Þjóðviljinn - 27.05.1956, Blaðsíða 9

Þjóðviljinn - 27.05.1956, Blaðsíða 9
RITSTJÓRI: FRÍMANN HELGASON ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 27. maí 1956 — (9 ÁLFUR UTANGARÐSl Lerimi vn •¦©,: ¦ Gréðaveoiiriiin Frá hóf'mu að Islandsgllmunnl lokinnl það^ kraf taverk að búið væri að koma þessu svona langt áleiðis. Kvaðst sjá á glímunni að þrótt- ur væri í U.M.F.R., að eiga 8 af 12 keppendum. Hann tók undir með Gísla Sveinssyni að við yrðum að bera virðingu fyrir íslenzku glímunni. Mér 1 hófi því, sem U.M.F.R. gekkst fyrir eftir afmælisglím- una, gerðust hinir öldnu kóng- ar reifir í ræðum, og minntust gamalla góðra daga, þegar þeir gengu til fangs og beittu brögð- um til falls og vörnum ef við var komið. Það var ekki laust við að enn væri í þeim glímu- hrollur og að þeir væru „til í tuskið". Allir höfðu þeir þakkir fram að færa til glímunnar fyrir hennar þátt í þeirra eigin mótun sem undirbúning undir lífsstörfin. Hófið setti Lárus Salómons- son og bað menn að rif ja upp í stuttu en snjöllu máli gamlar glímuminningar. Fyrstur kvaddi sér hljóðs Helgi Hjörvar. Gat hann þess að vestur í Kanada byggi nú Guðmundur Stefánsson, hinn snjalli glímukappi og ágæti ís- lendingur, sá maður sem sótti Grettisbeltið til Akureyrar 1909. Lagði Helgi til að honum yrðu sendar beztu kveðjur frá þess- ari glímu og þessari samkomu og þakkir fyrir þátt hans í vakningu og vexti íslenzku glímunnar. Var tekið undir þetta með lófataki. Gísli Sveinsson, fyrrv. for- seti Alþingis, minntist sem áhorfandi fyrstu ára glímunnar á Akureyri. Afrek sem þá voru unnin voru til fordæmis með þessari þjóð, allt framtak sem horfði til afreka andlegra eða líkamlegra var okkur mikils virði, ekki sízt á þeim tíma. Þjóðin vildi ekki vera í niður- lægingu, ungir menn vildu vera kappar og þeir urðu það. Þeir fóru sumir um margar álfur og unnu íþróttaafrek og þeirra var getið sem góðra Islendinga. Öll þessi vakning sem hér hefur átt sér stað varð til þess að lyfta þessari þjóð. Við höfðum hvatningu af þessu. Ég sé þess vott að hér stendur mikið til. Vegleg mannvirki rísa á þessari mold, þetta er mikið verk og væntanlega til mikilla heilla fotum °S höndum fyrir alla, til lofs og hamingju nauðsynleg líka. þeim er unnið hafa. Forseti íslands þakkaði glímu- mönnum fyrir glímuna og kvað sér mikla ánægju að því ,,að flytja þakklæti sitt í þessu húsi okkar gamla félags". Hann kvað Guðjón Einarsson afhendir Ánnanni J. Lárussyni verðlaun og heiðurspening ÍSÍ, finnst það bera íþróttunum gott vitni að allir glímukóngarnir skuli vera meðal vor að einum undanskildum, sagði forsetinn. Að lokum árnaði hann U.M.F;R. allra heilla. Skúli Þorleifsson kvaðst hafa glímt við flesta hinna eldri kónga og kvaðst ekki vilja missa það úr lífi sinu að geta komizt í kast við þessa menn. Minntist hann allra, sem hann glímdi við með hlýju. Að lok- um sagði Skúli að það væri ekki nóg að vera sterkur í hugsun er Ólafur Davíðsson, fyrsti belt- ishafinn, þakkaði hlý orð í sinn garð. Hann kvaðst vilja taka undir með Gísla Sveinssyni að Jóhannes Jósefsson væri mað-' ætti að fá mestar unnn sem Glímukóngarnir 15 (talið frá hægri): Ólafur Davíðsson, Jóhannes Jósefsson, Tryggvi Guimars- son, Hermann Jónasson, Sigurður Greipsson, Þorgeir Jónsson, Sigurður ' Thorarensen, Lárus Salómonsson, Skúli Þorleifsson, Ingimundur Guð(nundsson, Kjartan Bergmann, Kristmundur Sig- urðsson Guðmundur Ágústsson, Rúnar Guðmundsson og Ármann J. Lárusson. 92. dagw veggjum og í húsasundum og slegist kappsamlega, því þar var minni hætta á íhlutun um persónuleg ágreiníngs- mál. Kavalerar tóku sér gaunguferöir með dömur sínar útí nóttina sem var mátulega dimm fyrir framgáng launúngarmála. Blíðmæli og óbótaskammir, klám, bölv og guðsorð á íslensku og amrísku og saunglist ölóðra manna geingu yfir einsog brotsjór, en þegar hlé voru á mátti heyra utanúr móum fliss og hlátra, skríkjur og hví, más og hrynur af margvíslegum toga. Aldrei fyrr hafði jafn margraddaður lofsöngur verið kyrjaður; lífinu til dýrðar á þessum slóðum. Þegar gleðilæti höfðu staöið í algleymíngi frameftir nóttu tóku sveitamenn aö gerast heimfúsir, því þeim var ekki farið að lítast á blikuna. Vildi þó dragast nokkuð a lánginn fyrir sumum að búast til heimferðar, sérílagi þeim sem áttu konur sínar á skemmtuninni. Vildu þær gjarnan njóta gleðinnar sem leingst og varð slíkt ekki reiknað þeim til lausúngar, bví þær stóðust öll áhlaup kavalera sinna önnur en þau sem heimil eru og viðurkennd á dansgólfi. Reyndist þó ekki öllum hlaupið aö því að losna úr greipum þeirra, og urðu bændur í mörgum tilfellum að togast á um konur sínar við keppinauta sína til aö fá þær lausar. Sýndi það sig að stríðsmenn heimsmenníngarinnar sóttu ekki gull í greipar bænda er þeim hitnaði í hamsi. Jónsi gerðist æ áhyggjusamari um háttsemi unnustu sinnar er leið á nótt. Var eingu líkara en hún hefði gleymt því að hún var heitbundin manneskja og unnust- inn á næsta leiti. Liðsforínginn sem hafði tekið hana traustataki strax í byrjun, lét hana ekki lausa og virtist hún kunna því vel. Jónsi kreppti hnefana í buxnavösun- um ér hann sá hvernig þau töluðu og hlógu. Oftlega hurfu þau honum drykklánga stund í hvert skipti þrátt fyrir árverkni hans og tókst honum ekki að veröa þess vísari hvar þau leituðu hælis. Tvívegis komst hann í færi við hana og vildi að hún kæmi heim, en hún ýtti honum frá sér og sagöi: Ekki láta sona Jónsi, nánast ergileg yfir íhlutun hans. En þó hún segði ekki meira heyrði hann gerla að hún var örðin grunsamlega smámælt, og þegar á leið varð hún skrýtin í framan og slyttíngsleg i spori. Voru slæmar horfur á því að hann feingi hana heim með góöu, en veigraði sér við því að heimta hana með valdi úr örmum kavalerans fyrren í fulla hnefana. En þegar honum var orðið ljóst að önnur ráð myndu naumast tiltæk voru þau alltíeinu horfin honum með öllu. Greip hann ljótari grunur en nokkru sinni fyrr og leitaði útgaungu eftirað hafa fullvissað sig um aö þau væru hvergi að finna innan dyra. Svipaöist hann um Ég fagna því að hér er að} úti, en hvorttveggja var að skuggsýnt var af nóttu og rísa ein varðan. Framtíðin > smugur margar og húsasund hinir ákjósanlegustu felu- krefst varða sem visa veginn.^ staðir auk þess vistarverur margar innan veggja og undir þaki sem innfæddir áttu ekki aðgáng að. Hvar- vetna voru ölóöir menn og margir með lagskonur uppá síöuna. Var prinsessusvipurinn strokinn af þeim og útlit þeirra allt tætíngslegt. Aðrir lágu tvist og bast og hreyfðu sig ekki frekar en þeir væru dauðir í aivöru. Þurfti að gæta allrar varúðar við að skripla ekki á hræjunúm, en augu Jónsa vöndust fljótlega dimmunni svo hann sá fótum sínum forráð. Hann var í þann veginn að gefast upp við þetta tilgángslausa rángl er hann rakst fyrir húshorn og var næstum dottinn um par sem hafði leitað þar athvarfs. Bar hann þar kennsl á kærustu sína þó skuggsýnt .væri. Hékk hún útaf í fángi kavalera síns og var lán að Jónsi sá ekki glögglega hvar hann hafði á henni hendur, én hitt leyndi sér ekki aö hann kyssti stúlkuna svo gríðarlega að Jónsa sýndist hann bókstaflega sleikja á henni allt andlitið. Jónsi hafði eingar sveiflur á en snaraöist að manninum og tók þéttíngsfast í öxl hans. Slepptu henni, segi égþrjóturinnþinn! Hún er stúlkan mín og þú átt ekkert með að snerta á henni. Hjúunum varð að vonum dálítið hverft við þessa óvæntu íhlutun, og lét kavalerinn stúlkuna lausa og munaði eingu aö hún læki niöur er hún naut ekki stuöníngs hans leingur. Drafaði eitthvað í honum er hann reyndi að til- einka sér uppréttar stellíngar, og varð ekki um það villsfc þakkir og hans ætti að minnast hér sem hins mikla brautryðj- anda. Það er eins og það hafi gleymst, hvað hann gerði fyrir glímuna og Island. Hermann Jónasson, fyrrv. forsætisráðherra, sagði m.a., að menn hefðu ekki hugboð um það, hver þrekraun íslenzka glíman er. — Skapgerð manna er það sverð sem menn beita. íþróttir eru það bezta meðal sem til er að móta hana til gagns fyrir þjóðfélagið sem við lifum í. Engin ei-n íþrótt getur mótað hana eins og glíman og hvergi reynir eins á kjark og skapgerð manna og í glímu- átökunum. Mig hefur fátt eða ekkert lán hent meira en það að ég stundaði íþróttir. Sigurður Greipsson flutti og snjallt erindi og sagði m.a.: Ég byrjaði að glíma 9 ára. Um það leyti fór alda um þjóðlíf okkar. Sögupersónurnar úr fornsögunum voru orðnar lif- andi meðal okkar. Við strák- arnir sáum þessar glæstu fyrir- myndir fyrir okkur. Sagan end- urtók sig. Stigið var á stokka og strengd heit; nú voguðu menn að strengja heit og leggja sig fram og þorðu að bíða ósig- ur. Okkur fannst þessir menn endurbornir úr fornum sögnum. Ég sé ekki eftir að hafa fórnað nokkru af ævi minni einmitt þessari íþrótt. Fóstbræðralag hefur bundizt milli glimumanna og tengsl milli þeirra, þótt þeir séu ekki í sjálfri keppninni á sama tíma. Glíman er mér leik- ur, áhorfandinn getur sagt stór orð um glímumennina en hann stendur ekki í sporum hans, en það skaðar ef hann brestur kunnáttu. Glíman er þjóðernis- tákn. Þjóðin hefur glímt sér til) hita í kuldanum og skortinum.J Við verðum að varða veginn. Minnumst þess að ævin öll er ein glíma. Ennfremur tóku til. máls í þessu skemmtilega hófi Stefán Runólfsson, Þorsteinn Einars- son, Grímur Norðdahl og Lár- us Salómonsson. Hér fer á eftir skrá yfir þá Framhald á 10. síðu

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.