Þjóðviljinn - 21.01.1955, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 21.01.1955, Blaðsíða 4
A) — ÞJÓÐVILJINN — Föstudagur 21. janúar 1955 EjnarPetersen frá Kleil: Það er mjög algengt að sagt lé við bændur, að þeir eigi að órepa lélegu kýmar. Eg man glögglega dag einn á stríðsár- unum, -er ég var fjósamaður á islenzku stórbýli, að bóndi einn koní til mín og sagði mér frá bændafundi er nýlega hafði verið haldinn í sveitinni. Eg hafði ekki haft tíma til að sækja þennan fund, en bónd- inn sagði mér, að ráðunautur- inn, sem þar var mættur, hefði Jýst því yfir, að helmingur kúnna á bænum væri svo lé- Jegur að þeim ætti að slátra. I>essi dómur var eingöngu 'byggður á mjólkurskýrslum, en ekki tekið tillit til þess við hvaða skilyrði kýrnar lifðu. Þótt fóðurskýrslur séu teknar lil greina, þá eru þær yfirleitt miklu ónákvæmari, og auk þess er fjölmargt annað, sem áhrif hefur á nytsemina, s. s. slæmt Msnæði, léleg hirðing o. fl. Þánníg er lélegu kyni stund- um kennt um hluti sem ein- göngu eru af manna völdum. Mér fannst því kýrnar vera beittar miklu 'óréttlæti með þessúm dómi. Nú veit ég ekki hvort ég verð tekinn dómbær í þessu máli af búnaðarfræðurum okkar, því aldrei hef ég setið á'bekk bún- aðarskóla. En ég hef unnið l'engi við hirðingu á einum af 'beztu kúastofnum Dana og all- rnörg ár verið fjósamaður hér á l'andi. Samkvæmt minni reynslu hef ég öðlazt þá skoð- un að það sé sjaldgæfara en almennt er hpldið fram að j.éleg ársnyt sé eingöngu slæmu Scyni að kenna. Mjólkurmagnið segir stundum meira til um að- £töðu bóndans til að byggja gott fjós, kaupa kraftfóður í stórum stíl, til að pína fram sem allra mest afurðamagn Oí fl. þvílíkt, heldur en um :mjólkurlagni kúnna. Einkum á betta við, ef gerður er saman- burður milli heimila. agnsemi iif jirn Það hefur aldrei verið auð- velt að búa á íslandi og til- tölulega fáir bændur hafa fengið tækifæri til að sýna hvað bjó í bæði þeim sjálfum og búfénaði þeirra. (Fyrir fáum hundruðum ára lá nærri að þjóðin dæi út úr vesöld, en það var öðru að kenna en lé- legum búfjárkynjum). íslenzk- ar kýr hafa lengst af, aðeins með örfáum undantekningum, fengið slíkt uppeldi, bæði hvað fóður, hirðingu og hús- næði snertir, að það hefur stórum takmarkað gagnsemi þeirra. Þegar uppruni og saga ís- lenzka kúastofnsins er krufinn til mergjar virðist mér liggja í augum uppi að hér muni vera kyn með miklum lífsþrótti og afurðagetu. Það var ekki leikur að flytjast til íslands til forna. Skipin voru smá og litlar líkur til að meira en eitt naut og kvígukálfur hafi flutzt með hverjum landnámsmanni, og fylgdarliði hans, en flestir munu hafa haft tækifæri til Vegna rógsgreinar í Alþýður blaðinu um að ég ræki „has- arblaðabúð" og seldi amerísk hasarblöð, skoraði ég á Alþýðu blaðið að mæta í s.l. viku með sögumann sinn eða þann, er þættist hafa keypt hjá mér hasarblöð, og sanna, að svo hefði verið. Enginn mætti, sem naumast var von, þar sem efni greinarinnar vár uppspuni frá rótum. Má nú ljóst vera, hversu vírðulegur hlutur Alþýðublaðsins er í þessu máli. 19. janúar 1945. G. M. M. íenedikt Einarsson sextu£ur Sextugur varð 12. janúar s.I. 3enedikt Einarsson, Nörinu- götu~lB hér í bæ. •Benedikt er Skaf tfellingur að ætt, fæddur í Borgarhöfn í Suðúrsveit', sonur hjónanna Guðnýjar Benediktsdóttur frá Sléttaleiti í sömu sveit og Ein- ars Pálssonar frá Hofsnesi í Óræfum, er síðast bjuggu Jengi á Eskifirði. Sex ára að aldri var hann tekinn til fóst- 'urs'af séra Þorsteini Benedikts- syni í Bjarnanesi og fluttist með honum á barnsaldri að prestssetrinu Krossi í Landeyj- 'um og dvaldist þar til fullorð- insára, eða meðan séra Þor- steirin lifði. Þegar á unga aldri tók Bene- dikt að daprast sjón og mun hann hafa verið orðinn alveg blindur 25 ára, þrátt fyrir árekaðar tilraunir til að fá i-áðna bót á því. Þessi gáfaði maður hefur því af skiljanleg- íim ástæðum farið margs á mis, sem þeir er sjónina hafa fá notið. Enginn skyldi þó halda, að hann hafi á nokkurn hátt látið bugast. Ber þar til, að honum munu glaðlyndi og kjarkúr í blóð borin, svo og umhyggjá og ástríki ágæts fósturföður og fleiri góðra sam- ferðamanna. Það dylst éngum, sem kynn- ist Benedikt, að þar fer maður með skapfestu og jafnvægi hins andlega heilbrigða manns. Mætti margur líkamlega heill sannarlega taka sér hann til fyrirmyndar. Eftir fráfall fósturföður síns fluttist Benedikt með ráðskonu Þorsteins, Höllu, til Reykjavík- ur. Síðan 1925 hefur hann dvalizt hjá dóttur hennar, Sig- ríði Sveinsdóttur, og Þórðl Magnússyni, manni hennar, að Nönnugötu 1B. Hafa þau alla tíð verið honum í hvívetna sem beztu systkini, og góður andi ríkir þar á heimilinu. Vinir Benedikts árna honum heilla á ókomnum árum og biðja heimilinu að Nönnugötu 1B allrar blessunar. að velja úr stórum hópi. Líf niðja þeirra var mjög mikið byggt á hvítum mat, og engin ástæða er til að efast um að þegar kálfur var látinn lifa, væri yal hans mjög byggt á hæfni móðurinnar til að reyn- ast vel við þau íslenzku skil- yrði, sem fyrir hendi voru. I þeim harðindum sem gengið hafa yfir landið öld eftir öld mun mjög mikil áherzla hafa verið lögð á að varðveita líf beztu kúnna. Þannig var líf fólksins í eiginlegustu merk- ingu undir því komið að eiga sem beztar kýr. Við lifum í sérstæðu landi og þurfum þess vegna að hagá búskap okkar öðruvísí en ann- ars staðar tíðkast og taka vandamálin öðrum tökum en gert er, þar sem staðhættir eru aðrir. Það er máski gott og blessað að rækta hér korn, en það er ábyrgðarleysi að ráð- leggja nokkruni bórida að byggja búskap sirtn eingöngu á því. Búskapur íslendinga hefur verið þyggður á grasrækt og líkur til að svo verði að mestu leyti í framtíðinni. En saman- borið við önnur lönd eru skil- yrði til grasræktar hér mjög góð, en vandamálið hefur hing- að til verið það að verka grasið sem minnst skemmt. En íslenzkt gras, sem slegið er snemma og verkað vel, er úrvalsfóður og á því ei'gum við sem allra mest að fóðra búfénað okkar í fram- tíðinni en ékki aðkeyptu fóðri erlendu. Enginn skyldi þó taka orð mín þannig að ég vilji gera lítið úr kynbótastarfsemi yfir- leitt. En ég vil undirstrika það, að kynbótastarfsemin getur aldrei náð tilgangi sínum nema fóðrun, húsrtæði og hirðing sé í fullkomnasta lagi, og skortur ostunnn Ævintýri á leið í vinnu — Tveir bílar íallast í faðma — Farþegahópur á flughálku — Því ekki að sétjast á botninn? EITT AF ÞVI sem mér hefur löngum fundizt hvað ævintýra- legast er þegar fólk lendir í bilaárekstri, vel að merkja án þess að meiðsli hljótist af. Æv- intýrablærinn hverfur þegar um slys er að ræða. En eins dauðhrædd og ég hef alla tíma verið í bíl þegar eitthvað hefur verið að færð, eins lánsöm hef ég verið í förum, því að það : var ekki fyrr en í fyrradag sem ég upplifði í alvöru hvern- ig' það er að vera inni í bíl ¦sem rekst á annan þíl. Það var meira að segja strætisvagn sem hlut átti að.-ináli. Við vor- um samankomin í honum eftir hádegið eins mörg og frekast var hægt inri að troða og er þá mikið sagt, og þegar þannig er ástatt inni fyrir, heyrist éinhver farþeginn venjulegast segja: Nú, maður sleppur þá við að halda sér.' Og það er riokkuð til í því. Ef maður ætlar að ná upp í handfangið í loftinu þarf maður ýmist að sigla með hand- leggirin framhjá riefjum grann- anna eða hri'ökkum og oft með þeim "afleiðingum að hattar fær- ast úr stað og hargreiðslur ýf- ast. 0% a'ð þessu sinni var ástaridið einmitt þannig að að- á þessum atriðum muni í mörg- um tilfellum skyggja á góða eiginleika fjölmargra einstakl- inga innan íslenzka kúastofnsins víðsvegár um landið. Frá afgréiðslu fjárhagsáætlunarinnar: Ein þeirra tillagna, sem sósíalistar fliittu í sambandi viö umræöurnar um fjárhagsáætlun bæjarins fyrir jólin, var um auknar framkvæmdir viö Reykjavíkurhöfn. En sem kunnugt er aukast sífelit þrehgslin í höfninni og aðstaðan á engan hátt viðhlítandi, hvorki fyrir stærri skip eSa smærri. Tillagan var svohljóðandi, flutt af Inga R. Hélgösyni: „Bæjarstjórn telur nauðsyn til bera að unnið sé sem hraöast að bættum hafnarskilyrðum svo og afgreiðsluskilyrðum hverskonar og aðbúnaði fyrir útgerð og sigl- ingar. Beinir bæjarstjórn því til hafnarstjórnar að koma upp nýj- um togara- og bátabryggjum í höfninni í þessu skyni, svo og verbúðum. Jafnframt verði hrað- að undirbúningi að stækkun hafnarinnar. Þá felur bæjar- stjórn hafnarstjórn að taka til gaumg-æfilegrar athugunar, hvort ekki sé hagkvæmt að höfnin eigi og reki sjálf þau vörugeymslu- hús, sem reist kunna að verða á athafnasvæði hennar." fyrir löngu óbærileg og aðstaða öll í hrópandi mótsetningu við nútímakröfur í þessum efnum. , Enginn sem til þekkir mun efast um nauðsyn þess að koma upp nýjum bi-yggjum fyrir togarana , óg bátaflotann og að því verki verði hraðað. Árlega verður að vísa frá fjölda umsókna um ver- búðir vegna þess að verbúða- 'byggingar hafa legið niðri ár- uiri sáman. Stækkun hafnarinn- ar er máí, sem þarf að gef a gaum í tíma og þolir ekki að vera dregið á langinn þar til í óefni er kbmið. Þá sýnist engin goðgá áð höfnin sjálf hagnýti í eigin þágu þá aðstöðu sem j því felst áð reisa vörugeymsluhús á hafn- ársvæðinu í stað þess að afhenda auðfélögum og einstaklingum Ekki þarf að skýra fyrir þeim byggingarlóðirnar. sem kunnugir eru við höfriina Ekkert af þessu gat íhaldið hver "riaúðsyn er á að bætt séu þó fallíst á. Atkvæðavél þess hafnar- og afgréiðsluskilyrðí vísaði tillögunni frá — til hafn- skiparina, jafnt þéirra 'sem arstjórnar. Allir bæjarfulltrúar stunda fiskveiðar og þeirra sem minnihlutans greiddu atkvæði siglingar annast. Þrengslin eru gegn þeirri afgreiðslu. skiljanleg nef lágu á hand- leggjum næstu manna, þegar allt í éinu heyrðist gnýr mikill og fyrirgangur, strætisvagninn endaseritist til og farþegarnir sömuleiðis, áðurnefnd nef hlutu skakkaföll mikil ög ekki varð annað séð en þetta ætl- aði að verða bullandi kaos, þegar vagninn nam staðar með rykk sem tók öllum hinum fyrri rykkjum fram. Og þegar ringl- aðír og langhrístir farþegarnír Htu út um gluggaria mátti sjá að farartæki vort hafði numið staðar á hlið á fagUrbláum vörubíl og voru nú þessir tveir vagnar samtvinnaðir svo kyrfi- i lega að sýnt var að ekki var upp á strætisvagninn púkkandi til að flytja fólk í vinnu fyrir eitt. Og því var það sem heill kirkjusöfnuður af fólki sást koma tifandi niður glerhált Stórholtið þennan dag í lok matartímans. Mér varð einmitt hugsað til nýbirts hálkubréfs þegar ég tiplaði smástíg eftir glerhálli brekkunni og bjóst við hrösun við hvert fótmál. Mig hefur sjaldan síðan ég komst til fúllorðinsára langað eins til að setjast riiður og renna mér á rassinum niður brekku, og ef éinn úr þessum stóra áreksturs- hópi hefði tekið sig fram um slíkt, hefðu áreiðanlega margir fetað í fótspor hans. Og þá hafði ég upplifað bílaárékstur og komst að raun um að það var hreint ekkert ævintýralegt, jafnvel þótt ekkert slys á mann- fólki hJytist af í árekstrinum. ! Prjónasilkiundirföt, I mjög góð, kr. 80,00 ] ! Kvenbuxur, prjónasilki, • i kr. 17,50 I ! Nylonsokkar á aðeins 25,00 i i Plussefni í sloppa o. fl. 28,00 : Skólavörðustíg 8, sími 1035. ¦ erstaklega j góð kanp • er hægt að gera á útsölunni • I að GRETTISGÖTU 26. T i! liggn *» i

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.