvita menn, b.ve auóveldlega betta „hve- nær" getur breytzt í „hvort" ef stefna Alþýðublaðsins yröi ofan á, lýöveldisstofmun sleg- iö á frest, ríkisstjóri rekinn frá í stríðslok og Danakon- ungi afhent sitt fyrrá, vald, sendiherrar erlendra líkja reknir heim og íslenzku sendí herrarnir látnir afhenda dönsku sendiherrunum í London og Washingtor. starf sitt, og ísland væii stjórn- st'puléga sem óráðs-jJaður hlutur í einhverjum óijósum tengslum við Danmörku þeg- ar friöarfundurinn hefst. Það er þetta sem hinir á- köfu lýöveldismenn við Al- þýðublaðið vilja. Og svo dirf- ast menn að ympra á því, að þeim sé stofnun lýðveldis á íslandi síður áhugamál en þeim, sem ætla sér að nota vafalausan rétt þjóðarinnar til að hrinda því máli í fram kvæmd á næstu mánuðum! Ef rakin er saga íslenzkrar sjálfstæðisbaráttu, mun varla nokkurt stig hehnar'íaust við einhverja stjórnmálamenn á íslandi, einhver íslenzk blöð, sem taka erlenda málstaðinn fram yfir þann íslenzka, og mjög oft einmitt í þeirii. mynd, að réttast sé að draga vissar framkvæmdir á lang- inn og gera ákveðnar sjálf- stæðiskröfur tbrtryggilegar, lítilsvirða þær og þá, er fyrir þeim berjast. Þaö eru tvímælalaust mikil vonbrigði öllum þorra íslend- inga, aö einnig nú, við þetta úrslitaspor i sjálfstæðisbaráttu þjóðarinnar, stofnun lýðveld-1 isins, skyldu slíkar raddir heyrast. Þrátt fyrir hörkuna og návígið í íslenzkri stjórn- málabaráttu var ekki annað sjáanlegt, er stjórnarskrár- nefndin skilaði áliti sínu, aö um þetta mál yrðu engir flokkadrættir á íslandi, engar blaðadeilur, ekkert undanhald og afsláttur af fyllstu og ein- örðustu kröfu um rétt íslenzku þjóðarinnar til að stíga þetta skref. Og það er aðeins Al- þýðublaðið (og dindlar þess úti á landi) sem hefur rofið eininguna uhi sjálfstæðisma1- ið, óminnugir á þá vorkunn- sömu fyrirhtningu sem nú- tíma íslendingar 'hafa á mönnum þeim og blöðum, er á fyrri áföngum sjálfstæðis- baráttunnar aðhylltust er- lenda málstaðinn, og vildu slá á frest eða lítilminnka sjálfstæðiskröfur mannanna, sem fastast stóðu að íslenzka málstaðnum. Það er enn ekki ljóst, hyort þingflokkur Alþýðuflokksins sem heild hefur snúizt gegn ákvöröun stjórnarskrámefnd- ar, eða hvort aðalmálgagn brauðfótum, sem blaðið hafði sannað að þau væru, og það hef- ur áreiðanlega reynt á taugar manna eins og Stefáns Péturs- sonar og Jónasar pýramídaspá- manns Guðmundssonar, að her- skarar þýzka nazismans virðast ætla að heykjast á, því ,,menn- ingarhlutverki" sínu að leggja undir blóðuga auðvaldskúgun fyrsta stórveldi alþýðunnar og sósíalismans. Sambandið við Þýzkaland er rofið, Morgunblað ið meira að segja alls ekki víst nema það sé orðið á móti öllu athæfi Hitlerssinna, enda er margfallt erfiðara og raunar ó- gerningur að rógbera t. d. þjóð- fylkinguna í Noregi á sama hátt og Morgunblaðið lét sér sæma að níða þjóðfylkingu Spánverja. Ensku blöðin eru orðin alveg ó- tæk, þau hafa flest gefizt upp á því að berja hausnum við stað reyndirnar um Sovétríkin og eru viss með að halda því fram að kommúnistar hingað og þang að um heim séu ekki eins bölv- aðir og af var látið. Hvarvetna ríggja gildrur, í einu mesta kommahatursæðiskastinu sem gripið hefur Vísi lengi, er hann allt í einu farinn að birta grein- ar Wendell Wilkies, og það kemur úr dúrnum að Wilkie er lítið búsílag í svoétníði. öðru nær! Meira að segja forvígis- menn og andlegir fræðarar ev- rópska sósíaldemókrata taka upp á þeim f janda að semja rit upp á annað þúsund blaðsíður með nafninu: „Sovétkommún- ismi — ný siðmenning". Hvar er þá líknar að leita? Eftir langa mæðu og erfiða leit hefur Morgunblaðið loks fundið eina sál, sem enn flytur „sannleikann um Sovétríkin" á sama hátt og tíðkaðist á hinum nazistisku hveitibrauðsdögum blaðsins, Max nokkurn East- man. Og Stefán Pétursson tekur fagnandi undir í Alþýðublaðinu og upplýsir það sem Morgun- blaðið hafði af misskilinni feimni látið liggja milli hluta ð hinn nýi postuli og óyggjandi heimildamaður sé hinn ágæt- asti og trúverðugasti sósíalisti. A þessu má sjá hvað það er fjarri lagi að telja Morgunblað- ið afturhaldsblað, ef það hefur nú orðið sósíalista sem aðalpost- ul sinn um heimsmálin! Sannleikurinn er sá að Max Eastman hefur lengi verið and- legur fræðari og leiðtogi banda- rískra Trotskista en nú sýnilega kominn á leiðarenda og kemur fram sem grímulaus fasisti. Hanrí er „sósíalisti" á sama hátt og Stefán Pétursson. með þá einu pólitísku stefnu að níða niður sósíalismann,, róttæka verkalýðshreyfingu og Sovétrík in, og því þægt verkfæri í bar- áttu hins bandaríska fasisma. Og það er ástæða til að óska þeim samherjunum Valtý Stef- ánssyni og Stefáni Péturssyni til hamingju með Max Eastman og andlegt bræðralag við banda- rísku Trotskistana og fasista sem vinna mjög náið saman; það er varla orðið í annað hús að venda með sovétníð af gamla taginu. „Baráttan gegn kommúnism-- anum" hefur ekki bjargað Hitl- er né Mússolini. Hún hefur ekki gagnað Hriflu-Jónasi, Stefáni Péturssyni eða Mogganum sem vopn gegn íslenzkri verklýðs- hreyfingu. íslenzk alþýða lætur þessa herra um það að stangast við staðreyndir á sviði alþjóða- mála og innlendra stjórnmála. flokksins->er þar sem oftar í fullri andstööu við mikinn hluta Alþýðuflokksins.. En sé Alþýóuflokkurinn einhuga snú inn á sveif erlenda málstaöar- ins er nokkur hætta á ferð- um, og full ástæða til að vera á verði um lýðveldismálið. Framkvæmd á tillögum stjórn arskrárnefndar er og á að verða mál, sem hafið er yfir flokkadrætti, og óhappamenn irnir við Alþýðublaöið þurfa ekki að ímynda sér að skæt- ingur þeirra um að Þjóðvlj- inn sé málgagn Ólafs Thórs og Jónasar Jónssonar í sjálf- stæðismálinu hafi minnstu á- hrif. Stefna Þjóöviljans og Sósíalistaflokksins í sjálfstæð- ismálinu hefur alltaf verið skýr og hiklaus, þar hafa eng- ar kúvendingar átt sér sta'ö eins og hjá Alþýðublaðinu og Alþýðuflokknum, Hér eftir sem hingað til mun Sósíalista flokkurinn hafa samvinnu við aöra flokka um þá lausn. lýðveldismálsins, sem stjórn- arskrárnefndin varð sammála um. Alþýöublaðiö virðist taka svo mikið tillit til oröa Ólafs Thórs, að það mætti gjarnan athuga að í opna bréfinu til Stefáns Jóhanns setur hann öðrumegin Al- þýðublaðið en aðra Islendinga hinsvegar. Það er rétt aö delí- an um lýðveldismáliö stend- ur milli þessara aðila, en hitt er rangt aö deilan sé einung- is um það hvenær eða réttara sagt hvenær ekki á að stofrí- setja lýðveldið á íslendi, held ur hlýtur eðli deilunnar að vera það, hvort íslendingum á að auðnast að stofnsetja irjálst lýðveldi í landi síru. Isiendlngur yngsti kennslu- málaráðunautur í Banda- ríkjunum Albert F. Arnason, fæddur í Ameriku, en af íslenzkum œtt- um, hefur verið kjörinn kennslu málaráðunautur Norður-Dakota. Arnason e% rúmlega þrítugur og er hann yngsti kennslumálaráðu nautur í Bandaríkjunum. Hann mun hafa yfirumsjón með öllum æðri menntastofnun- um fylkisins svo sem háskól- um, verzlunarskólum, bréfavið- skiptaskólum, jarðfræðirann- sóknum o. fl. Hann fæddist í Pembina County, Norður-Da- kota og er sonur Árna Árnason- ar frá Hámundarstöðum í Vopna firði og Guðrúnar Baldvinsdótt- ur Árnason frá Rauðholti í Sléttuhlíð í Skagafirði. Mennt- un sína hlaut hann í Pembina ' C^unty skólanum, Grand Forks skólanum í Norður Dakota og háskólanum í Grand Forks. Hans er getið í „Who's Who in American Education", en það er rit sem flytur nöfn mennirigar- frömuða Bandaríkjanna.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.