Þjóðviljinn - 29.05.1956, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn - 29.05.1956, Blaðsíða 1
Þriðjudagur 29. maí 1956 — 21. árgangur — 118. tölublað VeiiiS aéstoó! 1 Stuðningsmenn Alþýðubanda- lagsins eru beðnir að koma f sjálfboðaliðsvinnu í skrifstefu Alþýðubandalagsins Tjarnarg. 20 þegar þeir hafa tíma. Skrif- stofan er opin frá kl. 10-12 f.h.„ 1-7 e.h. og 8-10 e.h. alla daga fram að kosningum. Fulltrúar Sjálístædisílokksins hjörg~ uöu Hrædslubandalaginu til skiptis! Þrir landskiörstjórnarmenn af fimm heimiluSu þingmannarániS - en úrskurSur Alþingis er effir! Loksins í gær kvað landskjörstjórn upp úrskurö um landslista Hræöslubandalagsins. Þrír nefndarmanna — fulltrúar Framsóknarflokksins og annar fulltrúi Sjálf- stæðisilokksins — töldu tilraun Hræöslubandalagsins til að ræna langtum fleiri þingmönnum en atkvæði lieimila ekki brjóta í bág við lög. Tveir nefndarmanna töldu hins- vegar aö uppbótarsætum til Hræöslubandalagsins bæri að úthluta í samræmi við atkvæðatölu þess, eins og um einn flokk væri að ræða. Fulltrúar Sjálfstœðisflokksins í nefndinni skiptust á um að fella tUlögur hvor fyrir öðrum og hindruðu þannig að kœra Sjálfstœ&isflokksins fengi framgang! Þeir Vilmundur Jónsson og Einar B. Guðmundsson, annar fulltrúi Sjálfstæðisflokksins, lýstu þeirri skoðun í landskjör- stjórn að úr því sem komið væri skyldi heimila Alþýðuflokknum og Framsóknarflokknum að bera fram sinn landslistann hvorum, en við úthlutun uppbótarsæta skyldi reikna þá sem einn flokk, þannig að atkvæðatalan yrði í sém réttustu hlutfalli við at- kvæðamagnið, eins og stjómar- skráin og kosningalögin gera ráð fyrir. Þessi tillaga var hins vegar felld af fulltrúum Fram- sóknarflokksins, þeim Sigtryggi Klemenzsyni og Vilhjálmi Jóns- syni — og hinum fulltrúa Sjálf- stæðisflokksins, Jóni Ásbjörns- syni, og lögðu þeir blessun sína yfir lagakróka Hræðslubanda- lagsins. ^r Verkaskipti Sjálfstæð- isíulltrúanna. Næst gerðist það að Jón Ás- björnsson bar fram þá tillögu aðlistar Hræðslubandalagsins í Reykjavík og Árnessýslu skyldu úrskurðaðir utanflokka, en þó skyldi umboðsmönnum banda- lagsins — ef þeir kysu heldur — heimilað að breyta þessum list- um í hreina flokkslista, með því ur ihaldsins Ætlar að nota kæru sína sem vopn í samning- unum við Hræðslubandalagið Það er nú augljóst mál að afstaða Sjálfstœðis- flokksins til kosningabragða Hræðslubandalagsins einkennast af einstœðum fláttskap. Enda pótt í- haldið bœri fram kxöfu sína um einn landlista Hræðslubandalagsins var pegar greinilegt að pað hafði engan áhuga á að meirihluti landskjörstjórn- ar tœki hana til greina, enda er pað nú komið á daginn. íhaldið vildi aðeins setja forsprakka Hrœðshcbandalagsins í gapastokkinn — og halda peim par allt pangað til Alpingi kemur saman og á að taka ákvörðun um myndun nýrrar ríkisstjórn- dr. Þá vildi íhaldið hafa pað vopn í hendi, að hœgt væri með fullum rökum að ógilda svo og svo marga af uppbótarpingmönnum Hræ&shibandalagsins á Alpingi sjálfu. Þáaðstöðu œtlar íhaldið sér að noia í samningunum við Framsóknarforsprakkana og hœgri kliku Alpýðuflokksins: — ef pið tryggiö okk- ur áframhaldandi vóld og gróða, skulum viðíeggja blessun okkar yfir pingmannarán ykkar! Menn eru ýmsu vanir af leiðtogum Sjálfstœðis- flokksins, én pó verður vart ölhi lengra komizt í tvö- feldni og óhei&arleika, í fullkomnu skeytingarleysi um réttan málstað. Hvað segir pað fálk sem kosið hefur Sjálfstœðisflokkinn í góðri trú um jafn botn- laus óheilindi. að má Rannveigu og félaga hennar af „lista Alþýðuflokks- ins" í Reykjavík og Vigfús Jóns- son af „lista Framsóknarflokks- ins" í Árnessýslu. Vilmundur Jónsson studdi þessa tillögu. En hún var felld af fulltrúum Framsóknarflokksins — og hinum Sjálfstæðisflokksfulltrú- anum, Einari B. Guðmundssyni! Höfðu fulltrúar Sjálfstæðis- flokksins þá skipzt á um að bjarga Hræðslubandalaginu undan þeirri kæru sem SjáJf- stæðisflokkurinn bar fram! ^C Kjarni málsins. Þjóðviljinn gat ekki fengið greinargerðir landskjörstjórnar- manna þeirra, sem hjálpuðu Hræðslubandalaginu, í gær- kvöld, en þar er eflaust að finna ýmsar lærðar lagaskýringar. Málið sjálft er þó mjög einfalt í eðli sínu. Það var um það spurt hvort æðra skyldi tilgang- ur og andi stjórnarskrárinnar og kosningalaganna eða lagakrók- ar og ref jar. Það tiltæki Hræðslu bandalagsins að skila tveimur <$>- landslistum, enda þótt um sé að ræða sameiginleg framboð í öll- um kjördæmum landsins, hafði þann einn tilgáng að rse'na miklu fleiri þtngsærcm e i át- kvæði heimila" — forustumen.ii bandalagsins hafa meira að Framhald á m s^u -----------------------------------------a Landsk|örstjórn skyli »<l Iialda vorð um stjórnai*^ skrá og kosningalög Rökstudd tillaga Vilmundar Jónssonar um aígréiðslu málsins Tillaga Vilmundar Jóns- ákvæði, sem lúta að kosn- sonar iim afgreiðslu málsins ingabandalögum, og hefur var á þessa leið: löggjafanum láðst að gera Um er að ræða tvo lands- ráð fyrir þeim. Engu síður lista, sinn frá hvorum stjórn- hefur hér verið stofnað til málaflokki, Alþýðuflokki og svo víðtæks og algers kosn- Framsóknarflokki. Báðir ingabandalags tveggja flokkar eru í algeru kosn- stjórnmálaflokka sem orðið ingabandalagi, sem stofnað er til af réttum fyrirsvars- aðilum flokkanna samkvæmt einróma samþykktum flokks- þinga beggja flokka. Báðir flokkar hafa fullkomna sam- stöðu í kosningunum, sem einn flokkur væri kosningar- lega séð. Kosningabandalag er þekkt getur, en eigi slikt að við- gangast, án þess að það sé nokkrum skilyrðum bundið eða reglum háð, er viðbúið, að það raski hinu löghelgaða kosningakerfi og þá sérstak- lega að því er tekur til út- hlutunar uppbótarþingsæta, þannig að með engu móti verði komið við að haga kosningalagahugtak og tákn- þeirri úthlutun samkvæmt ar meiri eða minni samstöðu skýlausum fyrirmælum tveggja eða fleiri flokka í kosningum, þeim til sameig- inlegs eða gagnkvæms fram- dráttar. Eru kosningabanda- lög heimiluð í kosningalög- um ýmissa landa og með ýmsu móti, en þá auðvitað háð ákveðnum skilyrðum og reglum. 1 íslenzkum kosn- ingalögum <$> Samningar Gylfa Þ. Gíslasonar Atburðir síðustu daga hafa varpað skýru ljósi á hægri leið- toga Alþýðuflokksins, Gylfa Þ. Gíslason og félaga hans, og vak- ið mikla furðu meðal óbreyttra Alþýðuflokksmanna. Samning- ar hægri klíkunnar við Fram- sókn eru þess eðlis að Alþýðu- flokkurinn átti allt á hættu. Ef úrskurður iandskjörstjórnar hefði orðið á þá lund að banda- lag Framsóknar og Alþýðu- flokksins skilaði einum lands- lista - eins og rétt var sam- kvæmt. tilgangi og anda stjórn- arskrár og kosningalaga — hefði afleiðingin orðið sú að Al- þýðuflokkurinn hei'ði bókstaf- lega þurrkazt út á þingi. Kjós- endur Alþýðuflokksins hefðu þá stjórnarskrár og kosninga- laga um, að uppbótarþing- sætum skuli úthlutað til jöfnunar milli þingflokka. ' Nægir að vitna til þess, að slíkt algert kosningabanda- lag tveggja stjórnmála- flokka, sem fengi sér út- hlutað uppbótarþingsætum í eru enn engin tvennu lagi, býður því héim, ^að hagrætt sé framboðum og frambjóðendum .víxlað með tilliti til þess, að banda- lagsflokkunum heimtist fleiri uppbótarþingsæti en þeim að réttu ber, og þá á kostnað annarra flokka. Er vitað, að hvoru tveggja þessu er nú opinberlega beitt af kosningabandalagi því, sem hér um ræðir, en miklu meiri brögð geta verið að slíku én nokkur leið er að hafa reiður á. Landskjörstjórn hlýtur að telja sér skylt að halda vörð um þau fyrirmæli stjórnar- skrár og kosningalaga, svo og anda þeirra fyrirmæla og tilgang, að uppbótarþing- sætum verði úthlutað til raunhæfrar jöfnunar milli þingflokka, en vegna hins Framhald á 10. síðu. orðið eins konar verðuppbót á þingmenn Framsóknarflokksins, og Haraldur Guðmundsson senni lega komizt einn á þing af Al- þýðuflokksmönnum ! Það valt á einu atkvæði í landskjörstjórn að ekki fór á þessa leið — og eftir er úrskurður Alþingis sjálfs sem vel getur riftað þing- mannaráni Hræðslubandalags- ins, og hefur að minnsta kosti þau áhrif að Alþýðuflokkurinn er í gapastokknum og getur sig hvergi hrært. Hvað segja Alþýðuflokksmenn um slíka samninga eins og þá sem Gylfi Þ. Gíslason lét fleka sig til þess að gera? Hvernig telja þeir samtökum sínum kom- ið í höndum slíkra leiðtoga? <£>- G-mtm er listi Alþýðubandalagsins

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.