Þjóðviljinn - 22.12.1949, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 22.12.1949, Blaðsíða 5
r Fimmtudagur- 22. des. 1949. ÞJÖÐVILJINN Bréf til blaðamanns ^- Þegar Thomas Mann tók þátt í Goethehátíðahöldun- um í sumar bæði í Austur- og Vestur-Þýzkalandi var ráðizt ofsalega á hann fyrir þetta brot á almennu „vest- rænu" velsæmi. Hér fer á eftir svar hans til erlends blaðamanns sem tekið hafði þátt í árásunum: Bréf yðar er eflaust sprottið af beztu hvötinn^. en áhyggjur yðar mín vegna eru algerlega harflausar. Eg hef það ekki á nokkurn hátt á vitund minni að hafa svikið nokkuð eða af- neitað afstöðu minni á stríðs- árunum og í útlegðinni með því að taka þátt í Gothe-hátíða- höldunum í Frankfurt og iWeimar og flytja þar erindi. Að ég fór til Weimar stafar af jþví að ég harma það að Þýzka íandi hefur — eins og þér kom izt að orði — verið skipt í tvennt með djúpri gjá. Það er sannfæring mín að í stað þess að dýpka þessa gjá beri manni að leggja sig allan fram til að gera brú yfir hana, hvar og livenær sem það er mögulegt «— jafnvel þótt aðeins sé um há tíðahöld að ræða, eins og í þetta sinn. Ef til vill er yður ekki ljóst; að þar er ekkert einsflokksj kerfi í Thúringen. 1 stjórninni' eru menn sem ekki eru komm- únistar, og þeir eru langtum fleiri í borgarstjórninni í Weim ar. Borgarstjórinn, herra Bucht enkirchen, sem sendi mér boð- ið, er t. d. kristilegur demó- krati. Það var formaður há- skólaráðsins, guðfræðingur, Hermann að nafni, sem hélt setningarræðuna á afmælisdeg-; inum í hinu dýrlega endur- byggða leikhúsi. Þér hefðuð ef- laust orðið mjög undrandi á því kirkjulega frelsi sem aftur og aftur kom fram í ræðu hans. 1 Eisenach kom biskupinn með gullkross á brjósti og þakkaði mér að ég hafði gefið Goethe- verðlaun mín til endurbygging ar Harderkúrkirkjunnar í Weimar. Ef til vill hefðu komm únistar talið að því fé hefði verið betur varið á annan hátt. Ferðalag okkar um Thúring- en varð sannkölluð þjóðhátíð, með fánum, blómsveigum, hljóm list, hátíðakvæðum og syngj- andi skólabömum. Sáaldan — ef til vill aldrei — hef ur nokk ur höfundur lifað slíka hyll- ingu. Eg þurfti ekki að láta í ljós nokkurn stuðning við kommúnismann til að öðlast þá samúð sem þessar stórfenglegu viðtökur báru vott um. Það eitt, að ég tek mér þann rétt að gera greinarmun á kommúnismanum sem húman- isma og hinum algera viðbjóði fasismans, að ég neita að taka þátt, í hinum trylltu ofsóknum gegn kommúnistum og stríðsæs ingunum, það eitt, að ég gerist talsmaður friðar í heimi sem ekki er hægt að hugsa sér að eigi framtíð án kommúnistískra eðlisþátta — þetta eitt hefur: auðsjáanlega nægt til að færa, mér nokkurt traust, sem ég hef | þó ekkert gert til að ávinna| mér. Mér er ómögulegt að líta á þetta traust sem hættulegtj tákn þess að andlegt og sið- ferðilegt heilbrigði mitt sé í hættu. Þér talið mikið um það frelsi og þau stjórnmálaréttindi sem fólk hafi á vestari hernáms-: svæðunum. Mcr virðist þér gleyma því á hversu hrakaleg an hátt þessi réttindi eru yfir- leitt misnotuð. Nýju lýðræðisrík : in hafa að minnsta kosti þá yfirburði að heimskan og ósvifn in haf a að lokum verið þögguð niður. Á austursvæðinu hef ég ekki orðið að þola sendibréf, fullt af ósvífnum móðgunum, og greinar með fíflalegum æru^ meiðingum, sem velt var yfir mig í Vestur-Þýzkalandi. Skyldi það stafa af hótunum um fangabúðir eða þrautseigu starfi til að ala fólk upp til virðingar fyrir andlegum störf um, eins og mínum. I Austur-Þýzkalandi eru send j út f rímerki með myhd Gerkards Hauptmanns. I Vestur-Þýzka-' landi er sannarlega ekki fundið upp á slíku - bruðli. Það er auð velt að segja: „Þeir nota sór aðeins það andlega sem skreyt ingu og dulargervi." í raun og veru er miklu meiri alvara • og sannfæring á bak við það en þér gerið yður í hugarlund. Eg hef oft bæði lesið og heyrt það á austursvæðiriu, að forustumennirnir töldu' það miklu máli skipta að gerasStjerk mín aðgengileg almennirigi og einkum unga fólkinu, að kynna þeim það gagnrýna raunsæi sem kemur fram í þeim. Og; það er ekkert orðagjálfur. Það er sannleikur. Alla tíð síðan 1945 hafa verið haldnir fyrir- lestrar um bækur mínar í •Weimar — fyrst og fremst um Goethe-bókina — og fremstu bókmenntafræðingar kommún- ista hafa skrifað mikilvægar greinar un rit mín. Eg er ekki einn af „fylgifisk um" kommúnista. Þvert á móti virðist mér ég hafa menntaða kommúnista að samferðamönn- um. Það er auðvelt að finna dæmi um smáharðstjórn meðal komm únista austursvæðisins. En ég hef horfzt i augu við rnenn sem voru ímynð góðs vilja og ein- [ægrá hugsjóiia. Eg hef séð fólií sem vinnur átján tíma á sólarhring, fórná öllum tíma sínum til að framkvæma það sem það telur sannleika, til að skapa þjóðfélagsástand á sínu sviði sem það telur muni koma í veg fyrir stríð og villi- mennsku. Það er erfitt að and- mæla slíku með mannlegum rökum. Það ber að varast að láta hatur á slíku stjórnarfari leiða sig til þess að setja fram sem andstæðu þess hugsjónir sem hafa aftur og aftur sýnt sig að vera hræsniblekking ann arra allt of raunverulegra hags muna. Yðar einlægur Thomas Mann. Munið að kciypa jélavindlenci • 0 I ^tj Þ*+l*1*****^+l*+*^**^A*+**^K*m+>**'+^**tn****!+~ 11 **v^*is>t*\J,'ww*s*^KÞ****t*^K^*'***^K^*'+**&*****i****^*it***»&^ 1 í Listmunabúð KRON ¦ : U ti - rxfiin ' 'ltt ¦ - - : GARÖASTRÆTI 2. — SIMI 1575 Llsfmuni — Wl&mMih eflli Toi-c fl^y- ' y«5ÍB Bi™ kmi! ^?SB UméMz Utm U rf LíslvefnaS. Failefa SOIDDISS!^ ísefm) KVENSKRAUT í mákla áívali, íslensl: mffi Mjfig oávs¦¦ svissn®s{i - !CV£filÚIi ásamt öllam ÚEvalsliékam, scsa út ksma |3»ér fáið kassak¥i!fyn fyrir ölfum viðskiplum Eifihvað fyrir aiía M.« i LISTMUNABÚÐ ^M»^»^^^M*yV^N^M^»i^W»'^*>^iV»M^>^*V»M>^»^N«^»M^*»^»*V»M^V»^*»»'i»^»» Garðastræti 2. — Sími 1575. 0l*0ltlAtmH ^'(X^^^M^V^M^^KlAKWV

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.