Alþýðublaðið - 06.09.1921, Blaðsíða 1

Alþýðublaðið - 06.09.1921, Blaðsíða 1
Gefið lit af AlþýðuflokkBum. 1921 Þriðjudaginn 6. september. 204. tölubl. Brunatryggingar á innbúi og vörum hvergl ódýrarl en hjá A. V. Tulfnius vátrygglngaskrifstofu Eimskfpafólagshúslnu, 2. hæð. 3rlani)smálin. SVar Sinn Feina, Khöfn 5 sept. Símað er frá London, að búið sé að birta svar íra til LÍoyd George, írska þjóðin viðurkennir ekki af frjálsum vilja samband við Bretland; hún mótmælir því, að Bretland fari með írland eins •og það væri bundið samnings- bundnu sambandi. írar hafna ófrá- víkjaalega uppástungum Bretlands ítí 20 júlí, en eru reiðubúin að láta hiutiausan og óvilhallan odda- <mann dæma milii írlands og Bret lands. Hætta verður öllum hótun- um um það, að beíta valdi, svo fulitrúar geti starfað að því, að •finna grundvöll samninganna, án þess að annað hafi áhrif á þá en staðreyndir. írar eru tilbúnir að útnefaa þegar fulltrúa. 3sksizkir stúíentar. í nýútkomnu hefti af Skírni, tefir ritstjórinn, Árni Pálsson, skrif að nokkur orð um innlenda me'nn- ing og útlenda. Grein þessi er einkar eftirtektarverð, Er þar í stuttu máli sýnt fram á hvílfkur styrkur íslenzkri meoningu hafi verið að því á umliðnum öldum, að ísleuzkir námsmenn hafi gétað stundað nám við erlenda skóla og hvernig merkja megi afturför og hnignun í andlegu lífi ísieazku þjóðarinnar, er dregið hafi úr ut anferðum þeirra. Síðast í greininai eru nokkur alvöruorð út af þeirri meðferð er íslenzkir studentar nú á timum sæta. Undaafarin ár hafa þeir alt- af notið sérstakra fjárhagslegra hlunninda við Hafnarháskóla og þvf að minsta kosti getað stundað nám þar, þó ekki hafl þeir kom- ist lengra. En nú hafa þeir með sambandslögunum frá 1918 verið sviftir þessum hlunnindum og má svo heita að lftið eða ekkert hafi komið í staðinn, cnda þótt stofn- aðir háfi verið sjóðir bæði hér og í Höfn, til eflingar andlegu sambándi ísiendinga og Dana, íslenzkri vísiadastarfsemi og til styrktar íslenzkum námsmönnum. Raunin hefir orðið sú, að stúd- entarnir hafa verið Iátnir sitja á hakaaum og afleiðingin verður að þeir neyðast tíl þess að hætta að stunda nám erlendis og verða að kúldast hér heima og hætta námi, eða taka fyrir — oft út úr vand- ræðum — einhverja af þessum fáu námsgreinum, sem hægt er að lesa við háskólann hér í Reykjavfk Fara hér á eftir orðrétt um- mæli greinarhöf. um þetta efni: „Sambandslögin bökuðu einum fiokki manna hér á landi tjón, og að eins einum fiokki manna. En það voru íslenzkir stúdentar. Garð- styrkurinn féll í burtu og þar með einkavon margra ungra, en fá- tækra manna um að géta orðið aðnjótandi betri mentunar en hér á landi er að fá. Ef satt skal segja virðist mér, að þessir menn eigi heimting á, að þeir séu ekki látnir gjalda þéss, að sjálfstæði landsins var viðurkent. Aiþingi hefir og litið svo á, að skylda bæri til að Hðsinna þeim stúdeatum, sem ætla sér að leggja stund á einhverja þá nánisgrein, sem ekki er kend við háskólann hér. Hefir þeim því verið Iagt nokkurt fé af landssjóði. en mjög er sá styrkur af skorn- um skamti, 8000 kr. aiis. Hefir alþiagi mæit svo fyrir, að eng- um aámsmanni megi veita meira ea 1200 kr. á ári, og að enginn megi nfóta styrksins lengur en £ 4 ár. Auðvitað hefir hverjum eyri af þessari fúlgu þegar verið út- hlutað, — það munu nú sem stend- ur vera 10 stúdentar, sem hlotið hafa happdrættið, en að eias tveim þeirra hefir hletnast 1000 kr. styrk- ur, allir hinir hafa fengið minna. Þessum 8000 kr. er þvi ráðstafað fyrst um sinn, því að vænta má, að hver styrkþegi fái að halda sinni ögn í 4 ár, ef honum endist lí( til og hann vinnur elckert sér- stakt til saka. Þetta er þá allur sá utanfararstyrkur, sem íslenzkir stúdentar hafa borið úr býtum, l staðinn fyrir Garðstyrkinn. Þeir stúdentar, sem þetta árið útskrif- ast, geta t. d. ekki gert sér von um einnar krónu fjárveitingu til siglingar, svo að ef einhverir þeirra hafa ekki tilhneigingu til þess að leggja stund á neina þá fræði- grein, sem hér er kend, þá standa þeir uppi í vandræðu.m, og vita, ef satt skal segja, alls ekki hvað þeir eiga af sér að gera. Þeim eru allar bjargir bannaðar og allar leiðir lökaðar. En af háskólaráð- inu er það að segja, að það hefir ákveðið, að orðin »íslenzkir náms- menn< í 2. gr. stofnskrárinnar eigi ekki við aðra en kandídata frá Háskóla íslands. Þeir einir getá fengið utanfararstyrk úr Sáttmála- sjóði, — og svo þar að auki kean- arar háskólans. Þetta'ár hafakattdf- dötum verið veittar 8000 kr. til frámhaldsnáms erlendis, og er furðulegt, að sú fjárveiting skuli ekki vera stórum rfflegri, úr því að Sáttmálasjóðurinh hefir með öllu brugðist skyldu sinni gagn- vart stúdentunum. Því að helzt ætti að stefna í það horf, að hver einasti kandidat héðan gæti fengið tækifæri til þess að framast við útlendar mentastofnanir. Kennarar .. • .-'•• '¦¦ .. ... . b

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.