Þjóðviljinn - 27.08.1943, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn - 27.08.1943, Blaðsíða 2
j> OÐYILJINN ¦g!?6X ?sn§B -£,2 anSBpn^SQÆ Hyndainnrammanir Wöi'um opnað myndainn- aömmunarvinnustofu. Alls- konar myndir og málverk teknar til innrömmunar. Fljót afgreiðsla. Vönduð vinaa. Héðínshöfðí h, L Aðalstræti 6 B. Sími 4958 Eillrmæll V. S. V. Tekið á móti flutningi í eftir- greind skip í dag: Arraann í áætlunarferð til Breiðaf jarðar. Sverrir til hafna á Ströndum og við Húnaflóa. DAGLEGA NY EGG, soðin og hrá Kaffisalan Hafnarstræti 16. ooo<xxxxxxx>oooooo AUGLYSIÐ ÞJÓÐVILJANUM „Eg hef að vísu nokkrum sinnum tekið kommúnista til bænar, því mun ég ekki hætta, vegna þess að mér finnst tilvist þeirra hreinn og beinn sóðaskapur". Hanhes á Horninu, Alþýðubl. 25. ág. '43. Hann var fæddur á Eyrar- bakka og fluttist ungur hingað til Reykjavíkur. Þegar ég sá hann fyrst, sat hann uppi á saumaborði í skradd arastofu veifandi skærum og talaði af miklum móð um bölv- un auðvaldsins og linheit krat- anna. Mér leizt vel á piltinn, ekki af því, að hann væri glæsilegur á velli, nei og seisei nei, að vísu var andlitið þó frítt og augun gáfuleg, eldsnör og tindrandi. — Skáld eins og Hannes á Horn- inu hefðu sagt að þau spegluðu göfuga sál, sterkan vilja, eldleg an áhuga og kjark. Eg var oft hissa á að þetta veika og úr lagi gengna líkamshismi skyldi ekki springa utan af þeim ósköpum, sem inni fyrir bjuggu. V. S. V. kom hingað til Rvíkur þegar afturhaldið var að byrja að festa rætur í Alþýðuflokkn- um (eða ég kynntist honum þá fyrst) og ýmsir eldri og yngri voru óánægðir með það. V. S. V. gekk strax í samtök róttæka armsins og var lífið og sálin í hópi hinna yngri. Þegar Félag ungra kommúnista var stofnað varð hann brátt einn af aðal- mönnum þess félagsskapar og formaður þar um nokkurt skeið. Það voru oft hörð átök við atvinnurekendur á þessu tíma- bili, og aldrei vantaði V. S. V. andinn var reiðubúinn þótt hold ið væri veikt. Eitt atvik er mér sérstaklega í minni: Það var í seinni Blöndahls- slagnum, hann stóð við Stein- bryggjuna og í fjörunni þar vestur af. Dagsbrún hafði sam- Ungmennafélag Reykjavíkur heldur Danslelk í Listamannaskálanum í kvöld kl. 10 e. h. ASgöngu- miðasala við innganginn frá kl. 8. Stjórnin. þykkt verkfall, bátar lágu við bryggjuna, sem flytja áttu salt út í togara. Hópur manna stóð þarna tilbúinn til að gera eitt- hvað. Innan stundar kom bíll með salt, en hann hikaði eitt- hvað þegar bílstjórinn sá mann fjöldann. Forusta virtist engin vera fyrir verkamönnum, menn töluðu um það sín á milli, að rétt væri að stoppa bílinn, og ryðja saltinu í fjöruna, en svo leið góð stund, að ekkert var gert og bíllinn kom á hægri ferð. Þá gall við kvenfín rödd: „Strákar, við skulum stoppa bílinn!" og fram ræðst V. S. V. með staf og hækju og tvo ung- linga við hönd sér. Hann fleygði staf og hækju og hlammaði sér á bílinn með félögum sínum. Nú rann mókið af körlunum, bíllinn varð brátt umkringdur af mönnum. Fleiri bílar komu og öll lögregla bæjarins, 12 manns, kom einnig. Útgerðar- maðurínn Magnús Th. S. Blön- dahl kom, stafurinn hans var brotinn á hans eigin skrokk og margt skeði fleira — en ver'k- fallið vannst, og átti snarræði V. S. V. mestan þátt í því. Hvar voru stóru og sterku höfðingjar Alþýðuflokksins þá? Kannske inni hjá sér að skrifa skammir um Lenín óg áhrifin frá Moskva, en ég efast um, að verkfallið hefði unnizt, ef V. S. V. hefði þá ekki verið undir á- hrifum frá Moskva. — Þegar á- hrifin frá Moskva fóru að dofna drógst hann upp og dó. Um þessar mundir var rót- tæka hreyfingin í Vestmanna- eyjum í hraki með mann til þess að stjórna blaði, er þeir höfðu nýkomið á fót. Sneru þeir sér til samherjanna hér um aðstoð og urðu allir ásáttir um að velja V. S. V. til þessa starfa og tókst hann þetta á hendur með fúsu geði. Þó vissi hann vel, að starf- ið myndi verða erfitt og van- þakklátt og launin engin, en hann var nú ekki að horfa í slíkt í þá daga.' Eg fylgdi honum á skipsfjöl í þessu lífi, þegar hann fór. Það síðasta, sem hann sagði við mig var þetta: „Ef ég get orð ið eitthvað að liði í verklýðsbar- áttunni og hjálpað kommúnism- anum eitt fótmál áfram, þá er mér fullgoldið. Síðan hef ég ekki séð V. S. V. Hann veiktist skömmu eftir að (xjcn&ósfowvnn Er það ekki rétt munað virðulegu Alþvðuflokks- leiðtogar? Alþýðublaðið segir í gær í leiðara: „Hvað er Morgunblaðið? Það er mál- gagn stóratvinnurekenda, stríðsgróð- ans og harðsvíraðasta íhaldsins í Reykjavík". í sambandi við þessi ummæli og fleipur það, sem Alþýðublaðið spinn ur um stjórn Dagsbrúnar í fram- haldi af þeim, þykir rétt að spýrja hina virðulegu Alþýðuflokksleiðtoga hvort eftirtalin atriði séu ekki rétt munuð: 1. Gengu ekki Alþýðuflokkurinn og Sjálfstæðisflokkurinn sameinað- ir til stjórnarkosninga í Dagsbrún 1939? 2. Stjórnuðu þessir sömu flokkar ekki Dagsbrún árið 1939 og fram á ? árið 1940? 3. Var ekki fullkomin eining ríkj- andi milli Morgunblaðsins og Al- þýðublaðsins um allt, sem Dagsbrún varðaði það ár, eins og raunar oftar? Þótti Alþýðublaðinu ekki þá sem það væri góð Dagsbrúnarpólitík, sem „málgagn stóratvinnurekenda, stríðs gróðans og harðsvíraðasta íhaldsins í Reykjavík" barðist fyrir? 4. Var það ekki Alþýðuflokkurinn, ásamt hinum afturhaldsfíokkunum, sem svipti verkalýðinn samningarétt inum um kaup og kjör árið 1939? 5. Stóð ekki Alþýðublaðið við hlið Morgunblaðsins í harðsvíruðustu baráttunni, sem háð hefur verið gegn verkamönnum á tímum gengis- laganna? Hvernig hyggjast hinir virðulegu leiðtogar Alþýðuflokksins að fá menn til að trúa því, að þeir meini eitthvað með því, að meðhald Morg unblaðsins með afstöðu Dagsbrúnar stjórnarínnar til uppsagnar samn- inga, sé sönnun þess að stj^rninni hafi skjátlazt, þegar allt þetta er at- hugað?' hann kom til Eyja og andaðist þar. Kommúnistar í Eyjum veittu honum nábjargirnar og sveip- uðu líkið rauðum fána með hamri og sigð, en kratarnir stálu líkinu og vöfðu utan um líkið sænska og danska fánanum og síðan hafa þeir bætt finnska fán anum við. Líkið lógðu þeir í silfurkistu í skrifstofu Alþýðu- blaðsins og nú er mér sagt að Stefán Pétursson hafi nýlega málað hakakross á höfðalag kistunnar. Horna-Mósi. •*i .** -• »****' ***%***.**.*i.*i.*—**»*i.*%**.»**»*»»*».,»«"-i.*»í.**.,*w*«* »»4* * * r^ **V *^t*"4?**^*V"*T^*^r^^^^*^^^^"^*>ip^^^V^^^ AsKriftarsími Þjóðviljans er 2184 ooooooooooooooooo Voru það ekki Dagsbrúnar- menn? \ Einnig vaeri rétt að spyrja lítilshátt ar um afstöðu Dagsbrúnarmanna til hinna svívirðilegu árása, sem gerð- ar hafa verið á verkalýðinn. Voru það ekki Dagsbrúnarmenn, sem brutu gerðardómslögin á bak aftur? Var það ekki Dagsbrún, sem fyrst allra verklýðsfélaga neytti samn- ingsréttar eftir að hún hafði brotið gerðardómslögin á bak aftur? Var það ekki í kjölfar Dagsbrúnar sem önnur verklýðsfélög sigldu, og. fengu sum hagstæðari samninga, en hún, af því ísinn var brotinn og tím- ar höfðu breyzt eftir að brautryðj- endurnir höfðu gert sína samninga? Hvað hef ur unnizt? Mánaðargrunnkaup Dagsbrúnar- verkamanns, sem vinnur 8 tíma á dag í 25 daga í mánuði, er nú 420 kr. Mánaðarkaup sama manns fyr- ir 10 tíma vinnu á dag var á stjórn- arári Alþýðuflokksins 1939 362,50. Kjarabætur verkamannsins nema því 57,50 grunnkaupshækkun og 50 klst. styttum vinnutíma á mánuði. Sé vísitalan rétt reiknuð er hér um mjög miklar kjarabætur að ræða* áreiðanlega þær mestu, sem Dags- brúnarmenn hafa fengið á nokkru einu ári, hins vegar er það augljóst,. að með rangri vísitölu er hægt að gera allar kjarabætur verkamanna lítils virði. • Hvað er framundan? Það fær engum dulizt, að fram- undan er barátta gegn atvinnuleysi, gegn grunnlaunalækkun og fyrir rétt látri vísitölu. Alþýðublaðið getur verið fullvisst um, að þessa -baráttu munu Dags brúnarmenn heyja í fullkominni ehi- ingu, undir forustu þeirra Alþýðu- flokksmanna og sósialista, sem nu stjórna félaginu, og eins og Dags- brúnarmenn brutu gerðardómslögin á bak aftur, brutu ísinn fyrir hag- stæða samninga og grunnkaupshækk anir, munu þeir verða brimbrjótur verklýðshreyfingarinnar gegn at- vinnuleysi og launalækkunum. Til- raunir Alþýðublaðsins til að vekja sundrung meðal Dagsbrúnarmanna nú þegar þessi barátta fer í hönd, eru þýðingarlausar, blaðið og flokk- urinn, sem að því stendur, er í þessu sem öðru með öllu þýðingarlaust. MUNIÐ Kaffisöluna Hafnarstrætí 16 plliii WlisliMÉ

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.