Þjóðviljinn - 20.06.1944, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 20.06.1944, Blaðsíða 4
^'JÓÐVILJINN — Þriðjudagur 20. júní 1944 JÓÐVILH Útgefandi: Sameiningarjlokkur alþýðu — Sósíalistaflokkurinn. Ritstjóri: Sigurður Guðmundsson. » Stjórnmálaritstjórar: Einar Olgeirsson, Sigjús Sigurhjartarson. Ritstjórnarskrifstofa: Austurstræti 12, sími 2270. Afgreiðsla og auglýsingar: Skólavörðustíg 19, sími 218k- Áskriftarverð: í Reykjavík og nágrenni: Kr. 6.00 á mánuði. Úti á iandi: Kr. 5.00 á mánuði. Prentsmiðja: Víkingsprent h.j., Garðastrœti 17. Lýðveldið stofnað íslenzka þjóðin hefur á ný stofnað lýðveldi sitt. Fólkið sjálft var hér að verki, — fólkið, sem varðveitt hefur alla tíð allt, sem Islandi var dýrmætast. íslenzk tunga lifði á vörum alþýðunnar, þegar danskan var mál embættis- og yfirstéttarinnar. Frelsisástin lifði í hjörtum fólksins þegar þrótturinn hafði verði drepinn úr höfðingjunum. Og nú er það fjöldinn sjálfur, sem hefur endurreist lýð- veldið á íslandi. Það var fólkið sjálft, — 74 þúsundir manna og kvenna, sem 'ikváðu að ísland skyldi verða lýðveldi með þjóðaratkvæða- jreiðslunni 20.—23. maí. Það var fólkið sjálft sem mætti á Þingvöllum í tugþúsunda- 'ali 17. júní, til þess að sýna það með nærveru sinni að lýður- nn sjáífur var hér að skapa veldi sitt. Það var fólkið sjálft, sem fylkti liði í tugþúsundatali í Reykja- vfls. í langstórfenglegustu hópgöngu, sem þar hefur sézt. Og á ^amsvarandi hátt mun fólkið hafa sýnt hug sinn um land allt. Það var hrifning yfir stofnun lýðveldisins á íslandi. Það eru bjartar framtíðarvonir bundnar við það verk sem unnið var að Lögbergi á Þingvöllum 17. júní 1944. • íslenzka alþýðan mun ekki gera verk sitt endasleppt. Hún veit að tilvera og framtíð lýðveldisins byggist á henni. Hún j.nan hvernig höfðingjarnir fóru með þjóðveldið forna, er nokkr- r þeirra réðu því alveg, — og hún veit hvað einveldi konung- ,:inna og þýja þeirra þýddi fyrir þjóðina. Og nú mun íslenzka alþýðan ganga markviss til þess starfs -r hennar bíður: að tryggja tilveru og frelsi lýðveldisins og sjá ;vo um að það verði'almenningi til þeirrar farsældar, sem þessu -^tjórnskipulagi er ætlað að vera. Til þess að svo geti orðið þarf alþýðan sjálf sem samtaka 'ieild, að stjprna því hvað gera skuli. Fólkið í Reykjavík fylkti iði um lýðveldið í fyrradag. Samtök fjöldans: íþróttafélögin o. fl. o. fl., sýndu vilja sinn til verndar lýðveldinu. Það eru einmitt fjöldasa'mtök fólksins sem þurfa að láta til iín taka. Þau eru tækin, sem fólkið alveg sérstaklega verður að beita til að geta stjórnað ríkinu. Alþýðan þarf að taka stjórnmálin til umræðu í fjöldasam- íökum sínum. Þar þarf að taka ákvarðanir um stefnuna, sem ,narka skal, — og aðeins þar er það hægt, ef fjöldinn sjálfur á að marka stefnuna. Bandalag hinna vinnandi stéfra er eitt af þeim tækjum, serh alþýðan þarf að skapa sér til'þess að gefa lýðveldinu það inni- hald sem því ber. Það skorti sámtök hjá íslenzku bændaalþýðunni 1262 og 1264, til þess að geta hindrað höfðingjana í að tortíma þjóðfrels- :nu. Hún varð að láta sér nægja að hryggjast og reyna að gera írelsisafsalið sem skást. Samtökin má aldrei skorta framar hjá alþýðu Islands, þeg- ar mest liggur á. Alþýða manna sýndi það nú hve mikinn hug hún hefur á að standa saman um lýðveldi sitt. Hætturnar, sem yfir hinu unga íslenzka lýðveldi vofa, eru miklar. Það er alþýðunnar fyrst og fremst að gera ráðstafanir iil að tryggja það að harmleikurinn frá 1264 endurtaki sig aldrei, í neinni myrid. Lýðveldisbá Þriðjudagur 20. júní 1944 — ÞJÓÐVILJINN Framh. af 1. síðu. mátti kalla ákvarðaðan af eðli- endalaus, bíll við bíl af öllum legri rás viðburðanna, en einn- þeim tegundum sem þekkjast á ig vegna aðgerða íslendinga íslandi um þessar mundir, og sjálfra. Þetta hafa aðrar þjóðir varð að aka mjög hægt, en leið- in sóttist þó, en þegar gestir stigu úr bílunum við Valhöll, höfðu þeir verið hátt á annan -klukkutíma á leiðinni. é í Valhöll var setzt að snæð- ingi. En klukkan 1.15 lagði rík- isstjóri, ráðherrarnir, alþingis- menn, sendiherrar og gestir af stað til Lögbergs og er þeir komu þangað hafði mikill mann fjöldi safnazt saman umhverfis staðinn þar sem Alþingi skyldi háð, og hlýddi á það sem fram fór, án þess að láta veðrið á sig fá, en mestan tímann sem Lögbergsþáttur hátíðahaldanna fór fram, var hellirigning og talsverður stormur. Hvergi sást til fjalla fyrir þoku og regni. ÞINGFUNDURINN — ÞAR SEM FRÁ VAR HORFIÐ Þingmenn höfðu hlýtt á yfir- lýsingu forseta um gildistöku lýðyeldisst j órnarskr árinnar standandi, en nú settust þeir í sæti sín, og forseti sameinaðs þings flutti eftirfarandi ávarp: ÁVARP FORSETA SAMEINAÐS ALÞINGIS Háttvirtu -alþingismenn. Herra ríkisstjóri. Hæstvirt ríkisstjórn. Virðulegir gestir. íslendingar. Hinu langþráða marki í bar- áttu þessarar þjóðar fyrir stjórn málafrelsi er náð. Þjóðin er nú loks komin heim með allt sitt, fullvalda og óháð. Stjórnmála- skilnaður við erlent ríki er-full- komnaður. íslenzkt lýðveldi er sett á stofn. Endurheimt hið forna frelsi. Ættfeður vorir, þeir, er hér námu land, helguðu .það sér og sínum niðjum til eilífrar eign ar. Og frelsi sitt innsigluðu þeir hér með stofnun þjóðþings fyr- ir meir en þúsund árum. „Hátt á eldhrauni upp, þar sem ennþá Öxará rennur ofan í Almannagjá — Alþingi feðranna stóð". Þá varð Alþingi frjálsra ís- lendinga til og dafnaði, og það lifir enn í dag sem öldungur þjóðþinga allrar veraldar, sem þó ávallt yngist upp, og á fyrir sér að þroskast og blómgast á ný með lýðfrjálsri þjóð, er vel- ur sjálf sína foringja. Þessi nú frjálsa þjóð, sem þolað hefur þrengingar margra liðinna alda og stundum undir erlendri kúgun, gleymdi þó aldrei sjálfri sér né afrækti sitt dá- samlega land, sem henni var í öndverðu af guði útvalið, land, sem „hart var aðeins sem móðir við bam", — hún hefur nú með áþreifanlegum hætti sýnt, að hún þekkti sinn vitjunartíma, kunni að höndla hnossið, þeg- ar það átti að falla henni í skaut. Sérhvað hefur sína tíð. Full- trúar þjóðarinnar völdu hinn Jrétta tíma, sem fyrir fram Tjaldborgtn a Þmgvollum. nú einnig viðurkennt, góðu heilli. Það, sem nú er orðið, á ekki skylt við neina bylting og með réttu hefur ekkert um- hverfis það á sér óróleikans blæ. Það er ávöxtur langrar þróunar, sem engum gat tjóað að spyrna.í gegn. Og slíkt má segja um eðlilega og réttmæta frelsisþrá allra þjóða, sem aldrei verður kæfð. Slíkt er eins og straumþung elfan, sem ómót stæðileg f ellur *um langan veg í hafið. Og „hver vill banna fjalli frá, fljóti til sjávar hvetja"? Vissulega megum vér líta í anda liðna tíð. Það, sem er og það sem verður, á rót sína í því, sem á undan er gengið, með margvíslegum hætti. Vér höf- um árla þessa dags heiðrað minningu eins mætasta sonar þjóðarinnar, Jóns Sigurðssonar forseta. En að verki loknu gefst ávalt betra og sannara yfirlit ýmissa liðinna viðhorfa. Sagan mun hér eftir, á óvéfengjan- legan hátt, skrá á spjöld sín orsakir og afl'eiðingar atburða í lífi íslendinga eins og ann- arra, frá upphafi véga, og bíð- ur fullnaðardómur þess. Allt ast þessa með þakklæti o | fögnuði. Og það er ósk vor t: allra þjóða, að sem fyrst me* linna þeim hörmungum styr, aldar, sem nú þjaka mannkyr ið, um leið og vér viðurkenr um bljúgum huga, að við þv böli hefur forsjónin hlíft os að þessu. Hver siðmenntuð þjóð ska sínum stjórnarháttum ráða. Un það ber eigi lengur að efast. - íslendingar hafa nú að sjáli ráðu 'og trúir frumeðli þjóða sinnar valið einum rómi þai stjórnarform, er þeir telja bezt hæfa frjálsri þjóð í frjálsu landi — lýðveldið. Nú er að gæta þess vel, sem réttilega er aflað. Ábyrgðin er vor og störfin kalla, störf, sem oss ber að vinna sameinaðir og með það eitt fyrir augum, sem í sann- leika veit til vegs og gengis og blessunar landi og lýð. í dag heitstrengir hin íslenzka þjóð að varðveita frelsi og heiður ættjarðarinnar með árvekni og dyggð, og á þessum stað votta fulltrúar hennar hinu unga lýð- veldi fullkomna hollustu. Til þessa hjálpi oss guð drott- inn. íslenzk alþýða jylkir liði um hjðveldið. — Mannhafið á Lœkjartorgi 18. júní. iVignir). ÁVARP FORSETA ÍSLANDS Nú var tekið fyrir síðara mál- mannlíf er í heild órjúfanleg-'ið á dagskránni: Kosning forseta um lögmálum háð. Vér bindum j fslands fyrir tímabilið frá 17. nú vora bagga sjálfir. Á þessari stúndu hlýðir, að ég í nafni löggjafarþings þjóð- arinnar færi þeim, er síðast og síðastur hefur konungur verið yfir íslandi, Kristján X. Dana- konungi, þakkir fyrir velvilja júní 1944 til 31. júlí 1945. Forseti tilkynnti að forseta- kjörið færi fram eftir sömu reglum og kosning forseta sam- einaðs Alþingis. Kusu þingmenn með því að skrifa nafn forseta- efnis á seðla eins og venja er hans í garð landsmanna á und-jtil. Úrslit urðu þau að Sveinn anförnum árum, og árna égjBjörnsson hlaut 30 atkv., Jón honum, fjölskyldix hans og; Sigurðsson, skrifstofustjóri Al- hinni dönsku þjóð allra heilla. j þingis, hlaut 5 atkv., en 15 seðl- Það er viss von vor, að .haldast megi vináttubönd vor . við riá- granna- og frændþjóðir vorar allar á Norðurlöndum, sem vér einlæglega óskum friðar, frelsis og farsæWar, jafnframt og vér treystum því, að oss auðnist að lifa í fullri vinsemd og góðri kynning við voldugar nágrannaþjóðir vorar og aðrar, er oss vilja samúð og stuðning veita og frelsi vort virða, svo sem einnig greinilega hefur komið í ljós á þessum - örlaga- ríku tímum. Munum vér minn- ar voru auðir. Tveir þingmenn, Gísli Guðmundsson og Skúli Guðmundsson, voru fjarstaddir vegna veikinda. Þingforseti lýsti því yfir að Sveinn Bjömson væri réttkjör- inn forseti íslands. Hinn ný- kjörni forseti vann því næst eið að stjórnarskránni, en þing- menn og mannfjöldinn allt um- hverfis þingstaðinn hyllti for- setann með ferföldu húrrahrópi. . Sveinn Björnsson, forseti Is- lands, flutti þá svohljóðandi ávarp: (Vignir). Herra alþingisforseti! Háttvirtir alþingismenn! Eg þakka fyrir það traust, sem mér hefur verið sýnt, með því að kjósa mig forseta Is- lands nú. Er ég var kjörinn ríkisstjóri I í fyrsta skipti fyrir réttum 3 árum síðan, lýsti ég því, að ég liti á starf mitt framar öllu sem þjónustu við heill og hag íslenzku þjóðarinnar. Og bað guð að gefa mér kærleika og auðmýkt svo að þjc'nusta mín mætti verða íslandi og íslenzku þjóðinni til góðs. Síðan eru liðin þrjú ár. sem hafa verið erfið á ýmsau hátt. En .hugur minn er óbreyttur. Eg tek nú við þessu starfi með sáma þjónustuhug og sömu bæn. A þessum fornhelga stað, sem svo ótal minningar eru bundn- ar við, um atburði sem mark- að hafa sögu og heill þjóðar- innar, vil ég minnast atburð- ar sem skeði hér fyrir 944 árum. Þá voru viðsjár með mönnum sennilega meiri en nokkru sinni fyrr þau 70 ár, sem þjóðveldið hafði starfað þá. Og ágreiningsefnið var nokkuð sem er öllum efnum viðkvæm- ara og hefur komið á ótal styrj- öldum í heiminum. Það voru trúarskoðanir manna. Forfeður vorir höfðu haldið fast við hina fornu trú, Ásatrúna, sem flutzt hafði með þeim til landsins. Nú var boðaður annar átrúnaðui', kristindómurinn. Lá við full- kominni innanlandsstyrjöld milli heiðinna manna og krist- inna. Alþingi tókst að leysa þetta mikla vandamál hér á Lög- bergi. — Um þetta segir svo í Njálu: \ „Um daginn eftir gengu hvár- irtveggja til Lögbergs, ok nefndu hvárir vátta, kristnir menn ok heiðnir, ok sögðust hvárir ór lögum annarra. Ok varð þá svá mikit óhljóð at Lögbergi, at engi nam annars rriáÍ. Síðan gengu menn í braut ok þótti öllu horfa til inna mestu óefna". Forustumaður kristinna manna fól nú andstæðingi sínum, hin- um • heiðna höfðingja, Þorgeiri Ljósvetningagoða, að ráða fram úr vandræðunum. Hann ger- hugsaði málið. — Um endalok segir m. a. svo í Njálu: „Eri annan dag gengu menn til Lögbergs. Þá beiddi Þorgeir sér hljóðs ok mælti: „Svá lízt mér sem málum várum sé komit í ónýtt efni, ef eigi hafa ein lög allir. En ef sundur er skipt lögunum, þá mun sundur skipt friðnum, ok mun eigi við þat mega búa". Heiðinginn Þorgeir Ljósvetn- ingagoði segir því næst svo: „Þat er upphaf laga várra at menn skuli allir vera kristnir hér á landi". Undu allir þessum rriálalok- um með þeim árangri að af leiddi blómöld íslands, unz sundurþykkið varð þjóðveldinu að fjörtjóni. Nú á þessum fornhelga stað og á þessari hátíðarstundu bið ég þann sama eilífa guð, sem þá hélt verndarhendi yfir ís- lenzku þjóðinni, að halda sömu. verndarhendi sinni yfir íslandi og þjóð þess á þeim tímum sem vér nú eigum fram undan. Að loknu ávarpi forsetans sleit forseti sameinaðs þings fundinum, en þingmenn og gest ir sátu kyrrir í sætum sínum á þingpallinum, því nú hófust á- vörp erlendu fulltrúanna. Var þeim öllum vel tekið en sér- staka athygli vakti hve norski sendiherrann, Hr. August Es- march var hylltur af mannf jöid anum. HÁTÍÐAHÖLDIN Á VÖLLUNUM. Menn voru farnir að óttast að síðari hluta hátíðahaldanna á Þingvelli yrði aflýst vegna þess hve ákaft rigndi. En veðrið skán- aðí nokkuð undir lok Lögbergsat- hafnarinnar, og tílkynnti hátíða- nefndin að meginhluti dagskrár- innar á Völlunum yrði látinn fara fram. Var því tekið með ánægju, mannfjöldinn var í hátíðaskapi og kærði sig kollóttan um rigninguna. Við rætur Fangbrekku hafði ver- ið reis^ur myndarlegur íþróttapall- ur og fór þar fram síðari hluti há- tíðadagskrárinnar, þó nokkuð breyttur frá því sem upphaflega var fyrirhugað. Mannfjöldinn safnaðist saman umhverfis pallinn og þó einkum í brekkuna, og var það mikilfengleg sjón að sjá hvern- ig þessi víðáttumikla hlíð bók- staflega fylltist af fólki, og hafði það flest sæmilega aðstöðu til að Frnmhnld & 8. síðu. LÝðveldíshátíðín í RcYbJavíh Slíkf MÉif hefur aídrei sést fyrr á gölom Reykjavíkur Aldrei hefur jafn virðulegur há- tíðarblær verið yfir Reykjavík og í fyrradag þann 18. júní, á fagn- aðarhátíð höfuðborgar hins endur- heimta lýðveldis. Fánar blöktu við hún um allan bæinn og nokkrar götur og hús voru fánum skreytt. Hátíðahöldin hófust með því að ýmis félög söfnuðust saman við Háskólann og í grennd við hann, nokkru eftir kl. 1. Þar var skipu- lögð mesta skrúðganga, sem sézt hefur í Reykjavík, skrúðganga lýðveldishátíðarinnar. Frcmst gekk fylking lögreglu- manna, þá lúðrasveit, síðan sá hluti skrúðgöngunnar sem mesta athygli vakti: börnin, sem eiga að erfa landið, standa vörð um lýð- veldið, efla það, hin komandi kyn- slóð — framtíð íslands. Öll báru börnin litla, íslcnzka. fána. Margar litlu stúlknanna klæddust upphlut eða peysufötum. Næst á eftir komu ýmis félög og stéttir undir fánum sínum. Stúdentar, góðtemplarar, skátar, Verzlunarmannafélag Reykjavík- ur, Iðnaðarmannafélagið, nqkkur vei-kalýðsfélög undir fánum sínum og Alþýðusambandsins, Iðnskól- inn undir sínum fána, Breiðfirð- ingafélagið o. fl. Skrúðgangan lagði leið sína yf- ir Tjarnarbrúna, Fríkirkjuveginn, Lækjargötu, Vonarstræti Templ- arasund og fram hjá Alþingishús- inu og hyllti mannfjöldinn hinn nýkjörna forseta, er stóð á svölum Alþingishússins. Þaðan hélt skrúð- gangan um Austurstræti að Stjórn- arráðshúsinu. Þegar sveit lögreglu- manna kom á Lækjartorg hafði síðasti hluti ski'úðgöngunnar enn eigi farið yfir Tjarnarbrúna. Er þetta fjölmennasta skrúðganga sem sézt hefur í Reykjavík og var hún hálfa klukkustund að; ganga fram hjá Alþingishúsinu. Meðfram götunum, sem skrúð- gangan fór um, allt frá Tjarnar- brúnni hafði safnazt þéttur vegg- ur af fólki og þegar skrúðgangan hafði lokið göngu sinni náði mann- hafið yfir allt Lækjartorgið, vest- ur eftir Austurstræti, upp á Hverf- isgötu og Arnarhólstún, upp eftir Bankastræti og út í Lækjargötu, auk þess fór fjöldi manna iipp í hús umhverfis torgið. Fánaberar röðuðu sér annars- vegar á blcttinn framan við stjórn- arráðshúsið, en börnin hinum megin. Forseti íslands og formenn þing- flokkanna fluttu ræður. Birtir Þjóðviljinn í dag ræður forsetans og formanns Sósíalistaflokksins, Einars Olgeirssonar. Síðar um daginn söng Þjóðhá- tíðarkór Sambands íslenzkra karla- kóra í Hljómskálagarðinum og um kvöldið lék Lúðrasveit Reykjavík- ur í Hljómskálagarðinum. • ' 17. júní mót íþróttamanna var sett á íþróttavellinum kl. 5%. Forseti í. S. 1., Ben. G. Waage, setti það með ræðu, en síðan flutti Framhald á & sáðu. Ræða forseta Islands vegna fátæktar. „Vér höfum ekki ráð á því" var viðkvæðið. A því sviði hefur oss vaxið svo ásmegin að sumir telja oss nú hafa ráð á hverju sem er. Vér verðum að reyna að temja'oss þá hugsun, að það er til takmarkalína, sem ekki verður farið út fyrir, ef vel á að fara. Sú takmarkalína er fram- leiðslugeta þjóðarinnar sem heild- ar. Oss Her að varast þá hættu að eyða meiru en vér öflum, þjóð- in sem heild og einstaklingarnir. Merkur danskur bóndi sagði við mig á kreppuárunum eftir 1930: „Búskapur getur alltaf borið sig, hvernig sem árar, ef hann er ekki byggður á skuldum. Hæfilegt bú mun alltaf sjá bóndanum farborða. En það gefur aldrei þau. uppgrip að það geti staðið undir háum vöxtum og afborgunum af skuld- um". Má ekki heimfæra þetta upp á þjóðarbúið íslenzka? Vorum vér ekki fyrir fáum árum að sligast undir þessari skuldabyrði? Nú teljum vér oss vel stæða vegna gróða á stríðsárunum. Otal mörg- um hefur tekizt að losa sig úr skuldum og standa því betur að vígi en nokkru sinni fyrr, ef þeir kunna sér hóf. Þjóðarbúið mundi einnig standa allt öðru vísi að vígi, ef ríkið gerði sama og einstakling- arnir, að losa sig úr skuldum. Og okkur ætti að vera það hægt. Ef 'vér svo gættum þess að nota þá fjármuni, sem oss hafa safnazt, að öðru leyti til þess að auka þekk- ingu vora, framleiðslutækni og' aðra menningu, þá getum vér horft með bjartsýni fram á veg. Þá ættum vér að geta skapað vinnuöryggi fyfir allt vinnufært fólk i landinu. Þá gætum vér orð- ið liðtækir í samvinnunni með öðr- um lýðfrjálsum þjóðum til þess að skapa betra framtíðarskipulag þjóðanna. Þetta er hægt, ef mönnum tekst að samlaga skoðanir sínar og stefnur betur en verið hefur á þessu sviði og vilja færa þær fórn- ir, sem nauðsynlegar eru til þess. Með þessum orðum flyt ég allri þjóðinni, hverjum einstökum, kveðju mina og bið þess að bless- un megi fylgja þjóð vorri á þeirri braut, sem hún hóf með stofnun j lýðveldisins á Lögbergi í gær. Börnin jyrir framan stjórnarráðshúsið. (Vignir). Framh. af 2. síðu. fyrir vinnu sína sömu eða hærri krónutölu, verður aldrei að eins miklu atriði. Verðmæti pening- ínna er háð sífelldum breytingum. Þeir eru því að vissu leyti eins og mýrarljós sem villir mönnum sýn, en er í sjálfu sér ekkert ljós. Og rinnuöryggi er því aðeins hægt að íkapa til langframa, að fram- eiðsluvörur verð.i ekki óútgengi- 'egar vegna dýiieika. Enginn mun 'áanlegur til að greiða hærra verð íyrir framleiðsluvörur vorar, en það, sem hægt' er að kaupa sams- konar vörur fyrh^ annars staðar. Þessari einföldu staðreynd ættu flestir að geta gert sér grein fyrir með því að grípa í eigin barm. Með aukinni þekkingu má öðl- ast meiri tækni til að framleiða útgengilegar vörur með samkeppn- isfærum tilkostnaði. En þangað til fengin er sú þekking, og að því leyti sem hún hrekkur ekki til, verðum við að gera það sama sem Bretar og ýmsar aðrar þjóðir hafa gert, annað hvort af fúsum vilja eða vegna kúgunar, að breyta lífs- venjum vorum, lækka kröfurnar um stund um það, sem vér nú telj- ' um nauðsyn, en hefur reynzt öðr- um þjóðum hægt að komast af án, meðan vér erum að gera oss hæf- ari til samkeppnisfærrar fram- leiðslu. Að sameina kraftana um þetta verður einn af fyrstu prófsteinun- um í framhaldssjálfstæðisbaráttu vorri. Menn skipa sér í stéttir og flokka um sameiginleg hugðarmál. Svo hefur verið og svo mun verða. Barátta milli stétta og flokka virð- ist óumflýjanleg. En þá baráttu verður að heyja þannig, að menn missi aldrei sjónar á því, að þegar allt kemur til álls, erum vér allir á sama skipinu. Til þess að sigla því skipi heilu í höfn, verðum vér að læra þá list að setja öryggi þjóð- arheildarinnar ofar öðru. Hér á landi er ekkert gamalt og rótgróið auðvald eða yfirstétt. Heldur ekki kúguð og undirokuð alþýða. Flest- ir ,okkar eiga frændur og vini í öllum stéttum þjóðfélagsins. Oss ætti því að vera auðveldara eri ýmsum öðrum, að vilja hver öðr- um vel. Að bera ekki í brjósti heift og hatur, öfund og tortryggni hver til arínars, þótt vér höfum lent í mismunandi stéttum í þjóð- félaginu. Oss ætti að vera auð- veldara að leggja hver sinn skerf eftir efnum og ástæðum til þess að byggja upp fyrirmyndar þjóðfélag á þjóðlegum grundvelli. Vér verðum að sækja þekkingu til annarra um margt. En vér verð- um að temja oss það, að semja þá þekkingu að íslenzkum högum og háttum. Það mun aldrei blessast að færa íslenzku þjóðina í erlend- an stakk, sem sniðinn er eftir öðr- um aðstæðúm. Vér verðum að sníða stakkinn sjálfir eftir vorum eigin vexti. Ég hef veitt því eftir- tekt í löggjöf vorri, að innflutt löggjöf annnarra landa, svo að segja óbreytt án þess að laga hana eftir íslenzkum aðstæðum, hefur ekki komið að því gagni, sem ætl- ast var til. Það eru ekki margir áratugir síðan vér þóttumst vanfærir um að færast nokkuð verulegt í fang, 17. júnímótið Húseby og Skúli Guð- mundsson setja glæsi leg met í húluvarpi og bástokki 17. júní mótið fór fram í gær- kvöldi og setti Gunnar Huseby þar glæsilegt met í kúluvarpi, varpaði hann kúlunni 15.32 m. (eldra metið 14.79) og fékk kon- ungsbikarinn fyrir bezta afrekið í mótinu. Hástökksmet Skúla var 1.93 m. (eldra metið 1.85). Verður nánar sagt frá mótinu siðar.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.